Vừa nói ra thời hạn "mười giờ sáng mai", bản thân Triệu Thư Hòa cũng chột dạ. Tại sao cô không nói sẽ dịch xong ngay chiều nay? Bởi vì cô không dám.
Phần lớn từ trong sách hướng dẫn cô đều biết, nhưng đây là thiết bị công nghiệp chứ không phải bài đọc ngắn trong sách giáo khoa. Lỡ dịch sai một từ khóa, công nhân thao tác theo bản dịch của cô khiến máy gặp trục trặc thì sao? Cô cần thời gian về nhà xem lại bài giảng trong đầu, đối chiếu những thuật ngữ chuyên ngành chưa nắm chắc.
Nói trắng ra, cô dự định về học cấp tốc rồi mới làm.
Giám đốc họ Mã, tuổi ngoài năm mươi, nhìn Triệu Thư Hòa với vẻ do dự rõ rệt: "Cô bé, năm nay cháu bao nhiêu tuổi?"
"Mười bảy ạ." Triệu Thư Hòa đứng đó, thực ra trong lòng cũng hoang mang lắm.
Lục Cảnh Phong vội nói: "Giám đốc, Thư Hòa thi tiếng Anh đầu vào đứng nhất lớp, thi viết tám mươi tám điểm, thi nói chín mươi điểm. Giờ mỗi tuần cô ấy còn phụ đạo cho cả lớp nữa."
Giám đốc Mã ồ một tiếng, lại nhìn Triệu Thư Hòa, rồi nhìn chồng sách hướng dẫn trên bàn.
Thật ra, Triệu Thư Hòa đã chuẩn bị tinh thần bị từ chối. Nếu cô là giám đốc, chắc chắn cũng không dễ giao việc quan trọng đến thế cho một học sinh mười bảy tuổi. Dù sao đây cũng là thiết bị nhập khẩu, một chiếc máy giá bao nhiêu cô không biết, nhưng chắc chắn không rẻ.
"Giám đốc, nếu bác không yên tâm, cháu hoàn toàn hiểu được." Triệu Thư Hòa chủ động nói. "Cháu mới học tiếng Anh mấy tháng, cũng không được đào tạo chuyên sâu. Nếu không dịch được, bác đừng vì cháu mà khó xử." Đây là lời thật lòng.
Giám đốc Mã bật cười: "Con bé này thành thật thật đấy."
Ông quay về bên bàn, lật qua bốn quyển hướng dẫn bằng tiếng Anh, rút quyển mỏng nhất đưa cho cô: "Thế này nhé, quyển này là hướng dẫn thao tác cơ bản, cháu cứ mang về dịch thử. Dịch tốt thì ba quyển còn lại giao tiếp cho cháu. Dịch chưa tốt cũng không sao, coi như luyện tập."
Triệu Thư Hòa nhận cuốn sách, lật sơ qua, khoảng hai mươi bảy trang, toàn tiếng Anh, ở giữa xen một số sơ đồ và bảng biểu. Nội dung cũng không nhiều lắm.
"Tôi tin cháu, đồng chí nhỏ." Giám đốc Mã vỗ tay. "Thằng Cảnh Phong làm việc đáng tin, người nó giới thiệu chắc chắn không đến nỗi nào."
Triệu Thư Hòa cất cuốn hướng dẫn, gật đầu: "Cháu sẽ cố gắng."
Ra khỏi xưởng, Lục Cảnh Phong dắt xe đi bên cạnh cô: "Sao rồi? Có tự tin không?"
Triệu Thư Hòa không trả lời ngay, cúi đầu lật sách. Mấy trang đầu cô còn hiểu, nhưng càng về sau thuật ngữ càng nhiều, có những từ cô chỉ đoán được đại khái.
"Khoảng sáu bảy phần." Cô nói thật.
Nhìn nét mặt ấy, Lục Cảnh Phong biết cô đang lo: "Hay là... thôi nhé? Để anh nói với giám đốc, em đừng ép mình."
"Đừng." Triệu Thư Hòa kẹp sách vào ngực. "Có tiền kiếm thì sao lại không kiếm? Năm mươi đồng đấy! Một tháng dạy phụ đạo em kiếm được bao nhiêu chứ?"
Lục Cảnh Phong bị bộ dạng ấy chọc cười: "Được, vậy về dịch đi. Nếu gặp chỗ không biết thì làm sao?"
Triệu Thư Hòa thầm nghĩ cô có cách. Những khóa học trong đầu không chỉ cho xem, mà còn có thể đặt câu hỏi. Chức năng này trước kia cô đã thử vài lần. Tuy không phải lần nào cũng dùng được, nhưng lúc cần vẫn có thể giúp ích.
