Ăn cơm xong, mặt trời ngoài sân vẫn chưa lặn hẳn, chân trời nhuộm đỏ một màu. Triệu Thư Hòa mang hai chiếc ghế đẩu nhỏ ra gốc cây già trong sân, Lục Cảnh Phong cũng tới ngồi bên cạnh, tay cầm một bát nước đun sôi để nguội.
Chẳng biết từ lúc nào, ba đứa trẻ cũng xúm lại. Lục Minh Dương ngồi xổm bên chân tường, Lâm Nguyên và Lâm Tiêu ngồi cạnh nhau trên bậc cửa, chẳng đứa nào lên tiếng.
Triệu Thư Hòa nhìn quanh sân, ngước nhìn cây già trên đầu rồi hỏi: “Cảnh Phong, anh biết tại sao em không nỡ rời xa người nhà đến thế không?”
Lục Cảnh Phong uống một ngụm nước: “Chắc họ luôn đối xử với em rất tốt.”
Triệu Thư Hòa gật đầu: “Em là con út cha mẹ sinh khi đã lớn tuổi, từ bé đã được các anh chị nuôi nấng. Chị cả Thư Lan lớn hơn em mười lăm tuổi, lúc em bắt đầu biết nhớ thì chị đã địu em trên lưng làm việc nhà rồi. Anh hai Bảo Thương hơn em mười hai tuổi, anh ba Mãn Trụ hơn em mười tuổi, cả hai đều chưa từng học tới cấp hai.”
Lục Cảnh Phong không ngắt lời, lặng lẽ lắng nghe. Anh biết cô gái này hiếm khi chịu mở lòng kể về chính mình.
Triệu Thư Hòa kể tiếp: “Hồi đó nhà nghèo lắm. Các anh phải xuống đồng kiếm ăn, nếu không cả nhà sẽ đói. Anh hai mới mười ba tuổi đã theo cha ra đồng, anh ba mười một tuổi đã bắt đầu kiếm công điểm. Em có thể học hết cấp hai đâu phải chỉ dựa vào bản thân. Là nhờ anh hai, anh ba làm thêm mấy năm, gánh cả phần việc của em. Nếu không, từ lâu em đã giống những cô gái khác trong thôn, ra đồng kiếm công điểm rồi.”
Lục Cảnh Phong gật đầu: “Vì vậy, sau khi em giành giải nhất, anh đã nghĩ xem làm sao tìm đường sống cho họ. Nơi này thực sự quá cực khổ. Lần nào tới anh cũng thấy thương em.”
Triệu Thư Hòa cười chua chát: “Cái hôm hiệu trưởng hỏi em muốn gì trên xe, em buột miệng đòi xe đạp. Giờ nghĩ lại vẫn thấy mình ngu đến bốc khói.”
“Cũng không thể trách hết em được. Em vừa xuống tàu, đầu óc chưa kịp tỉnh.” Lục Cảnh Phong an ủi.
Triệu Thư Hòa cúi đầu, lấy mũi giày miết lớp đất dưới chân: “Cảnh Phong, cảm ơn mọi người đã hiểu em. Em thực sự không thể bỏ mặc gia đình này. Chị cả thì còn đỡ, lấy được người chồng có bản lĩnh, giờ đã làm ở đội vận tải huyện. Sau này cả hai anh có việc làm rồi, lòng em mới yên ổn, mới có thể an tâm học hành và sống ở thành phố tỉnh.”
Lục Cảnh Phong nghiêng đầu nhìn cô: “Em nói gì thế. Nếu em là người không màng tới thân thích, anh còn chẳng dám lấy ấy chứ.”
Triệu Thư Hòa bật cười vì câu nói bất ngờ ấy: “Anh còn kén chọn cơ à?”
“Tất nhiên. Ai muốn lấy người chẳng nhận người thân?” Lục Cảnh Phong đáp đầy vẻ đương nhiên.
Đúng lúc ấy, Lâm Bằng từ gian nhà chính đi ra, tay kẹp điếu thuốc lá cuốn do Triệu Thủ Điền đưa. Anh ngồi lên tảng đá bên cạnh, rít một hơi rồi nói: “Thư Hòa, em đừng suy nghĩ nhiều quá. Công việc của các anh em là nhờ chính em giành được. Việc em thi đỗ vào trung cấp cũng là do em cố gắng. Nhà họ Lục tạo điều kiện, nhưng chính em phải có bản lĩnh mới tận dụng được.”
