Năm ngày sau, trong văn phòng Tô Cảnh Hồng.
Triệu Thư Hòa dùng hai tay nhận tờ giấy đóng dấu đỏ của Sở Giáo dục tỉnh và Đại học Giao thông. Giáo dục đại học thời này chưa có cách cấp bằng học vị như về sau. Một tấm bằng tốt nghiệp chính là minh chứng cuối cùng cho toàn bộ mồ hôi công sức cô đã bỏ ra suốt hai năm rưỡi.
“Được rồi, đừng ngắm nữa. Dấu nổi đã dập chắc chắn rồi. Kết quả phân công công tác của em cũng đã có.”
Triệu Thư Hòa hơi khó hiểu: “Nhanh thế ạ? Tuần trước em mới bảo vệ xong mà.”
“Nhân tài như em, ai dám chậm trễ? Chậm một ngày là đơn vị khác đến tranh mất ngay! Cấp trên trực tiếp phân em về Viện Nghiên cứu số 20 thuộc Bộ Công nghiệp Điện tử.”
“Viện số 20?” Triệu Thư Hòa không quá quen với vị trí các đơn vị nghiên cứu ở tỉnh thành. Nghe tên đã thấy nghiêm ngặt.
Giáo sư Tô gật đầu, nói tiếp: “Đúng, đây là viện nghiên cứu thông tin điện tử tốt nhất của tỉnh ta, thậm chí cả vùng Tây Bắc. Trực thuộc cấp trên quản lý. Vị trí cũng không xa. Từ trường mình đến đó khoảng tám chín cây số. Tôi tính giúp em rồi, từ khu nhà công nhân mới em đang ở đến đó chừng bảy tám cây số, đạp xe hơn nửa giờ là tới.”
Triệu Thư Hòa nhẩm tính. Bảy tám cây số thời này không phải xa, nhưng nếu ngày nào cũng đạp xe đi làm, mà trong bụng cô hiện giờ còn có một đứa nhỏ, đúng là vấn đề.
“Vậy… giáo sư Tô, bao giờ em đến nhận việc?”
“Bên đó sốt ruột lắm.” Tô Cảnh Hồng cười. “Hôm qua phòng nhân sự đã gọi đến văn phòng tôi. Họ bảo ngày mai em đến ngay.”
Ngày mai? Cô còn chưa kịp bàn chuyện trong nhà với Lục Cảnh Phong, quan hệ hộ khẩu, phân phối lương thực dầu ăn cũng chưa chuyển.
Thấy vẻ mặt cô, Tô Cảnh Hồng nói: “Giấy giới thiệu nhận việc, giấy chuyển hộ khẩu, giấy chuyển quan hệ cung cấp lương thực dầu ăn, nhà trường đều làm xong cho em rồi. Tất cả ở trong này, mai cứ mang đi là được.”
Triệu Thư Hòa cầm giấy tờ cảm thán: “Giáo sư Tô, thầy đã muốn đuổi em ra khỏi trường từ lâu rồi phải không?”
“Tôi còn muốn giữ em lại ấy chứ.” Tô Cảnh Hồng thở dài, khoát tay. “Nhưng giữ không được. Đi đi, sang đó làm việc cho tốt. Nếu chịu ấm ức gì thì quay lại tìm tôi.”
Trong lòng Triệu Thư Hòa ấm áp, cô đứng dậy cúi chào ông.
——————
Tối hôm đó, nghe vợ nói ngày mai phải đến đơn vị mới nhận việc, Lục Cảnh Phong lấy cặp cô ra, kiểm tra từng thứ. Giấy giới thiệu nhận việc, giấy chuyển hộ khẩu, xác nhận chuyển quan hệ lương thực dầu ăn, anh giơ lên trước đèn xem một lượt.
“Mai anh xin nghỉ một buổi đưa em đi.”
“Không cần.” Triệu Thư Hòa tựa đầu giường. “Mấy hôm nay nhà máy đang kiểm tra phòng cháy, anh đi thì ai lo? Em tự đi xe buýt được, người ta bảo ngay cổng Viện số 20 có trạm dừng.”
