Đêm xuống, căn hộ mới yên ắng. Lục Cảnh Phong tựa lưng vào đầu giường, trong lòng vẫn chưa nguôi chuyện vợ sắp đi xa hơn một tháng.
Anh kéo chăn đắp lên cả hai, ôm Triệu Thư Hòa, giọng đầy tủi thân: “Thư Hòa, chúng mình mới kết hôn có một tháng. Em nỡ để anh ở nhà một mình thế sao?”
Triệu Thư Hòa dịu dàng dỗ anh: “Chẳng phải em đang nghĩ xem phải bù đắp cho trưởng khoa Lục thế nào đây sao?”
“Bù đắp? Xa nhau cả nghìn cây số thì bù đắp thế nào?” Lục Cảnh Phong cố ý làm mặt nghiêm.
“Đợi em từ Quảng Châu về, chuyện gì cũng nghe anh, được không? Sau khi về, em sẽ quét nhà, giặt quần áo. Toàn bộ lương tháng đầu tiên đưa cho anh tiêu vặt. Cuối tuần đi đâu cũng do anh quyết định. Như thế còn chưa được à?”
Lục Cảnh Phong hừ một tiếng: “Mấy việc giặt quần áo, quét nhà ấy còn cần em làm sao? Bình thường anh không làm chắc? Thứ anh muốn bù đắp không phải những chuyện đó.”
“Thế anh muốn gì?” Triệu Thư Hòa chớp mắt.
“Thứ nhất, đến Quảng Châu rồi, khi nói chuyện với đồng chí nam, bất kể người nước ngoài hay người Trung Quốc, em phải giữ khoảng cách.” Lục Cảnh Phong ghé tai cô. “Thứ hai, sau khi em về trong vòng một tháng, buổi tối không được kêu mệt. Khi nào đi ngủ phải do anh quyết định.”
Triệu Thư Hòa đấm nhẹ vào ngực anh: “Anh đang bắt em ký hiệp ước bất bình đẳng đấy à!”
“Anh không quan tâm. Hôm nay em ký cũng phải ký, không ký cũng phải ký.” Lục Cảnh Phong kéo cô vào trong chăn, thuận tay tắt đèn. Trước những điều kiện vừa cứng rắn vừa mềm mỏng ấy, Triệu Thư Hòa đành chịu thua, đồng ý hết.
Sáng hôm sau, khi hai người đang ăn sáng, Lục Cảnh Phong nói: “Thư Hòa, nửa tháng tới em vừa phải soạn giáo án, vừa chuẩn bị tư liệu ngoại thương cho Hội chợ Quảng Châu. Thời gian này chúng mình khỏi nấu cơm buổi tối nữa, tốn thời gian công sức.”
“Không nấu thì ăn gì? Ngày nào cũng ra nhà hàng quốc doanh, thế thì phí tiền quá.” Triệu Thư Hòa không đồng ý.
“Không cần ra nhà hàng. Anh tan làm sẽ lấy cơm từ nhà ăn của nhà máy mang về.” Lục Cảnh Phong đưa quả trứng luộc đã bóc vỏ cho cô. “Nhà ăn đơn vị anh nấu ngon, thức ăn có dầu mỡ, quan trọng nhất là rẻ. Anh lấy đầy hai hộp cơm nhôm mang về, tiện lắm.”
Triệu Thư Hòa nghe mà thấy lòng ấm áp. Thời này, tìm được người đàn ông tan làm chủ động lo cơm nước, còn không cho vợ phải động tay vào nước hay dầu mỡ, quả thật khó như mò kim đáy biển.
Lục Cảnh Phong nhận hết việc hậu cần, Triệu Thư Hòa liền dành toàn bộ tinh thần cho việc chuẩn bị tài liệu Hội chợ Quảng Châu.
Danh mục đặc sản và giới thiệu quy trình thủ công ấy toàn những thuật ngữ nghề truyền thống hiếm gặp. Ban ngày ở văn phòng, Triệu Thư Hòa giở từ điển, ghi chú từng chữ. Đến tối, cô nhắm mắt, ý thức đi thẳng vào hệ thống giảng dạy đời sau trong đầu.
Cô liên tục hỏi các giáo viên ảo: “Thưa thầy, thị trường đồ nghệ thuật nước ngoài thập niên bảy mươi đánh giá đồ sơn mài phương Đông ra sao? Khi đó, những thương nhân mua rối bóng và đũa khắc hoa bằng nhiệt có mức giá sẵn lòng trả và nhận thức văn hóa ở trình độ nào?”
Mấy giáo viên kinh doanh đời sau phân tích cho cô rất tỉ mỉ, từ giá trị chất liệu, phần giá tăng thêm nhờ tay nghề thủ công đến tâm lý tò mò của người mua nước ngoài đối với vẻ đẹp phương Đông huyền bí.