Lâm Bằng hút thêm hai hơi thì sặc ho dữ quá, vội dập thuốc: “Em cứ sống tốt cuộc đời mình, mọi người đều yên tâm. Anh chị em ruột vốn phải giúp đỡ lẫn nhau. Cô em thứ ba nhà này ngang ngược như thế, chẳng phải anh vẫn phải lo cho cô ấy sao?”
Triệu Thư Hòa đáp một tiếng, không nói thêm nữa.
Ở cửa nhà chính, Triệu Thủ Điền và Lý Quỳnh Tiên cũng đang đứng đó. Hai vợ chồng nghe được bảy tám phần câu chuyện. Một lúc sau, Triệu Thủ Điền vào nhà, gọi hai con trai tới: “Thằng hai, thằng ba, chuyện việc làm hai đứa tự bàn bạc với nhau.”
Ông đặt hai tờ quyết định lên bàn: “Một việc bảo vệ ở Trường Trung học số Một huyện, một việc phát thư ở bưu điện. Ai làm việc nào, hai đứa tự chọn.”
Triệu Mãn Trụ nói trước: “Anh, em muốn vào bưu điện.”
Thực ra Triệu Bảo Thương cũng có nguyện vọng, anh thích làm ở trường học. Công việc trông cổng, trực ban, tuần tra, không phải dãi nắng dầm mưa, cũng chẳng phải chạy đường xa. Nhưng anh sợ em trai nhường mình, miệng nói muốn làm ở bưu điện mà lòng lại muốn vào trường: “Em út, không thì ta bốc thăm. Trường học nhàn hơn, bưu điện ngày nào cũng đạp xe ngoài nắng gió. Con thứ hai nhà em mới sinh chưa lâu, trong nhà còn lắm việc.”
Triệu Mãn Trụ nghe vậy cuống lên: “Anh! Được đi xe đạp đấy! Em thích đạp xe nhất! Mặc đồng phục bưu điện, đạp xe rong ruổi khắp huyện, oai biết bao!”
Triệu Bảo Thương nhìn vẻ hào hứng ấy, hiểu ngay. Thằng nhóc này thực lòng muốn vào bưu điện. “Em chắc chứ?” Anh hỏi lại.
Triệu Mãn Trụ vỗ ngực: “Anh yên tâm, chân em nhanh lắm. Leo núi hơn hai mươi năm rồi, chẳng lẽ mấy con phố huyện lại không đi nổi?”
Triệu Bảo Thương không nhường nữa: “Được, được. Em vào bưu điện, anh tới trường học.”
Triệu Thủ Điền nghe hai con phân chia xong, trao mỗi người một tờ giấy, dặn dò: “Đến huyện thì chăm chỉ làm việc, nhớ rằng cơ hội này là em gái hai đứa giành về.”
---
Sáng sớm hôm sau, Triệu Bảo Thương và Triệu Mãn Trụ tới đại đội xin giấy giới thiệu. Bí thư đại đội nghe là hai suất biên chế chính thức do tỉnh phê duyệt, không nói hai lời đã đóng dấu, còn nắm tay Triệu Mãn Trụ nói mãi, cứ nhắc đi nhắc lại: “Thôn mình lần đầu có người vào biên chế, lần đầu đấy!”
Hai anh em cầm giấy giới thiệu rời đại đội, đi máy kéo tới công xã, rồi từ công xã bắt xe lên huyện nhận việc.
Triệu Thư Hòa đứng đầu thôn tiễn hai anh. Cô nhìn họ vác hành lý đơn sơ đi xa dần, cho đến khi khuất sau khúc cua đường núi mới quay về sân nhà. “Cha mẹ cứ làm việc của mình đi, con muốn ở lại thêm vài ngày.” Cô nói với cha mẹ.
Lý Quỳnh Tiên mừng còn không hết: “Ở đi! Ở tới lúc nào con muốn đi thì thôi!”
Cuối tháng 7 là thời điểm miền núi đẹp nhất. Dạo trước có mấy trận mưa, con suối trong khe núi dâng nước, không sâu nhưng chảy xiết. Có thể nhìn thấy những con cá nhỏ luồn qua khe đá dưới đáy.
Hôm sau, Triệu Thư Hòa và Lục Cảnh Phong dẫn ba đứa trẻ ra núi sau. Lâm Bằng cũng đi cùng. Triệu Thành nghe nói đi bắt cá, liền kéo Triệu Tiểu Hổ và Triệu Đình chạy theo. Một đám cả lớn lẫn bé rồng rắn đi suốt dọc đường. Tới bên suối, Triệu Thư Hòa xắn ống quần lội xuống nước, lạnh tới mức cô rùng mình.
