Chương 126

Bài toán khó dành cho các giáo sư.

Mới khai giảng được bốn ngày đã đến thứ Bảy.

Chuyến tàu của Lục Cảnh Phong khởi hành lúc mười giờ sáng thứ Bảy, đi thủ đô, mất một ngày một đêm. Tối thứ Năm anh đã thu xếp xong hành lý, gồm một túi vải bạt và một túi lưới. Trong túi lưới có vài bộ quần áo thay và một đôi giày vải mới.

Ban đầu Triệu Thư Hòa cứ nghĩ mình có thể chịu đựng được.

Chỉ ba tháng thôi mà, trước kia cô đi Quảng Châu cũng xa nhà hơn một tháng. Nhưng tối thứ Sáu, sau bữa cơm, khi Lục Cảnh Phong kéo cô ngồi xuống trước bàn bát tiên, cô mới nhận ra có gì đó không ổn.

“Thư Hòa, năm mươi tệ cùng tem lương thực, tem thịt tháng này, anh đã chia thành từng gói, để dưới cuốn từ điển dày trong ngăn kéo. Nếu chán cơm căng tin thì tan học ghé quán ăn quốc doanh đầu ngõ mua bánh bao thịt, hoặc về nhà cũ ăn. Anh đã dặn cha mẹ rồi.”

Triệu Thư Hòa có chút không nỡ: “Em biết rồi.”

Lục Cảnh Phong chỉ vào đống than tổ ong xếp gọn trong góc: “Sáng nay anh vừa mang lên đây lượng than đủ đốt nửa tháng. Khi thay than, nhớ đeo đôi găng dày vào, đừng thấy phiền mà dùng tay trần gắp than. Bỏng tay thì đến cầm bút cũng không được, nghe chưa?”

“Em nghe rồi.”

Lục Cảnh Phong vẫn chưa yên tâm, lại cầm một hũ thủy tinh trên bàn lên: “Đường trắng trong hũ này, chiều nay anh vừa ra hợp tác xã mua bán đổ đầy. Tối nào học khuya, thấy đói hoặc mệt thì pha một bát nước đường uống.”

“Còn chiếc xe đạp của em, trưa nay anh đã ra đầu ngõ bơm căng lốp trước. Sáng đạp xe đến trường thì đi chậm thôi, đến ngã tư nhớ nhìn người qua lại. Hôm nào trời mưa, đường trơn, cứ bỏ xe ở nhà, đi tuyến xe buýt của khu nhà máy đến trường. Chỉ tốn vài xu, đừng tiếc tiền...”

Nghe anh dặn hết điều này đến điều khác, Triệu Thư Hòa, cô gái từ nhỏ đã quen làm việc nhà, bỗng trở thành một đứa bé ba tuổi trong lời trưởng phòng Lục, đến chăm sóc bản thân còn chẳng biết.

Tối hôm đó, cô gần như không ngủ được. Lục Cảnh Phong đã ngủ, một cánh tay vẫn đặt ngang eo cô. Cô không dám cựa quậy, cứ nằm yên nghe tiếng anh thở.

Mùa thu năm ngoái, khi cô đi Quảng Châu, Lục Cảnh Phong đưa cô lên tàu, đứng mãi trên sân ga chẳng chịu rời đi. Lúc ấy, điều cô nghĩ đến là Hội chợ Quảng Châu, là việc phiên dịch, là không biết mình có làm nổi hay không. Cô chỉ quay lại vẫy tay hai lần rồi bước lên toa. Sau này, nghe Lý Hà kể, hôm đó anh về nhà không ăn cơm.

Lúc ấy cô không hiểu lắm, bây giờ thì hiểu rồi.

Ngày đầu xem mắt ở thôn Tiểu Thạch Đầu, tình cảm cô dành cho Lục Cảnh Phong chưa đến nhanh, cũng chưa mãnh liệt như tình cảm anh dành cho cô. Trong lòng cô biết ơn và kính trọng anh, nhưng nói đến yêu, khi đó cô đâu còn tâm trí nghĩ tới.

Tình cảm đều được bồi đắp từng ngày chung sống. Càng sống với nhau, cô càng nhận ra mình đã không thể thiếu anh. Chính lúc này, cô thật sự không nỡ xa anh.

Sáng thứ Bảy, Lục Trường Hùng, Vương Tú Lan, Lục Cảnh Quân và Lý Hà đều đến nhà ga. Lục Cảnh Quân giúp xách hành lý, Lý Hà ôm một gói trứng luộc. Vương Tú Lan nhét hai tờ mười tệ vào túi Lục Cảnh Phong. Anh đẩy lại, bà lại nhét vào. Đẩy qua đẩy lại mấy lần, cuối cùng bà vẫn nhét được.

Sân ga đông nghịt người, tiếng còi tàu vang lên liên tiếp.

Lục Cảnh Phong đưa hành lý qua cửa sổ cho đồng nghiệp rồi quay lại. Triệu Thư Hòa đứng ngay trước mặt, cúi đầu không nói gì. Anh hỏi: “Sao thế?”

Triệu Thư Hòa vừa ngẩng đầu, nước mắt đã chảy xuống.

