Trong căn phòng tại Nhà khách Quốc gia số Hai, hiệu trưởng Chu đang đầy vẻ oán trách nhét hai bộ quần áo vào túi vải bạt.
“Điện thoại từ sở tỉnh đúng là giục chết người!” Hiệu trưởng Chu kéo khóa, thở dài nặng nề. “Khó khăn lắm tôi mới được đến Kinh Thị một chuyến, Tử Cấm Thành chưa đi, Di Hòa Viên chưa xem... Thế mà phó giám đốc Vương gọi tới bảy, tám cuộc một ngày!”
Cao Bằng thầm mừng vì năm ngoái đã đi thăm hết rồi, đứng cạnh trêu: “Hiệu trưởng, thầy nên biết đủ đi! Phó giám đốc Vương chỉ sợ tỉnh khác cướp mất báu vật của chúng ta thôi.”
Triệu Thư Hòa đang thu xếp hành lý: “Thầy Cao đừng phóng đại nữa. Hộ khẩu và quan hệ công tác của em đều nằm ở tỉnh S, công văn điều động vào trường bồi dưỡng cũng đã ban hành rồi, ai cướp em đi được chứ?”
“Chưa chắc đâu.” Lỗ Hưng Tồn tới giúp cô xếp đồ. “Bây giờ tình hình đã khác, chỉ cần là nhân tài thật sự xuất sắc thì có thể xử lý đặc biệt. Nhưng chúng ta cứ về sớm cho yên tâm. Mấy ngày này em ở Kinh Thị đúng là đang đứng ngay đầu sóng ngọn gió.”
Không ai chần chừ nữa. Mọi người xách hành lý, sáng hôm sau lên tàu.
Sau hai ngày một đêm xóc nảy, đoàn tàu cuối cùng từ từ tiến vào ga tỉnh S.
Cửa toa vừa mở, Triệu Thư Hòa đeo túi quân dụng bước xuống bậc tàu, lập tức kinh ngạc trước cảnh tượng phía trước.
Trên sân ga treo một dải băng đỏ dài hơn mười mét: “Nhiệt liệt chào đón đồng chí Triệu Thư Hòa, đại diện tỉnh nhà, vinh quang trở về với giải nhất toán và giải nhì tiếng Anh toàn quốc!”
Phó giám đốc Vương dẫn theo bảy, tám cán bộ của Sở Giáo dục tỉnh cùng mấy lãnh đạo trường trung cấp sư phạm, trực tiếp đón ngay cửa toa.
“Lão Chu! Tiểu Triệu!” Phó giám đốc Vương bước lên, nắm chặt tay hiệu trưởng Chu. “Giỏi lắm! Các đồng chí thật sự làm rạng danh bà con toàn tỉnh!”
Triệu Thư Hòa còn chưa kịp phản ứng đã bị mấy nữ cán bộ nhiệt tình vây quanh. Hai bó hoa giấy đỏ rực được nhét vào lòng cô. Phóng viên báo tỉnh đi cùng giơ máy ảnh, đèn flash lóe liên tiếp làm mắt cô gần như không mở nổi.
Cao Bằng đứng phía sau nhìn cảnh ấy: “Ôi trời đất ơi! Đến lao động gương mẫu thành phố đeo hoa đỏ cũng chưa chắc được đón tiếp long trọng thế này!”
Ra khỏi ga, Triệu Thư Hòa được một chiếc Jeep mang biển số Tỉnh ủy chở thẳng đến phòng họp nhỏ của Sở Giáo dục tỉnh.
Phó giám đốc Vương đích thân rót trà: “Đồng chí Thư Hòa, hai ngày trên tàu chắc ngủ không ngon phải không? Uống chút trà nóng trước đi.”
“Cảm ơn phó giám đốc Vương.” Triệu Thư Hòa hai tay nhận cốc.
Vừa dứt lời, cửa phòng họp mở ra, một vị lãnh đạo lớn tuổi bước vào. Phó giám đốc Vương lập tức tới bắt tay, Triệu Thư Hòa thấy thế cũng đứng dậy.
“Ngồi đi, mọi người đừng khách sáo.” Vị lãnh đạo tự kéo ghế ngồi đối diện Triệu Thư Hòa, cảm thán. “Mười chín tuổi, trẻ quá. Lần này trong dãy Thập Vạn Đại Sơn của tỉnh S chúng ta thật sự bay ra một con phượng hoàng vàng rồi.”
Triệu Thư Hòa hơi lúng túng: “Thưa lãnh đạo, bác quá khen ạ.”
“Không phải khen quá, mà một tiếng nói của cháu đã đánh thức tai mắt của những cán bộ tỉnh ngồi đây.” Vị lãnh đạo đặt lên bàn một xấp báo từ khắp cả nước. “Bài phát biểu của cháu ở Kinh Thị giờ báo nào cũng đăng. Điện thoại trong khu Tỉnh ủy suýt bị các đơn vị tỉnh bạn gọi cháy máy.”