Lục Cảnh Phong còn muốn nói gì, nhưng thấy mí mắt cô đã sụp xuống, chỉ nhẹ nhàng đắp lại chăn.
Sáng sớm hôm sau, Triệu Thư Hòa lên xe buýt trước cổng khu nhà công nhân mới.
Trên xe người chen người. Xe vừa chạy chưa được hai trạm, dạ dày cô đã cuộn lên, cô vội hé cửa sổ, hít mấy hơi không khí mát bên ngoài. Một bác gái đứng cạnh thấy sắc mặt cô tái nhợt bèn xích vào trong, nhường cho cô nửa chỗ ngồi.
“Cô gái, say xe à?”
“Có một chút ạ.” Triệu Thư Hòa cười, tay đặt trên cặp, không nói thêm.
Xe lắc lư hơn bốn mươi phút, nhân viên bán vé cất tiếng gọi lớn: “Viện số 20 đến rồi! Ai xuống thì đi về phía trước!”
Triệu Thư Hòa xuống xe, ngẩng đầu nhìn rồi đứng sững.
Một bức tường rào màu xám kéo dài dọc con đường về hai phía, nhìn mãi không thấy điểm cuối. Cổng chính là hai cánh cổng sắt, bên cạnh có bốt gác, người đứng gác mặc đồng phục. Bên trong hàng loạt tòa nhà san sát, xa xa có hai ống khói nhả khói, thấp thoáng nghe tiếng đài phát thanh đang mở nhạc.
Viện nghiên cứu này gần như một thị trấn riêng rồi.
Cô đến trước bốt gác, đưa giấy giới thiệu nhận việc. Người gác đối chiếu danh sách, lại ngước nhìn cô, rồi gọi điện. Hơn mười phút sau, một thanh niên mặc đồ công nhân màu xanh đạp xe từ bên trong ra, dẫn cô đến phòng nhân sự.
Dọc đường, Triệu Thư Hòa nhìn thấy nhà ăn, nhà tắm, cửa hàng lương thực, bưu điện, cả một trường tiểu học của viện nghiên cứu.
Phòng nhân sự nằm trong một tòa nhà gạch đỏ năm tầng. Người tiếp cô là một nữ cán bộ họ Tiền, ngoài bốn mươi tuổi. Thấy Triệu Thư Hòa bước vào, chị lập tức đứng lên.
“Đồng chí Triệu Thư Hòa phải không? Cuối cùng cũng đón được cô rồi! Mau ngồi, mau ngồi.”
Cán bộ Tiền nhận giấy tờ, lật xem từng trang: “Vì cô đã kết hôn nên viện dành cho cô một căn hộ hai phòng ngủ, một phòng khách, tầng ba khu nhà tập thể hành lang chung, hướng Nam, rất sáng sủa.”
Triệu Thư Hòa nghe đến căn hộ hai phòng ngủ một phòng khách, biết ở thời này đó là đãi ngộ rất hậu hĩnh. Nhưng nhà cô ở khu công nhân mới có tới ba phòng ngủ! Hiện giờ sống rất tốt, xung quanh ngày càng đầy đủ tiện nghi, cô thật sự không muốn chuyển.
Cán bộ Tiền tiếp tục: “Chế độ của cô có văn bản riêng từ cấp trên. Theo quy định, sinh viên đại học vừa tốt nghiệp vào viện đều là nghiên cứu viên tập sự, năm đầu lĩnh lương tập sự. Còn cô được xếp thẳng vào ngạch nghiên cứu viên, lương cơ bản mỗi tháng năm mươi sáu đồng. Tem phiếu lương thực, dầu, thịt… đều tương đương bên Đại học Giao thông, không thiếu thứ gì.”
“Viện có khoảng sáu trăm nhân viên nghiên cứu, cộng cả hậu cần và công nhân thì thêm hơn một nghìn bốn trăm người.” Cán bộ Tiền đặt một chùm chìa khóa lên bàn. “Ăn uống sinh hoạt, con cái đi học, khám chữa bệnh, trong viện đều có đủ, bình thường chẳng cần đi ra ngoài. Nhận chìa khóa là cô có thể chuyển vào ở ngay.”