"Em có cách." Cô chỉ đáp thế.
Trở lại nhà số tám mươi lăm đường Nhân Dân đã hơn ba giờ chiều. Triệu Thư Hòa vào gian phía tây, đóng cửa, trải quyển hướng dẫn trên bàn rồi tìm một xấp giấy trắng và cây bút chì.
Trước hết, cô đọc toàn bộ từ đầu đến cuối.
Hai mươi bảy trang, năm trang đầu giới thiệu thiết bị và các lưu ý an toàn, cô có thể dịch chừng tám chín phần. Hơn mười trang ở giữa là các bước thao tác, thuật ngữ dày đặc, không ít từ cô chưa dám chắc. Vài trang cuối trình bày cách xử lý sự cố và bảo dưỡng hằng ngày.
Triệu Thư Hòa thở dài, đúng là mình đã nghĩ đơn giản quá.
Ở trường, bài đọc hiểu trong đề thi chỉ có ba bốn trăm từ, nội dung toàn hội thoại thường ngày hoặc những câu chuyện đơn giản, từ vựng cũng quanh quẩn bấy nhiêu. Nhưng đây là hướng dẫn thiết bị công nghiệp, chỉ một từ dịch sai là ý nghĩa thay đổi hoàn toàn.
Cô cầm bút viết trước những phần chắc chắn dịch được. Chỗ nào còn nghi ngờ thì để trống và đánh dấu. Viết được bốn trang giấy, cô dừng lại đếm những chỗ bỏ trống. Mười bảy chỗ.
Mười bảy thuật ngữ hoặc cấu trúc cô chưa nắm chắc.
Triệu Thư Hòa nhắm mắt, gọi bài giảng tiếng Anh trong đầu. Cô không tìm nội dung sách phổ thông, mà chọn ngay một giảng viên trông chuyên nghiệp nhất. Đó là người đàn ông trung niên mặc vest, thắt cà vạt, đang giảng về dịch thuật tiếng Anh kỹ thuật.
Cô hỏi từ đầu tiên mình chưa hiểu. Giảng viên trả lời rất nhanh, giải thích cũng rõ ràng. Triệu Thư Hòa vội ghi lại rồi hỏi từ thứ hai, thứ ba... Đến câu thứ bảy, thái độ của thầy bỗng thay đổi.
"Đây đều là từ vựng công nghiệp cơ bản, đến thế mà em cũng không biết sao?"
Triệu Thư Hòa âm thầm đáp trong lòng: Em mới học tiếng Anh được mấy tháng, biết được bao nhiêu chứ? Cô tiếp tục hỏi câu thứ tám.
Giảng viên kia không trả lời, hình ảnh trực tiếp chuyển sang cảnh khác! Triệu Thư Hòa sững sờ... Thế là sao? Thầy tức giận à? Giảng viên trong bài học còn biết nổi cáu nữa sao?
Cô đổi sang một giáo viên khác. Đó là cô giáo lớn tuổi hơn đôi chút, chuyên dạy phiên dịch Anh - Trung.
Cô giáo này khá kiên nhẫn. Nhưng sau khi trả lời ba câu, bà dừng lại nói: "Nền tảng của em còn quá yếu, đây không phải kiến thức dành cho giai đoạn nhập môn."
Triệu Thư Hòa thầm trợn mắt. Em cũng chẳng còn cách nào, đã nhận việc rồi mà! Cô cắn răng hỏi tiếp. Cô giáo trả lời thêm hai câu, rồi hình ảnh lại chuyển đi.
Triệu Thư Hòa ngồi ngẩn ngơ trước bàn một lúc.
Hai giáo viên, một người chê cô ngốc, một người nghĩ cô không thể đào tạo nổi. Tuy đều là hình ảnh bài giảng, phản ứng lại chân thực quá mức.
Cô lại xem danh sách khóa học, tìm được người thứ ba. Đó là thầy giáo trẻ tuổi, dạy tiếng Anh ứng dụng, trong đó có một chương chuyên về dịch tài liệu công nghiệp.
Triệu Thư Hòa thử hỏi lần lượt những vấn đề còn lại. Thầy giáo trẻ này rõ ràng dễ tính hơn nhiều. Không những trả lời câu hỏi, anh còn giải thích thêm mấy thuật ngữ liên quan. Triệu Thư Hòa vừa nghe vừa ghi nhanh lên giấy, chỉ sợ bỏ sót điều gì.