Tiêu hóa hết những kiến thức ấy, Triệu Thư Hòa xem lại bảng báo giá ngoại thương của Hội chợ Quảng Châu năm ngoái, lập tức nhận ra một điều: Rẻ quá!
Những chiếc bát sơn mài cốt rỗng bé xíu, được mài thủ công tốn hơn nửa tháng mới hoàn thành, năm ngoái lại niêm yết chỉ bốn đô la? Một hộp mười đôi đũa gỗ nhựa ruồi khắc hoa bằng nhiệt do nghệ nhân vùng Thương Lạc làm ra chỉ bán một đô la? Món trang trí rối bóng chạm trổ tinh xảo giá không phẩy năm đô la, cả bộ năm món rối bóng mới ba đô la!
“Đúng là đem tác phẩm nghệ thuật ra bán như rau cải cân ký.” Triệu Thư Hòa cầm bút đỏ, bắt đầu sửa giá.
Sơn mài cỡ nhỏ, gạch bốn đô la, đổi thành tám đô la!
Đũa gỗ nhựa ruồi khắc hoa bằng nhiệt, mười đôi mỗi hộp, gạch một đô la, đổi thành một phẩy sáu đô la!
Đồ trang trí rối bóng, gạch không phẩy năm đô la, đổi thành không phẩy tám đô la!
Bộ năm món rối bóng, gạch ba đô la, đổi thành năm đô la!
Hai ngày sau, trong phòng họp Sở Ngoại thương tỉnh.
Phó giám đốc sở họ Lý và cán bộ Lưu đang trố mắt nhìn nhau, rồi nhìn bảng báo giá hoàn toàn mới do Triệu Thư Hòa nộp lên bàn.
“Đồng chí Triệu...” Phó giám đốc Lý cầm tờ giấy, vẻ mặt không nói nên lời. “Cô... cô ghi giá kiểu gì thế này? Cô đặt sai dấu thập phân à?”
“Thưa lãnh đạo, tôi không ghi sai. Đây là giá chào ban đầu tôi vừa định lại cho các sản phẩm trưng bày tại Hội chợ Quảng Châu mùa thu.” Triệu Thư Hòa hoàn toàn chắc chắn mình không nhầm.
Phó giám đốc Lý lắc đầu liên tục: “Mấy món thủ công này, ngay mức giá cũ năm ngoái, tại hội chợ đã nhiều người hỏi mà ít người mua! Năm ngoái tình hình vốn không tốt, suýt nữa không hoàn thành chỉ tiêu thu ngoại tệ tối thiểu. Năm nay cô không giảm giá để kéo khách, lại còn đòi tăng?”
Cán bộ Lưu bên cạnh cũng vội khuyên: “Đồng chí Thư Hòa, cô nói tiếng Anh giỏi thật, nhưng không hiểu ngoại thương đâu! Người nước ngoài chẳng phải những kẻ ngốc lắm tiền, một đồng họ còn muốn bẻ làm hai mà tiêu.”
Triệu Thư Hòa ngồi đối diện mỉm cười: “Chính vì năm ngoái bán không tốt nên năm nay phải đổi cách định giá. Nếu ngay cả chúng ta cũng niêm yết các tác phẩm thủ công ấy như hàng vỉa hè, làm sao thương nhân nước ngoài coi trọng được?”
“Nhưng mà...”
Triệu Thư Hòa nói tiếp: “Tôi đọc tài liệu thấy tâm lý tiêu dùng của người nước ngoài khác chúng ta. Những món sơn mài, đũa khắc hoa này đều làm bằng phương pháp thủ công truyền thống, nước họ không có. Chúng ta bán không phải chỉ là gỗ với sơn, mà là văn hóa phương Đông hàng nghìn năm, là những sản phẩm từng được dùng làm cống phẩm cho hoàng đế thời xưa!”
Phó giám đốc Lý và cán bộ Lưu nghe mà hơi rối đầu, nhưng lại cảm thấy lời cô rất có lý.
Phó giám đốc Lý suy nghĩ một lát: “Thôi được, bán theo mức giá cô đưa! Nhưng chưa cần báo cáo lên trên, cứ để gian triển lãm linh hoạt định giá! Bán tốt thì về là chuyện vui, không bán được cũng chẳng ai biết. Chỉ mấy người chúng ta nắm chuyện này thôi!”
Triệu Thư Hòa rất tự tin: “Lãnh đạo phải tin tôi! Còn phiền ông chuyển lời đến các nhà máy tham gia triển lãm bên dưới: lần này, các loại đặc sản và hàng thủ công trong kho có bao nhiêu thì chở đến Quảng Châu bấy nhiêu!”
Cán bộ Lưu cảm thấy mình thật sự không theo kịp Triệu Thư Hòa: “Có bao nhiêu mang hết sao? Mấy nhà máy trong tỉnh cộng lại tồn kho không ít đâu.”