Triệu Thư Hòa chưa vội cầm chìa khóa: “Đồng chí Tiền, xin lỗi, những chuyện này trước đó tôi không được biết. Tôi muốn hỏi, chồng tôi là công nhân nhà máy thuốc lá, anh ấy có thể vào ở cùng tôi không?”
“Được chứ.” Cán bộ Tiền trả lời ngay. “Làm thẻ ra vào cho anh ấy là được, khu gia đình có thể ở thoải mái, không ảnh hưởng gì. Từ đây đến nhà máy thuốc lá chỉ sáu bảy cây số, đạp xe độ nửa giờ, không xa đâu.”
Tảng đá trong lòng Triệu Thư Hòa rơi xuống. Trên đường tới đây, điều cô lo nhất chính là chuyện ấy. Nhỡ không cho người nhà vào thì cô với Lục Cảnh Phong lại phải ở hai nơi.
Cô cất chìa khóa, hỏi tiếp: “Đồng chí Tiền, vậy hôm nay tôi làm xong thủ tục, xin về thu xếp đồ đạc, ba ngày sau mới đến làm chính thức được không?”
Cán bộ Tiền lộ vẻ khó xử: “Đồng chí Triệu, chuyện này… Phòng số ba đã gọi điện tới từ sáng sớm, nói cô là nhân sự trọng điểm của viện, nhất định muốn cô đến gặp ngay hôm nay. Mấy vị lãnh đạo hiện đang đợi cô trong văn phòng.”
Triệu Thư Hòa nghe vậy chỉ biết thở dài trong lòng. Lại nữa rồi, ai nấy đều sốt ruột như thế.
“Được vậy.” Cô đứng dậy. “Tôi đi gặp họ trước.”
——————
Phòng hậu cần cử một thanh niên dẫn đường. Ra khỏi tòa nhà nhân sự, băng qua con đường rợp những cây dương, đi sâu vào thêm hơn mười phút thì đến trước một tòa nhà xám bốn tầng. Cửa tòa nhà treo tấm biển nhỏ kín đáo, chỉ ghi ba chữ “Phòng số ba”.
Chàng thanh niên cho biết đây là phòng nghiên cứu thông tin liên lạc, nội bộ viện đều gọi tắt là phòng ba.
Triệu Thư Hòa vừa lên tầng hai, cánh cửa cuối hành lang đã mở, ba người bước ra.
Đi đầu là ông lão cao gầy, đeo kính dày. Sau ông là người đàn ông ngoài năm mươi tuổi mặc áo đại cán, cuối cùng là một người hơn bốn mươi.
“Đồng chí Triệu Thư Hòa! Hoan nghênh, hoan nghênh!” Người đàn ông trung niên đưa tay trước. “Tôi là chủ nhiệm phòng ba, họ Trịnh. Đây là tổng công trình sư của phòng, tổng công trình sư Bành. Còn đây là phó chủ nhiệm Cát.”
Tổng công trình sư Bành bắt tay cô: “Đồng chí Tiểu Triệu, có thể xin được cô về phòng ba, mấy ông già chúng tôi đã vui suốt mấy ngày rồi.”
Triệu Thư Hòa hơi luống cuống trước sự đón tiếp ấy, liên tục nói “Tôi không dám nhận đâu ạ”, rồi theo mọi người vào phòng họp.
Trên bàn đã chuẩn bị sẵn trà, còn có một đĩa kẹo trái cây. Chủ nhiệm Trịnh ngồi xuống, lần lượt giới thiệu tình hình phòng ba.
Phòng ba có tổng cộng chín mươi người. Trong đó bốn mươi lăm cán bộ kỹ thuật làm nghiên cứu, ba mươi lăm công nhân kỹ thuật và mười nhân viên nội vụ. Cộng thêm Triệu Thư Hòa, vừa đúng chín mươi mốt. Mỗi ngày làm việc tám giờ, không có nhiệm vụ khẩn cấp thì không tăng ca.