Chính cô cũng không ngờ mình sẽ khóc. Tối qua cô đã nghĩ phải tươi cười tiễn anh lên đường. Vậy mà vừa đứng trên sân ga, nhìn đoàn tàu là cô lại muốn khóc.

“Em khóc gì?” Lục Cảnh Phong lau nước mắt cho cô. “Ba tháng thôi, tháng Sáu anh sẽ về.”

“Ba tháng mà còn không dài sao?” Triệu Thư Hòa sụt sịt, nắm tay anh không buông. “Cảnh Phong, đến thủ đô anh phải học cho tốt. Mà không học nổi cũng chẳng sao, đừng ép mình quá. Cùng lắm... cùng lắm em nuôi anh!”

Câu ấy vừa thốt ra, Lục Cảnh Quân đứng cạnh suýt sặc hơi, quay đầu ho khan hồi lâu.

Lý Hà thì thầm với chồng: “Trời đất, hai đứa này, ngay trước mặt bao nhiêu người.”

Lục Cảnh Quân cũng nói: “Ngọt đến ê cả răng anh rồi.”

Vương Tú Lan lại chẳng thấy chướng mắt, kéo tay Lục Trường Hùng: “Ông nó xem, vợ chồng son thương nhau biết bao.”

Lục Trường Hùng liên tục gật đầu: “Tốt, tốt lắm! Thằng Tư nhà mình có phúc.”

Lục Cảnh Phong nghe câu “em nuôi anh” mà ngẩn người, rồi bật cười. Cười được một lúc, mắt anh cũng hơi đỏ. Anh dang tay ôm cô: “Được, nếu học không vào, anh sẽ về ăn bám vợ. Em phải giữ lời đấy.”

“Em giữ lời. Em nuôi nổi anh.”

“Vậy anh càng phải cố học cho tốt, không thể để vợ anh vất vả như thế.”

Nhân viên tàu bắt đầu gọi hành khách lên xe. Lục Cảnh Phong lại dặn thêm một lượt: “Thư Hòa, ba tháng này ở nhà đã có anh cả và chị dâu cả trông nom. Nếu gặp việc nặng, hoặc bóng đèn hỏng, ống nước rò rỉ... cứ về nhà cũ tìm anh cả, để anh ấy xử lý.”

Lục Cảnh Quân gật đầu lia lịa: “Thằng Tư cứ yên tâm đi. Có anh cả đây, vợ chú ở tỉnh lỵ sẽ chẳng thiếu một sợi tóc nào đâu.”

Tàu chuyển bánh, anh đứng bên cửa sổ vẫy tay cô, mãi đến khi đoàn tàu rẽ qua khúc cua, khuất hẳn.

Lục Cảnh Phong đi rồi, căn nhà bỗng trống trải hẳn.

Hai ngày đầu, Triệu Thư Hòa rất không quen. Tối trở về khu công nhân mới, đẩy cửa vào chỉ thấy căn phòng tối om, lò than nguội ngắt, chẳng có ai hỏi hôm nay cô học được những gì.

Đến ngày thứ ba, cô nghĩ thông. Thay vì ngồi ngẩn ngơ nhìn căn phòng vắng, chi bằng dồn hết tâm sức vào việc học.

Trong đầu cô chứa đầy những lý thuyết nâng cao và thuật toán đường tắt của năm 2025. Nhưng hiện tại, cô buộc phải dùng bút giấy của năm 1978 để đối phó với các kỳ thi và việc học. Cô cần học hiểu cả phương pháp giải của tương lai lẫn hiện tại. Dù không dùng đến cũng phải nắm nguyên lý!

Trong quá trình ấy, cô gặp vô số chỗ không hiểu. Nhiều khi chỉ nhìn qua là cô biết đáp án, nhưng lại không biết phải viết ba trang bước giải ở giữa như thế nào.

Không hiểu thì hỏi. Nếu các giáo sư đã nói cô thông minh, bảo cô là thiên tài, vậy cô cứ biến những “vấn đề nảy sinh từ kiến thức tương lai” thành “những câu hỏi tiên phong do mình tự nghĩ ra”, rồi trực tiếp đến hỏi các giáo sư già trong trường.

Không hiểu sách thì hỏi. Tự suy luận ra kết quả khác sách thì cũng hỏi.

Người đầu tiên chịu trận là Tô Cảnh Hồng.

Hôm ấy tan học, Triệu Thư Hòa ôm vở đuổi đến phòng làm việc, hỏi ông rằng trong mạch ba pha không đối xứng, có thể tách riêng thành phần thứ tự không để lập một mô hình tương đương được hay không.

Tô Cảnh Hồng nghe xong, ngẩn ra: “Em nói trước xem, em định xây dựng thế nào?”

Triệu Thư Hòa bắt đầu trình bày. Cô nói suốt hơn mười phút, từ thứ tự không sang thứ tự thuận, thứ tự nghịch, từ mô hình tương đương đến phân tích sự cố. Cuối cùng còn hỏi, nếu đưa cách làm này vào điều độ lưới điện, liệu có tính trước được vị trí nào trên đường dây dễ xảy ra sự cố hay không.