Lòng Triệu Thư Hòa trĩu xuống. Cô không hối hận vì kể ra cái nghèo của thôn Tiểu Thạch Đầu, nhưng phơi bày những điều không hay của quê nhà luôn kèm rủi ro: “Thưa lãnh đạo, cháu tuyệt đối không có ý làm mất mặt tỉnh nhà.”
“Không ai bảo cháu làm mất mặt cả!” Vị lãnh đạo thở dài. “Ngược lại, tỉnh phải cảm ơn cháu đã nói thật. Nếu không có lời thật ấy, có những góc khuất mà chúng tôi ngồi trong văn phòng chẳng biết phải bao lâu nữa mới nhìn thấy.”
“Ba ngày trước, Tỉnh ủy cử riêng một đoàn điều tra về quê cháu, thôn Tiểu Thạch Đầu huyện Thanh Hà.”
Nghe đến tên thôn, Triệu Thư Hòa lập tức căng thẳng.
“Đường không thông, xe Jeep mới đi nửa chặng đã bị đá đập hỏng gầm. Các đồng chí trong đoàn phải đi bộ vượt núi vào. Xem xong, đoàn điều tra vội về báo cáo ngay trong đêm. Hơn năm mươi hộ dân đời này qua đời khác sống trong những khe núi ấy, trẻ con chân trần, người già không có nổi bộ quần áo lành lặn. Đó là công tác của chúng tôi chưa làm tốt.”
Vị lãnh đạo nhìn cô: “Đồng chí Thư Hòa, tỉnh đã họp xuyên đêm. Quanh thôn cháu quá nhiều vách núi dựng đứng, kinh phí làm đường lớn khủng khiếp, không thể mở đường vào.”
Triệu Thư Hòa lập tức nghĩ, vậy người dân trong núi phải làm sao?
“Cho nên tỉnh quyết định lấy thôn Tiểu Thạch Đầu làm trung tâm, đưa toàn bộ năm mươi bảy hộ dân trong bán kính hai mươi kilômét ra khỏi núi!”
“Gì cơ?” Triệu Thư Hòa trợn mắt, nghi mình nghe nhầm.
“Chọn khu đất bằng phẳng ở ngoại vi huyện Thanh Hà, ngân sách tỉnh cấp kinh phí chuyên khoản toàn bộ! Dẫn nước, kéo điện, xây nhà gạch ngói đỏ! Trước Tết năm nay phải đưa tất cả bà con thôn Tiểu Thạch Đầu về sống trong thôn mới! Không bỏ sót hộ nào!”
Triệu Thư Hòa ngây người ngồi trên ghế. Cô dốc sức học toán, học tiếng Anh, từng nghĩ dựa vào kho kiến thức trong đầu để đổi lấy tương lai sáng sủa cho chính mình. Cô đã phải mặt dày xin hai công việc chính thức ở huyện... Nhưng chưa bao giờ dám nghĩ đến chuyện có thể nhổ tận gốc ngọn núi Thập Vạn Đại Sơn từng giam cầm biết bao đời người nhà họ Triệu và đè nặng lên biết bao đồng bào!
Năm mươi bảy hộ gia đình! Đó là vận mệnh của mấy trăm con người! Chỉ vì một cuộc thi và một bài phát biểu của cô mà tất cả đã thay đổi!
“Thưa lãnh đạo...” Triệu Thư Hòa cúi đầu thật sâu trước vị lãnh đạo.
Ông gật đầu: “Đứa trẻ ngoan. Đất nước chúng ta sẽ ngày càng tốt đẹp. Những năm qua mọi người đã chịu khổ quá nhiều. Chúng ta phải để ai cũng biết thời đại đã đổi khác, tri thức bây giờ có thể thay đổi vận mệnh.”
Phó giám đốc Vương đưa tới một tờ giấy: “Thư Hòa, lau nước mắt đi. Mấy hôm nay cháu vất vả lắm rồi. Tỉnh sắp xếp cho cháu về nhà trước, ngủ nghỉ thật tốt vài ngày. Ba ngày nữa, chính quyền tỉnh sẽ tổ chức đại hội biểu dương long trọng nhất, khi ấy lãnh đạo chủ chốt Tỉnh ủy sẽ đích thân trao thưởng cho cháu.”
Nửa tiếng sau, xe Jeep đưa Triệu Thư Hòa đến đầu ngõ gần nhà họ Lục.
Cô vừa xuống xe đã thấy Lục Cảnh Phong đẩy chiếc xe đạp khung ngang loại hai mươi tám inch, đứng dưới cột điện. Thấy cô mang túi quân dụng đi tới, anh lập tức nhận hành lý.