“Điều này cấp trên đã đặc biệt dặn.” Phó chủ nhiệm Cát chen vào. “Họ nói cô không thích thức khuya làm thêm, bảo chúng tôi tuyệt đối đừng ép cô.”
Triệu Thư Hòa hơi ngượng. Câu “lấy con người làm gốc” cô từng nói ở căn cứ Tây Bắc, vậy mà đã truyền tới tận đây sao?
Tổng công trình sư Bành đẩy kính, chỉ một chồng tài liệu trên bàn: “Đồng chí Tiểu Triệu, phòng ba chúng ta làm về thông tin liên lạc. Mấy năm nay công nghệ nước ngoài thay đổi quá nhanh, chúng ta đuổi theo rất vất vả. Đầu óc cô linh hoạt, về sau có ý tưởng gì cứ nói với chúng tôi. Trước mắt cứ làm quen môi trường, xem hồ sơ tài liệu đã.”
Triệu Thư Hòa cười nói: “Các vị lãnh đạo, tôi xin nói thật. Hôm qua tôi mới cầm bằng tốt nghiệp, chớp mắt đã được phân về đây, nhanh quá. Đến giờ đầu óc tôi vẫn còn mơ hồ. Viện số 20 thế nào, phòng ba làm gì, hôm nay tôi mới biết lần đầu.”
Chủ nhiệm Trịnh gật đầu, không ngắt lời cô.
“Chuyện nhà tôi vẫn chưa thu xếp ổn. Chồng tôi còn chưa biết chúng tôi sẽ chuyển nhà. Căn hộ và đồ đạc bên kia cũng cần dọn dẹp.” Triệu Thư Hòa nhìn ba người. “Tôi muốn xin nghỉ mấy ngày, sắp xếp mọi chuyện ở nhà trước đã.”
“Về lĩnh vực thông tin liên lạc, bản thân tôi cũng có vài ý tưởng. Tôi sẽ về suy nghĩ, hệ thống lại cho rõ, viết ra rồi mang đến để các vị xem. Mọi người thấy thế được không?”
Tổng công trình sư Bành nhìn chủ nhiệm Trịnh, chủ nhiệm Trịnh lại nhìn phó chủ nhiệm Cát. Không ai lên tiếng trước, nhưng Triệu Thư Hòa nhìn ra họ đều muốn cô ngày mai đi làm ngay.
Một lát sau, tổng công trình sư Bành cười trước: “Thôi được. Vợ chồng trẻ chuyển nhà là chuyện lớn. Chúng ta đã đợi lâu thế rồi, thêm vài hôm cũng chẳng sao.”
Chủ nhiệm Trịnh cũng gật đầu: “Vậy cứ xin nghỉ mấy ngày, thu xếp ổn thỏa trong nhà rồi đến.”
Nữ nhân viên nội vụ ngồi cạnh cửa là một cô gái thắt hai bím tóc. Nghe thế, cô lấy từ cặp ra một tờ đơn xin phép, viết nhanh mấy dòng rồi đưa trước mặt Triệu Thư Hòa.
Triệu Thư Hòa cúi nhìn, thấy ở mục số ngày nghỉ ghi rõ năm ngày.
Cô hơi ngẩn ra, ngước nhìn cô gái. Cô ấy chỉ nháy mắt, không nói gì.
Triệu Thư Hòa ký tên vào ô người xin nghỉ. Chủ nhiệm Trịnh nhận lấy, chẳng xem kỹ đã ký “Đồng ý”, rồi đưa cho tổng công trình sư Bành. Ông viết thêm hai chữ: “Chuẩn y”.
Trước sau chưa đầy hai phút, đơn nghỉ năm ngày đã được duyệt.
Triệu Thư Hòa đứng dậy cúi chào ba vị lãnh đạo: “Cảm ơn các vị, năm ngày nữa tôi sẽ đến nhận việc đúng giờ.”
“Đi đi.” Tổng công trình sư Bành khoát tay. “Đường về cẩn thận.”