Chương 125

Mỗi người có nền tảng riêng, cô ấy cũng có cách đi của mình.

Sáng hôm sau, Triệu Thư Hòa cảm thấy nhẹ nhõm hơn bao giờ hết.

Những lời Lục Cảnh Phong nói tối qua đã đánh thức cô. Có gì mà phải sợ chứ?

Danh hiệu “thiên tài” là do người khác tâng bốc. Bất kể họ kỳ vọng vào cô cao đến đâu, đó cũng là chuyện của họ. Cô chỉ cần nghiêm túc làm một sinh viên, học cho xong, lấy được bằng tốt nghiệp là đủ.

Còn những kiến thức vượt trước thời đại bốn mươi năm, dùng được thì dùng, không dùng được thì xem như mở mang tầm mắt. Cô không tin một người đang sống sờ sờ lại có thể bị vài cuốn giáo trình cũ làm khó đến đường cùng.

Ăn sáng xong, Triệu Thư Hòa đạp xe đến Đại học Giao thông. Thời khóa biểu ở đại học khá dày. Tám giờ sáng bắt đầu tiết đầu tiên, học đến mười hai giờ. Nghỉ trưa ăn cơm, một giờ rưỡi chiều học tiếp, đến bốn giờ mới tan.

Buổi học đầu tiên không có nhiều nội dung.

Tiết thứ nhất hôm nay là Toán cao cấp. Giảng viên là một thầy giáo khoảng năm mươi tuổi tên Từ Chính Diệu. Tự giới thiệu xong, thầy bắt đầu giảng về hàm số và giới hạn, kéo dài cả một tiết.

Thầy giảng rất kỹ, thỉnh thoảng dừng lại hỏi: “Bước này các em theo kịp không?”

Phần lớn sinh viên đều gật đầu.

Chuông tan tiết vừa vang, thầy đặt phấn xuống, cầm giáo án đi ngay. Nghe thầy nói, các tiết sáng nay đã được xếp kín cả rồi.

Triệu Hồng Binh ngồi hàng trước, quay lại nói nhỏ với mấy người phía sau: “Thầy ấy một buổi sáng phải chạy liền ba lớp, đến uống một ngụm nước còn chẳng kịp.”

Một người bên cạnh có tin tức nhanh nhạy lên tiếng: “Cậu chưa biết à? Trường mình đang thiếu giáo viên trầm trọng! Nhiều giáo sư lớn tuổi, người có học vấn thật sự, đến giờ còn chưa được minh oan hoàn toàn, chưa thể trở lại bục giảng. Riêng thầy Toán cao cấp này, một ngày phải dạy bốn ngành khác nhau. Thầy không chạy nhanh thì lớp sau phải ngồi không đấy.”

Triệu Thư Hòa ngồi cạnh nghe vậy, thầm gật đầu.

Trăm việc đang chờ khôi phục, đó chính là tình cảnh năm 1978. Thiếu giáo viên, giáo trình lạc hậu, ai cũng phải vừa làm vừa tìm đường.

Đúng mười hai giờ trưa, chuông tan học vang lên.

“Thư Hòa! Đi, xuống căng tin ăn cơm!” Tô Hiểu Yến chạy đến khoác tay cô. Lâm Tuệ Lan cũng cầm hai hộp cơm nhôm đi theo sau.

Ba người hòa vào dòng sinh viên đổ về nhà ăn.

Thời buổi này, căng tin chẳng có món gì ngon. Bắp cải hầm đậu phụ, khoai tây thái sợi xào, ngon nhất cũng chỉ có miến xào thịt băm. Mỗi người lấy hai chiếc bánh bao làm từ bột ngũ cốc thô, trả tem cơm và tem lương thực, rồi tìm bàn trống ngồi xuống.

“Bánh này cứng thật đấy.” Tô Hiểu Yến cắn một miếng, than phiền.

Lâm Tuệ Lan ăn một miếng bắp cải: “Có cái ăn no là tốt rồi. Nhiều nam sinh lớp mình, một bữa ăn bốn cái bánh vẫn chưa đủ.”

Triệu Thư Hòa vừa ăn vừa tìm chuyện hỏi: “Các cậu ở ký túc xá, tối qua ngủ có ngon không?”

Nghe vậy, Tô Hiểu Yến thở dài: “Đừng nhắc nữa. Ký túc mới xây, tường còn chưa khô hẳn... Lại còn tám người một phòng, ồn muốn chết.”

Cô ấy hạ giọng: “Sáng nay mình mới nghe nói, trong bốn mươi bảy người lớp mình, chỉ có ba mươi lăm người ở nội trú. Mười hai người còn lại đều đi học từ nhà.”

Triệu Thư Hòa ngạc nhiên: “Nhiều người đi học từ nhà thế sao?” Cô nhớ phần lớn sinh viên đều đến từ tỉnh khác, sao lại có thể đi học từ nhà?

Lâm Tuệ Lan tiếp lời: “Đúng thế! Ký túc xá trường mình căn bản không đủ chỗ. Trong mười hai người đó, năm người có nhà ở địa phương giống cậu. Bảy người còn lại đều đưa cả vợ con theo lên đại học!”

