Trời còn chưa sáng hẳn, Lý Quỳnh Tiên đã lặng lẽ dậy trước.
Triệu Thư Hòa bị tiếng xoong nồi va nhau leng keng trong bếp đánh thức. Lúc cô mở mắt, giấy dán cửa sổ mới vừa hửng sáng. Cô trở mình ngồi dậy, nửa giường của Lý Quỳnh Tiên đã trống không.
Ngoài sân đã có người tất bật làm việc.
Triệu Thư Hòa mặc quần áo đi ra, thấy Trương Tiểu Bình đang ngồi xổm bên giếng rửa rau, Đinh Phượng nhóm lửa bên bếp, Triệu Bảo Thương khiêng chiếc nồi sắt lớn mượn nhà bên đặt lên lò. Triệu Mãn Trụ vác hai bó củi đã bổ xong đi vòng từ sân sau tới, suýt va vào Đinh Phượng đang bưng chậu.
Đinh Phượng né sang bên, mắng: "Anh có mắt không đấy?" Triệu Mãn Trụ cười hì hì, xếp củi cạnh bếp rồi quay đầu chạy đi.
Lý Quỳnh Tiên chỉ huy trong bếp: "Tiểu Bình, rửa luôn rổ củ cải kia đi, trưa nay dùng hầm thịt! Vợ thằng ba, thêm lửa lên, nước còn chưa sôi!"
Triệu Thư Hòa muốn phụ một tay, nhưng vừa bước tới đã bị Lý Quỳnh Tiên lườm: "Hôm nay con chẳng phải làm gì hết! Về phòng thay quần áo cho đẹp, chải tóc gọn gàng rồi ra là được."
Triệu Thư Hòa đành quay về phòng.
Thời buổi này, người trong làng có chuyện vui thường kê vài cái bàn trong sân nhà, mời người thân thiết tới ngồi ăn bữa cơm là xem như xong lễ. Nhà khá giả có thể bày ba bốn mâm, nhà bình thường một hai mâm cũng tạm được. Nhà họ Triệu lần này tuy có mười cân thịt ba chỉ, thịt hun khói và giăm bông nhà họ Lục đem tới cho mâm cỗ thêm tươm tất, nhưng các món ăn kèm vẫn phải tự lo.
Lý Quỳnh Tiên đã mượn trứng và đậu phụ của vài gia đình thân thiết trong làng từ hai ngày trước. Còn một con gà mái già là Triệu Thủ Điền đổi được ở làng bên hôm kia.
Triệu Thủ Điền thay chiếc áo vải xanh từ sáng sớm, ngồi xổm ngoài cổng sân, thỉnh thoảng lại ngó về hướng đầu làng.
Triệu Bảo Thương bưng chậu rau xanh vừa rửa sạch đi ngang: "Bố, bố đừng ngồi nhìn mãi thế, vào giúp con khiêng bàn đi."
Triệu Thủ Điền phủi áo đứng dậy: "Gấp gì chứ, bà mối còn chưa đến mà."
Miệng nói thế, nhưng chân ông nhanh thoăn thoắt. Chẳng mấy chốc ông đã khiêng chiếc bàn bát tiên từ gian nhà chính ra giữa sân, rồi chuyển thêm mấy chiếc ghế dài đi mượn, xếp ngay ngắn.
Triệu Thư Hòa thay bộ quần áo mới mua ở tỉnh thành, tóc tết hai bím thả xuống vai. Cô đứng trước chiếc gương nhỏ nơi cửa phòng ngắm mình. Đó là gương đồng, hình ảnh phản chiếu hơi mờ, nhưng cũng đủ dùng.
Lúc này Vương Tú Lan từ căn phòng đối diện đi ra. Thấy Triệu Thư Hòa, bà hài lòng gật đầu: "Bộ này mặc vào trông tươi tắn hẳn."
Lục Trường Hùng theo sau, nhỏ giọng lẩm bẩm: "Giường cứng quá, tới giờ lưng tôi vẫn còn đau."
Vương Tú Lan quay đầu lườm chồng: "Người ta nhường cả giường của mình cho ông ngủ, ông còn chê cứng nữa à?"
Lục Trường Hùng lập tức ngậm miệng.
Lục Cảnh Phong còn dậy sớm hơn mọi người, giờ đã ở trong sân phụ Triệu Mãn Trụ bổ củi. Động tác của anh gọn gàng, nhìn là biết đã được rèn luyện trong quân đội. Triệu Mãn Trụ đứng cạnh ngắm mấy lượt rồi lẩm bẩm: "Em rể, tay nghề cậu được đấy, chẻ còn đều hơn cả tôi."
Lục Cảnh Phong đưa rìu cho anh: "Vậy anh chẻ tiếp đi, tôi giúp chú Triệu kê ghế."