“Em về rồi à?” Giọng Lục Cảnh Phong trầm ấm. Nhìn đôi mắt đỏ hoe của cô, anh không hỏi thi hạng mấy, cũng không hỏi lãnh đạo tỉnh vừa nói gì. Anh chỉ lấy từ túi áo ra một viên kẹo sữa Thỏ Trắng, bóc vỏ bỏ vào miệng cô.
Vị sữa thơm ngậy lan trong miệng. Triệu Thư Hòa tựa cạnh cánh tay anh, khẽ nói: “Cảnh Phong, núi quê em sắp chẳng còn người ở nữa rồi.”
Lục Cảnh Phong thoáng ngẩn ra rồi hiểu sức nặng trong câu nói ấy. Anh xoa sau đầu cô, mỉm cười: “Anh biết ngay vợ anh là người có bản lĩnh lớn mà. Đi, chúng ta về nhà.”
Đẩy cửa sân nhà họ Lục, Vương Tú Lan đang bưng chậu rau đã rửa vào nhà chính. Vừa ngẩng lên thấy hai người, bà suýt đánh rơi chậu.
“Thư Hòa! Ôi trời ơi! Vào nhà mau!” Vương Tú Lan gọi lớn. “Ông nó ơi! Thư Hòa về rồi!”
Lục Trường Hùng đáp: “Về là tốt rồi! Về là tốt rồi!”
Vương Tú Lan nắm tay Triệu Thư Hòa, nhìn từ đầu đến chân: “Gầy đi rồi. Tới Kinh Thị ngồi tàu đường dài khó chịu lắm phải không? Mẹ đã hâm cơm trong nồi cho con rồi!”
Lòng Triệu Thư Hòa ấm áp: “Mẹ, con không đói. Chỉ là chạy đi chạy lại mấy ngày liền, người con có mùi rồi.”
“Thôi, mẹ đừng hỏi dồn nữa.” Lục Cảnh Phong đặt hành lý xuống. “Mẹ, con đưa Thư Hòa tới nhà tắm công cộng, cho em ấy tắm nước nóng thoải mái rồi nghỉ ngơi.”
“Phải, phải!” Vương Tú Lan vội vào phòng tìm đồ tắm rửa.
Lục Cảnh Phong đạp xe chở Triệu Thư Hòa đến nhà tắm quốc doanh cách đó hai dãy phố.
Đến nơi, Triệu Thư Hòa vào tắm hơn nửa tiếng. Cô ngâm mình trong bể nước nóng, cảm nhận toàn thân thư giãn. Tắm xong bước ra, Lục Cảnh Phong đã đứng chờ ngoài cửa, mua sẵn một que kem đưa cô.
Hai người sánh vai trên con phố lúc chập tối, không nói nhiều, nhưng cảm nhận được sự bình yên khó gì sánh bằng.
Trở về phòng phía tây, đầu Triệu Thư Hòa vừa chạm gối đã ngủ thiếp đi khi còn chưa nói hết một câu với Lục Cảnh Phong. Giấc này cô ngủ say không biết trời đất.
Đến trưa hôm sau, Triệu Thư Hòa mới mơ màng mở mắt. Ngủ đủ rồi, đầu óc cô sáng suốt hơn bao giờ hết.
Cô mặc quần áo, mở cửa bước ra. Bên bàn bát tiên trong nhà chính, ngoài Lục Trường Hùng và Vương Tú Lan còn có chị hai và anh rể hai. Chị dâu cả Lý Hà đang chạy qua chạy lại giữa bếp và sân bưng món ăn, ba đứa trẻ ngoan ngoãn ngồi làm bài tập.
“Ôi, đại công thần nhà ta thức rồi!” Lục Quế Anh vừa thấy cô liền gọi vào ngồi.
Lâm Bằng cũng đầy vẻ tự hào: “Đúng thế! Hôm qua giờ đọc báo ở đơn vị anh, bài mọi người thích đọc nhất là những bài viết về em trên Nhân Dân Nhật Báo.”
Triệu Thư Hòa mỉm cười chào: “Chị hai, anh rể, sao hôm nay hai người rảnh ghé qua vậy?”
“Biết hôm qua em về nên qua thăm chứ sao.” Lục Quế Anh kéo cô ngồi, chỉ túi lưới lớn trên bàn. “Chị mua cho em ít bánh bông lan và sữa mạch nha, ăn bồi bổ.”
Cả nhà quây quần vui vẻ quanh bàn. Trong bữa cơm, chủ đề không sao thoát khỏi chuyện trên báo.
“Thư Hòa, em nói thôn Tiểu Thạch Đầu nghèo đến thế trên sân khấu, sau đó cấp trên có tìm em gây khó dễ không?” Lâm Bằng lo lắng hỏi. “Thời buổi này, nói thật như vậy đôi khi dễ đắc tội người ta lắm.”