Trong mười bảy chỗ bỏ trống, thầy thứ nhất giải quyết được sáu, cô giáo thứ hai giải quyết năm, thầy thứ ba giải quyết nốt sáu chỗ còn lại.
Ba giáo viên góp sức hoàn thành một bản dịch đầy đủ.
Nhìn những trang giấy kín chữ trước mặt, Triệu Thư Hòa dở khóc dở cười.
Thế này gọi là gì? Bản dịch chắp vá à? Đáp án được ba giáo viên ghép lại?
Hóa ra thế giới này đúng là một sân khấu được dựng lên bởi những kẻ tay ngang! Cô vừa học vừa làm, chỉ có nền tảng tiếng Anh mấy tháng mà đã dám nhận việc dịch thuật công nghiệp. Nếu Lỗ Hưng Tồn biết, e rằng bà tức đến mức ném cả mẩu phấn vào trán cô.
Nhưng giờ cô chẳng còn hơi sức lo nhiều đến thế.
Triệu Thư Hòa điền hết những chỗ trống, đọc lại toàn bộ bản dịch một lượt. Đến nửa chừng, cô dừng sửa hai cách diễn đạt, rồi đối chiếu lại tên linh kiện được ghi trên sơ đồ.
Cô bận rộn đến hơn mười một giờ đêm mới dịch xong toàn bộ hai mươi bảy trang hướng dẫn tiếng Anh. Cô xếp bản dịch ngay ngắn, kẹp lại rồi đặt bên gối. Lúc nằm xuống, cô mệt đến chẳng muốn nhúc nhích.
Không biết Lục Cảnh Phong về từ lúc nào. Tiếng anh nói chuyện với cha trong sân vẳng lại. Triệu Thư Hòa mới nghe được vài câu đã ngủ thiếp đi.
Tám giờ sáng hôm sau, Triệu Thư Hòa dậy, kiểm tra lại bản dịch. Cô sửa một lỗi dấu câu, xác nhận mọi thứ ổn rồi mới cất vào túi vải.
Trong lúc ăn sáng, Lục Cảnh Phong thấy sắc mặt cô không tốt lắm: "Tối qua mấy giờ em ngủ?"
"Hơn mười một giờ."
"Dịch xong rồi à?"
Triệu Thư Hòa gật đầu, nuốt miếng bánh bao trong miệng: "Xong rồi, đi thôi, mang qua sớm một chút."
Lục Cảnh Phong ăn hết bát cháo trong mấy miếng, rồi dắt xe đưa cô trở lại nhà máy thuốc lá. Hơn chín giờ họ đến nơi. Triệu Thư Hòa giao bản dịch cho giám đốc Mã.
Giám đốc Mã nhận lấy lật xem, chân mày lúc giãn lúc nhíu. Đọc được vài trang, ông ngẩng đầu: "Đồng chí Tiểu Triệu, cháu ngồi đây chờ một chút." Nói xong, ông cầm bản dịch đi ra ngoài.
Triệu Thư Hòa ngồi trong văn phòng, lòng thấp thỏm. Lục Cảnh Phong ở bên cạnh khẽ nói: "Đừng căng thẳng, cứ chờ là được."
Khoảng bốn mươi phút sau, giám đốc Mã trở lại.
Trong tay ông có thêm hai tập giấy. Vừa nhìn, Triệu Thư Hòa đã hiểu. Đó là hai bản dịch khác, nét chữ khác nhau, không phải của cô.
Giám đốc Mã đặt ba bản song song trên bàn, chỉ vào một bản rồi hỏi: "Cháu xem thử, bản này khác bản của cháu ở chỗ nào?"
Triệu Thư Hòa cúi xuống đọc. Về cơ bản, bản ấy khá giống của cô, nhưng có mấy chỗ sai rõ ràng. Chẳng hạn thuật ngữ về điều khiển nhiệt độ ở mục hai, chương ba, bản kia dịch là "đun nóng đến nhiệt độ định mức rồi tắt máy", trong khi cô dịch là "khi đạt nhiệt độ cài đặt, chương trình gia nhiệt sẽ tự động dừng".
"Chỗ này khác ạ. Theo ngữ cảnh bản gốc, đây không phải thao tác tắt thủ công mà là thiết bị tự dừng. Nếu công nhân hiểu thành phải tắt bằng tay, có thể sẽ thao tác sai thời điểm."
Giám đốc Mã lại chỉ một chỗ khác trong bản dịch thứ ba, hỏi cô.