Triệu Mãn Trụ nhận rìu, lầm bầm: "Hóa ra chỉ có mình tôi làm việc nặng."
Gần chín giờ, Triệu Bảo Thương chạy vào báo: "Tới rồi, tới rồi! Vĩnh Phát với ông Lý dẫn ba đứa nhỏ sang rồi!"
Lý Vĩnh Phát bước qua cổng, trán đầy mồ hôi. Ông Lý cầm một giỏ tre đựng hơn chục quả trứng. Lý An Vĩ dẫn Lý An Tình và Lý An Lỗi đi phía sau. Ba đứa trẻ vừa vào sân đã chạy khắp nơi.
Triệu Thủ Điền bước tới đón: "Vĩnh Phát tới rồi! Cả ông thông gia cũng đến nữa! Mau vào ngồi."
Ông Lý đặt giỏ tre lên bàn: "Ông thông gia, Thư Lan với mẹ nó không đi được, nên hai bố con chúng tôi thay mặt sang đây. Trứng nhà tự dành dụm, chẳng nhiều nhặn gì, ông đừng chê nhé."
Triệu Thủ Điền liên tục nói không chê, tuyệt đối không chê.
Lý Vĩnh Phát tới trước mặt Triệu Thư Hòa: "Em út, chị em nhờ anh nhắn một câu. Chị bảo mặc kệ người khác nói gì, em cứ sống thật tốt cuộc đời mình."
Triệu Thư Hòa gật đầu.
Gần đến trưa, bà mối Trương tới.
Bà mặc áo khoác đỏ rực, trên đầu còn cài một bông hoa lụa. Vừa bước qua cổng, tiếng cười đã vang lên: "Ối chà! Hôm nay đúng là ngày đại hỷ! Nhà họ Triệu và nhà họ Lục kết thông gia, khắp mười dặm tám làng đây đúng là mối nhân duyên tốt hiếm có!"
Bà mối Trương quả thật rất thạo việc. Bà mời người lớn hai nhà ngồi xuống trước, rồi gọi Lục Cảnh Phong và Triệu Thư Hòa đứng cạnh nhau giữa gian nhà chính.
Nghi thức không cầu kỳ. Thời này lễ đính hôn vốn đơn giản. Bà mối Trương nói mấy lời chúc tốt đẹp, sau đó người hai nhà chính thức nhận nhau làm thông gia.
Vương Tú Lan lấy ra một bọc vải đỏ, mở ra, bên trong có đôi hoa tai bạc và một chiếc áo khoác nhung kẻ đỏ sẫm mới may. Bà đưa hoa tai cho Triệu Thư Hòa: "Đây là lễ đính hôn dành cho con. Đôi hoa tai này mẹ đeo hồi trẻ, giờ trao lại cho con."
Triệu Thư Hòa đón bằng hai tay: "Con cảm ơn mẹ."
Tiếng gọi "mẹ" vừa cất lên, mắt Vương Tú Lan đỏ hoe tại chỗ. Con trai út bà độc thân suốt hai mươi lăm năm, cuối cùng cũng tìm được cô vợ tốt hợp ý mình.
Bên phía Lý Quỳnh Tiên cũng đã chuẩn bị từ lâu. Nhà họ Triệu chẳng có món gì quý giá, nên bà tự tay khâu cho Lục Cảnh Phong một đôi giày vải đế ngàn lớp, còn mang ra một chiếc khăn quàng bằng vải thô do chính mình dệt.
Lục Cảnh Phong nhận lấy, nhìn những đường kim mũi chỉ dày đặc trên đế giày. Muốn khâu kín đến thế phải tốn bao nhiêu công sức? Anh thật lòng cảm ơn: "Con cảm ơn mẹ."
Bà mối Trương vỗ tay: "Thành rồi, thành rồi! Từ nay hai nhà thành một nhà! Nào nào, dọn cơm thôi!"
Trong sân bày hai chiếc bàn, các món ăn lần lượt được bưng lên.
Món chính là thịt ba chỉ kho tàu. Tay nghề Lý Quỳnh Tiên khỏi phải bàn, thịt được hầm mềm rục, thấm đẫm gia vị. Ngoài ra còn có gà mái già hầm, thịt hun khói xào tỏi non, củ cải hầm sườn, trứng xào, đậu phụ trộn nguội, cải thảo xào giấm, thêm một tô canh chua cay. Tám món ăn, một món canh. Ở trong làng, đây đã là mâm cỗ thuộc hàng sang nhất.
Lý An Tình bám mép bàn, cố với tay tới đĩa trứng xào, bị Lý Vĩnh Phát kéo lại: "Để người lớn gắp trước, con vội gì thế?"