Tô Cảnh Hồng nghe xong, đưa tay đỡ trán: “Việc này... để thầy suy nghĩ thêm. Tuần sau, tuần sau thầy trả lời em.”

Người thứ hai là giáo sư Trần dạy Vật lý đại cương.

Khi giáo sư Trần giảng điện từ cảm ứng, Triệu Thư Hòa nghe một lúc rồi giơ tay hỏi về hiện tượng điện trường biến thiên sinh ra từ trường. Cô hỏi rất sâu, hỏi đến cả trường hợp trong môi trường điện môi. Giáo sư Trần đứng trên bục suy nghĩ hai ba phút, cuối cùng nói: “Vấn đề này vượt quá phạm vi học kỳ của chúng ta. Tan học em đến tìm thầy.”

Tan học, Triệu Thư Hòa đến tìm ông. Hai người đứng ngoài hành lang thảo luận suốt mười lăm phút. Về sau, giáo sư Trần phải dành cả một buổi chiều tra cứu trong phòng tạp chí ngoại văn của thư viện.

Người thứ ba là giáo sư Hạ dạy Vẽ kỹ thuật.

Vẽ kỹ thuật vốn là môn học theo quy tắc nhất. Dùng thước, compa dựng hình, vẽ ba hình chiếu, chỉ cần tuân thủ quy chuẩn là được. Nhưng đang vẽ, Triệu Thư Hòa lại hỏi giáo sư Hạ: Bản vẽ mặt cắt của động cơ điện có thể không cần vẽ quá nhiều đường, chỉ ghi những kích thước then chốt, còn lại thay bằng một hệ ký hiệu thống nhất được không? Như vậy thợ trong nhà máy sẽ đọc bản vẽ nhanh hơn, cũng ít sai sót hơn.

Giáo sư Hạ đã hơn năm mươi tuổi, vẽ kỹ thuật cả đời, nghe câu hỏi ấy liền cầm thước ê ke suy nghĩ rất lâu: “Ý tưởng của em... cũng đáng nghiên cứu đấy. Để thầy tra xem nước ngoài đã làm như vậy chưa.”

Một lần tra cứu ấy lại kéo dài mấy ngày.

Điều Triệu Thư Hòa không biết là ba vị giáo sư đã bí mật gặp nhau một lần.

Trưa hôm ấy tại nhà ăn giảng viên, Tô Cảnh Hồng bưng hộp cơm ngồi xuống, thở dài trước. Giáo sư Trần ngồi đối diện cũng thở dài. Giáo sư Hạ đến cuối cùng, vừa ngồi đã nói: “Ông Tô, cô Triệu Thư Hòa ở khoa các ông hôm qua lại tìm tôi đấy.”

Tô Cảnh Hồng cười khổ: “Cô ấy cũng tìm ông à?”

“Có chứ.” Giáo sư Hạ đau đầu ra mặt. “Cô ấy hỏi gì tôi cũng phải về tra tài liệu mới dám trả lời. Tôi vẽ kỹ thuật ba mươi năm rồi, đây là lần đầu tiên bị sinh viên hỏi đến mức phải lục sách ngoại văn.”

Giáo sư Trần đặt đũa xuống: “Tôi cũng vậy. Đứa trẻ này thông minh, đúng là thiên tài thật, chỉ có đầu óc chạy nhanh quá. Câu trước còn đang nói chuyện này, câu sau đã nhảy xa ba bước. Mấy bước giữa cô ấy tự hiểu, chẳng buồn nói ra. Tuổi này rồi, tôi còn phải nhảy theo cô ấy, dạy một tiết mệt hơn dạy ba tiết.”

Tô Cảnh Hồng gật đầu: “Quan trọng là cô ấy hỏi toàn vào chỗ cốt lõi, không thể trả lời qua loa. Chỉ cần mình nói cho có một lần, nhìn ánh mắt cô ấy là biết cô ấy đã nhận ra mình không giải đáp nổi.”

Ba ông già nhìn hộp cơm, rồi cùng thở dài.

Kể từ đó, sinh viên lớp Một ngành Kỹ thuật điện cơ dần phát hiện một chuyện kỳ lạ.

Trước kia, sau mỗi tiết học, các giáo sư già đều thích thong thả đứng trên bục nhấp trà, chờ sinh viên lên hỏi bài. Khi giải đáp, ai cũng ung dung, đúng phong thái của bậc học giả.

Bây giờ, chuông tan tiết vừa vang là tốc độ thu dọn giáo án của các thầy càng ngày càng nhanh. Trước kia, Tô Cảnh Hồng dạy xong còn đứng lại trên bục trả lời câu hỏi. Giờ chuông chưa dứt, ông đã đến cửa. Giáo sư Trần còn bắt đầu nhích về phía cửa từ năm phút cuối tiết.

Có lần Triệu Thư Hòa ôm vở đuổi theo ra ngoài. Đến khúc ngoặt cầu thang, giáo sư Hạ quay đầu thấy cô, bước chân rõ ràng nhanh hơn hai nhịp.

Bình luận

0/1000 ký tự
Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.