“Thím út, chân thím toàn bùn kìa!” Lục Minh Dương đứng trên bờ hô.
“Ở núi là vậy, có bùn mới bình thường.” Triệu Thư Hòa cúi xuống mò dưới tảng đá, quả nhiên bắt được một con cá suối dài bằng bàn tay. Cá trơn tuột, suýt nữa vuột mất.
Lâm Nguyên và Lâm Tiêu cũng xuống nước, hai đứa luống cuống lật đá hết khe này tới khe khác, hồi lâu vẫn chẳng tìm được gì.
“Mọi người tìm sai chỗ rồi.” Triệu Thành ngồi xổm cạnh một vũng nước nhỏ phía thượng nguồn, thò tay xuống mò, lôi lên hai con tôm to bằng ngón cái, còn đang quẫy tanh tách.
Lâm Nguyên chạy tới xem: “Sao cậu biết chỗ này có tôm?”
Triệu Thành thả tôm vào giỏ tre: “Bên vũng này có rêu, tôm thích nấp dưới rêu. Tớ ba tuổi đã biết rồi.”
Lâm Bằng không lội xuống nước. Anh đứng bên suối nhìn sườn núi một lát: “Trên dốc kia có gà rừng.”
Triệu Thư Hòa nhìn theo hướng anh chỉ, quả nhiên bụi cây có động tĩnh: “Anh rể, xa thế mà anh vẫn nhìn thấy à?”
Lâm Bằng không trả lời, cởi áo khoác đưa cho Lâm Nguyên, khom người men theo dốc núi tiến lên. Bước chân anh vừa nhanh vừa nhẹ, hầu như chẳng gây ra tiếng động.
Hai mươi phút sau, trong bụi rậm trên sườn núi vang lên tiếng vỗ cánh phần phật. Tiếp đó, Lâm Bằng đứng dậy, trong tay xách một con gà rừng đang đập cánh giãy giụa.
“Bố!” Lâm Tiêu gọi lớn.
Lâm Bằng xách gà xuống: “Con này béo đấy, tối đem hầm ăn.”
Lục Minh Dương há hốc miệng nhìn hồi lâu: “Dượng, dượng cầm tinh con mèo à?”
Triệu Thành cũng phục sát đất. Cậu đuổi gà rừng suốt mười năm mà chưa bắt được con nào: “Chú ơi, chú dạy cháu với!”
Lâm Bằng phủi đất trên tay: “Đơn giản mà, có tay là làm được.”
Triệu Thành câm nín. Không muốn dạy thì cứ nói thẳng đi.
Sau một buổi sáng, giỏ tre đã chứa gần nửa giỏ cá tôm, cộng thêm con gà rừng Lâm Bằng bắt được, thu hoạch khá tốt. Mấy đứa trẻ người ngợm lấm đầy bùn, tóc còn dính lá cỏ, đứa nào cũng thảm hại như nhau.
Trên đường về, Lâm Nguyên đi bên Triệu Thư Hòa hỏi: “Mợ út, hồi nhỏ ngày nào mợ cũng được tới đây chơi ạ?”
Triệu Thư Hòa lắc đầu: “Lấy đâu ra thời gian chơi. Tan học là phải làm việc. Đến suối cũng để giặt quần áo, rửa rau, tiện tay mò vài con cá cải thiện bữa ăn.”
Khi về đến sân, Lý Quỳnh Tiên đã đun nước trong bếp. Thấy con gà rừng, bà cười tươi: “Ôi, con gà này béo thật, đem nấu canh thì vừa đẹp!”
Tối ấy, cả bàn đông người quây quần ăn canh gà rừng và cá suối. Mấy đứa trẻ tranh nhau gắp cá. Triệu Thành gỡ xương cá cho Triệu Tiểu Hổ, Triệu Đình ngồi cạnh Lâm Nguyên, chẳng biết hai cô bé thân nhau từ lúc nào, cứ chụm đầu thì thầm.
Triệu Thư Hòa ngắm cả bàn người trong sân, lòng yên ổn vô cùng. Hai anh trai đã lên huyện, nếp nhăn trên mặt cha mẹ như cũng giãn ra đôi chút. Núi vẫn là những ngọn núi ấy, đường vẫn là con đường ấy, nhưng gia đình này đã khác rồi.