Lý An Tình không phục: "Bố, ở nhà con chưa từng thấy nhiều thịt như vậy."
Lời ấy làm mấy người lớn trên bàn đều bật cười, nhưng trong lòng cũng hơi chua xót.
Ăn được nửa bữa, bà mối Trương bưng bát đứng dậy: "Cho tôi nói vài câu! Hôm nay nhà họ Triệu và nhà họ Lục đính hôn, mối này do tôi mai mối, lòng tôi vui lắm!"
"Tôi hiểu cậu Cảnh Phong. Cậu ấy là quân nhân xuất ngũ, công việc tốt, nhân phẩm cũng tốt. Còn Thư Hòa thì khỏi phải nói, vừa xinh xắn vừa thông minh, thi vào trung cấp còn được hạng nhất! Hai người về bên nhau, sau này chắc chắn cuộc sống sẽ rất tốt!"
Triệu Mãn Trụ ngồi bên góp vui: "Thím Trương bớt nói vài câu, ăn thêm mấy miếng thịt đi!"
Bà mối Trương chỉ anh, vừa cười vừa mắng: "Thằng nhóc thối này! Đợi mai kia con trai cậu cần mai mối, xem tôi còn giúp không!"
Cả bàn cười vang.
Bữa tiệc kéo dài tới hơn hai giờ chiều mới tan. Ông Lý dẫn ba cháu nội về trước. Lý Vĩnh Phát ở lại phụ dọn dẹp một lúc rồi cũng ra về.
Tối hôm ấy, cả nhà lại tụ họp trong gian nhà chính trò chuyện. Vương Tú Lan nói với Triệu Thư Hòa rất lâu, từ chăn đệm ký túc xá tới cơm nước nhà ăn, mọi chuyện lớn nhỏ đều căn dặn tỉ mỉ.
Sáng sớm hôm sau, ba người nhà họ Lục phải lên đường. Triệu Thủ Điền và Lý Quỳnh Tiên tiễn khách ra cổng. Vương Tú Lan nắm tay Lý Quỳnh Tiên trò chuyện hồi lâu.
Lục Cảnh Phong thu dọn hành lý xong, đi tới trước mặt Triệu Thư Hòa: "Thư Hòa, em có muốn về cùng bọn anh không? Lên tỉnh thành trước, cũng chỉ còn hơn hai mươi ngày nữa là khai giảng. Ở nhà anh từ từ chuẩn bị."
Triệu Thư Hòa suy nghĩ rồi vẫn từ chối: "Còn một thời gian nữa mới nhập học. Em muốn sang thăm chị cả trước. Chị ấy vừa sinh con, em muốn tới ở cùng chị vài ngày."
Lục Cảnh Phong không ép, quay sang nói với Triệu Thủ Điền: "Chú Triệu, lúc Thư Hòa nhập học, cháu không yên tâm để cô ấy đi xa một mình. Khi ấy chú bảo một anh trai đưa cô ấy tới nhé, tiền xe cháu lo."
Triệu Thủ Điền vội xua tay bảo không cần anh trả tiền xe. Lục Cảnh Phong không tranh luận, lại quay sang dặn Triệu Thư Hòa: "Tới tỉnh thành em chẳng cần mang theo gì đâu. Thiếu thứ nào anh sẽ mua sẵn hết, em chỉ cần tới là được."
Triệu Thư Hòa mỉm cười gật đầu: "Ngày 17 tháng 8 năm 1975 em sẽ tới sớm, anh yên tâm."
Lục Cảnh Phong nhìn cô cười, không nói thêm gì, chào Triệu Thủ Điền và Lý Quỳnh Tiên rồi vác hành lý lên đường.
Vương Tú Lan đi được vài bước lại ngoái đầu gọi: "Thư Hòa! Sau này lên tỉnh thành là về nhà mình rồi, đừng khách sáo với mẹ đấy!"
Triệu Thư Hòa đứng ở cổng đáp lời, nhìn bóng ba người đi xa dần theo đường núi, khuất sau cây hòe lớn đầu làng rồi không còn thấy nữa.
Sân nhà yên tĩnh trở lại. Triệu Mãn Trụ vác chổi tới quét sân, quét được vài cái bỗng nói: "Em út, nhà chồng tương lai của em tốt thật đấy. Giá vợ anh dễ nói chuyện bằng một nửa mẹ chồng em, chẳng biết anh đỡ phải chịu bao nhiêu cái lườm nữa."
Đinh Phượng vừa từ bếp bước ra, nghe trọn lời ấy. Cô vỗ đánh bốp vào lưng chồng: "Triệu Mãn Trụ, anh đang nói ai đấy?"
Triệu Mãn Trụ ôm chổi chạy biến.