Triệu Thư Hòa lần lượt giải thích nguyên nhân những chỗ khác biệt. Từ nào tương ứng với nghĩa nào, vì sao cô chọn dịch như vậy.
Nghe xong, giám đốc Mã thu ba bản dịch lại, nhìn Triệu Thư Hòa: "Ba người dịch, bản của cháu chính xác nhất."
Lúc này cô mới hiểu, hóa ra giám đốc Mã không chỉ tìm mình cô dịch tài liệu! Ông đồng thời nhờ ba người dịch, rồi so sánh để xem bản nào đáng tin nhất.
Không hổ là giám đốc, quả nhiên khôn ngoan hơn cô tưởng.
Triệu Thư Hòa học được một điều. Người làm việc lớn sẽ không bao giờ bỏ tất cả trứng vào cùng một giỏ.
"Được rồi, đồng chí Tiểu Triệu, cháu dịch khá lắm." Giám đốc Mã mở ngăn kéo, lấy một tờ phiếu ra viết. "Nếu có thời gian, cháu dịch giúp ba quyển hướng dẫn còn lại nhé, tiền công tính riêng."
Viết xong, ông đưa phiếu cho cô: "Cầm cái này sang phòng tài vụ lĩnh tiền, sáu mươi đồng thù lao."
Triệu Thư Hòa sửng sốt: "Chẳng phải đã nói năm mươi đồng sao ạ?"
Giám đốc Mã xua tay: "Cháu dịch nhanh, chất lượng tốt, thưởng thêm mười đồng là đáng. Máy hoạt động sớm được một ngày, nhà máy bớt tổn thất tiền của một ngày."
Triệu Thư Hòa nhận phiếu, miệng không nói thêm câu khách sáo, nhưng trong lòng vui đến mức muốn nhảy cẫng. Sáu mươi đồng!
Lục Cảnh Phong thấy cô cố nhịn cười, chính anh lại bật cười trước: "Đi thôi, sang tài vụ lĩnh tiền."
Triệu Thư Hòa theo anh tới phòng tài vụ, nộp phiếu. Chị nhân viên kiểm tra chữ ký của giám đốc Mã rồi đếm sáu tờ mười đồng đưa cho cô: "Ký tên ở đây nhé."
Triệu Thư Hòa ký tên, xếp sáu tờ mười đồng thật ngay ngắn, cất vào túi.
Ra khỏi phòng tài vụ, cô mới thở phào: "Cảnh Phong, giám đốc Mã nhà máy anh thú vị thật đấy."
"Sao em nói thế?"
"Ông ấy nhờ ba người dịch cùng một tài liệu, rồi so sánh xem ai dịch tốt nhất." Triệu Thư Hòa nhớ lại chuyện vừa rồi. "Lúc trước em còn tưởng chỉ có mình em, trong lòng lo dịch sai thì mất mặt. Ai ngờ ông ấy đã chuẩn bị phương án dự phòng từ lâu."
Lục Cảnh Phong dắt xe bên cạnh, gật đầu: "Giám đốc Mã làm ở nhà máy hơn hai mươi năm rồi. Người ngồi được đến vị trí ấy chẳng ai đơn giản cả. Ông ấy sẽ không đặt vận mệnh cả nhà máy vào tay một học sinh mười bảy tuổi, nhưng cũng không vì em còn trẻ mà không cho em cơ hội."
Đây là khoản tiền thứ hai cô tự kiếm bằng bản lĩnh. Khoản đầu là tiền phụ đạo, tích lũy đều đặn; còn khoản này là việc làm một lần, thu nhập đến nhanh.
Trên đường về, Triệu Thư Hòa ngồi ở yên sau, chợt nhớ phản ứng của ba giảng viên tối qua, không nhịn được bật cười thành tiếng.
Lục Cảnh Phong ngoảnh đầu: "Cười gì thế?"
"Không có gì, nhớ lại mấy chuyện buồn cười lúc tra tài liệu tối qua thôi."
Cô không kể chi tiết. Có những chuyện chỉ có thể giữ kín trong lòng, chẳng hạn trong đầu cô có cả một nhóm giáo viên với tính khí khác nhau. Người thì chê cô ngốc, người nghĩ cô hết thuốc chữa, chỉ có thầy cuối cùng dễ tính, chịu kiên nhẫn hướng dẫn.
Cô phiên dịch viên tay ngang này cứ thế nhận đơn dịch thuật kỹ thuật đầu tiên trong đời. Hóa ra nhiều việc trên đời cũng chẳng đến mức xa vời không thể với tới như cô từng nghĩ.