“Vậy cứ mang hết.” Triệu Thư Hòa nói. “Hội chợ mùa thu kéo dài một tháng, thương nhân nước ngoài đến từng đợt. Chỉ cần hàng tốt thì không sợ không bán được. Mang ít quá, khách muốn mua lại hết hàng, như thế mới lỗ thật.”
Phó giám đốc Lý nói: “Cũng chỉ một đoàn tàu chở hàng thôi. Mình cứ bán trước đã, hội chợ còn cả tháng, hàng có thể tiếp tục chở tới sau.”
Triệu Thư Hòa gật đầu. Cô biết phó giám đốc Lý vẫn chưa quen cách làm này. Nhưng mình đã nêu ý kiến, còn thực hiện ra sao là do họ quyết định.
“Còn một đề xuất cuối cùng. Tháng mười ở khu triển lãm Quảng Châu, đông người chắc chắn sẽ nóng bức, ngột ngạt. Về công tác hậu cần cho gian hàng của tỉnh, tôi đề nghị mua một lô đường phèn và hoa hồng sản xuất tại tỉnh S, thêm vài thùng giấm ngon. Ngay cạnh gian hàng, dựng một quầy nước uống, mỗi ngày pha loại giấm hoa hồng đường phèn ướp lạnh.”
“Giấm hoa à?”
Triệu Thư Hòa giải thích: “Đúng. Khách nước ngoài đi xem triển lãm cả ngày sẽ vừa nóng vừa khát. Mời họ một cốc giấm hoa hồng mát lạnh, chua chua ngọt ngọt, vừa giải khát vừa tạo thiện cảm. Khi người ta ngồi nghỉ uống nước, đó chính là lúc dễ lắng nghe lời giới thiệu sản phẩm nhất. Chi phí không cao, nhưng dịch vụ nhất định phải chu đáo.”
Phó giám đốc Lý nhìn Triệu Thư Hòa, gật đầu liên tục. Gian hàng người khác chỉ biết rót nước lọc nhạt nhẽo. Có cốc giấm hoa hồng, đẳng cấp lập tức khác hẳn: “Ý hay! Ý hay thật! Trước giờ sao chúng ta không nghĩ ra nhỉ! Cô yên tâm, vật liệu làm giấm hoa hồng, tôi về sẽ ký giấy cấp, cung ứng thoải mái!”
Ngày Hội chợ Quảng Châu càng gần, Triệu Thư Hòa càng bận đến mức chân không chạm đất.
Sở Ngoại thương thấy cô quá bận, phó giám đốc Lý đích thân gọi điện: “Đồng chí Thư Hòa, tôi biết bên cô đang thiếu người. Tôi sẽ điều thẳng ba người trẻ từ Cục Ngoại thương đến. Từ hôm nay đến khi kết thúc hội chợ, ba người ấy đều do cô toàn quyền điều động!”
Sáng hôm sau, Triệu Thư Hòa đang ngồi kiểm tra bảng kê xuất xưởng của đũa khắc hoa bằng nhiệt thì cửa phòng nghiên cứu ngoại ngữ vang lên tiếng gõ nhẹ.
“Mời vào.”
Cửa mở, ba nam nữ thanh niên mặc quần áo công tác bước vào. Người cán bộ nam dẫn đầu lịch sự nói: “Chào cô giáo Triệu, chúng tôi được Cục Ngoại thương cử đến phối hợp với cô thực hiện toàn bộ công việc của Hội chợ Quảng Châu.”
Triệu Thư Hòa nghe tiếng liền đặt việc xuống nhìn họ. Hai nam đồng chí trông khá chững chạc, còn nữ đồng chí đứng ngoài cùng bên phải...
“Triệu... Triệu Thư Hòa?” Cô gái nhận ra người đối diện, kinh ngạc thốt lên.
Triệu Thư Hòa cũng sững lại: “Lâu rồi không gặp, bạn Tiền Tiểu Mạn. Không ngờ cậu được phân công về Cục Ngoại thương đấy.”
Tiền Tiểu Mạn lập tức nhớ lại mấy tháng trước, khi nhận bằng tốt nghiệp trung cấp sư phạm, cô đã khuyên Triệu Thư Hòa hết lời, nói kết hôn sớm thì tâm trí chỉ quanh quẩn cơm nước bát đũa, cả đời coi như định hình, thật phí nhân tài.
Còn bây giờ? Người ta quay đầu một cái đã vào Trường Bồi dưỡng Giáo viên tỉnh, dưới tay còn có những sinh viên đại học công nông binh làm trợ giảng. Giờ lại được Sở Ngoại thương điều sang làm phiên dịch chính. Thật xấu hổ! Tiền Tiểu Mạn ngượng đến nghẹn lòng, chỉ muốn hỏi chính mình lúc trước đã nghĩ cái quái gì!