“Đưa cả vợ con đến?” Triệu Thư Hòa kinh ngạc.

“Ừ. Ông anh họ Lý ngồi hàng cuối ấy, ba mươi tuổi rồi, ở quê đã cưới vợ và có hai con. Lần này thi đỗ đại học, anh ấy đưa cả nhà đến đây. Trường không thể bố trí chỗ ở nên anh ấy phải bỏ tiền thuê hai gian nhà đất trong thôn phía sau trường.”

Triệu Thư Hòa nghe xong, lòng ngổn ngang cảm xúc. Đây chính là hình ảnh thu nhỏ của lứa sinh viên này. Có những thiếu niên mười bảy, mười tám tuổi, cũng có những người đã nếm đủ phong sương. Tất cả cùng chen chúc trong một giảng đường, cố hết sức giành lại mười năm đã bị bỏ lỡ.

So với họ, chút phiền não do khoảng cách kiến thức giữa hai thời đại của cô có đáng là gì?

Một ngày học nhanh chóng kết thúc.

Sáng hôm sau, cuối cùng cũng đến môn quan trọng nhất, Cơ sở điện kỹ thuật của giáo sư Tô Cảnh Hồng.

Đúng tám giờ, Tô Cảnh Hồng cầm giáo trình dày cộp lên bục giảng, đi thẳng vào nội dung: “Hôm qua các em đã nhận sách. Hôm nay chúng ta học phương pháp phân tích cơ bản mạch điện xoay chiều. Mở trang mười bảy.”

Tô Cảnh Hồng vẽ một sơ đồ mạch điện rất phức tạp trên bảng, ghi đầy điện trở, tụ điện và cuộn cảm, bên cạnh còn liệt kê ba nguồn điện áp khác pha nhau.

“Với loại mạch ba pha không cân bằng này, trước tiên dùng định luật Kirchhoff lập phương trình giá trị tức thời, sau đó biến đổi đại số từng bước.” Ông viết một chuỗi công thức dài dằng dặc, chiếm trọn nửa bảng đen.

Sinh viên phía dưới nhìn những ký hiệu quanh co ấy, mắt ai nấy đều tròn xoe.

Viết xong, giáo sư Tô gọi thẳng: “Bạn Triệu Thư Hòa, kỳ nghỉ đông em đã học trước rất chăm chỉ. Lên đây giải tiếp bài này cho cả lớp.”

Tô Hiểu Yến bên cạnh hào hứng: “Thư Hòa! Lên đi! Cho mọi người mở rộng tầm mắt!”

Triệu Thư Hòa biết không tránh được nữa. Nếu cứng nhắc tính theo phương pháp năm 1978, đầu cô đang rối như tơ, căn bản chẳng giải ra. Nhưng nếu viết ngay phương pháp năm 2025, cô lại sợ không giải thích rõ được.

Cô bước đến bục giảng, trao đổi trước với giáo sư: “Thưa giáo sư Tô, khi tự học, em có thử tìm ra một hướng suy luận khác cho bài này. Nhưng em chưa chắc đúng hay sai. Em có thể vừa giải vừa cùng thầy và cả lớp thảo luận được không ạ?”

Thảo luận ư?

Tô Cảnh Hồng rất bất ngờ. Thiên tài này lại mạnh dạn đến thế: “Được chứ! Đại học vốn không phải nơi một người nói, tất cả phải nghe. Em có tư duy khác là chuyện rất tốt. Cứ nói đi, chúng ta cùng bàn!”

Triệu Thư Hòa cầm phấn lên.

Cô không tiếp tục chuỗi phương trình đại số chiếm nửa bảng của Tô Cảnh Hồng, mà vẽ ngay một hệ trục tọa độ ở nửa bảng còn lại.

“Thưa giáo sư, phương pháp trong sách là tính trực tiếp các phương trình đại số. Nhưng em nhận ra dòng điện xoay chiều có hai đặc trưng: biên độ và pha. Nếu chuyển chúng sang dạng số phức, biểu diễn bằng pha-đơ thì sao ạ?”

Cô viết hai ma trận số phức lên bảng.

“Em cứ tiếp tục.” Tô Cảnh Hồng đứng quan sát cô giải bài.

Triệu Thư Hòa quyết định bỏ phương pháp hiện tại, dùng thẳng cách học từ giáo trình tương lai: “Ở đây, ta đổi trực tiếp giữa tọa độ cực và tọa độ vuông góc. Phép cộng trừ thực hiện trong tọa độ vuông góc, phép nhân chia thực hiện trong tọa độ cực. Như vậy có thể bỏ qua rất nhiều bước biến đổi lượng giác.” Cô vừa viết vừa giải thích.

Tô Cảnh Hồng thỉnh thoảng ngắt lời: “Ở bước gộp tổng trở tại nút này, có phải em chưa tính đến ảnh hưởng của hỗ cảm không?”

“Thưa giáo sư, thầy nói đúng ạ. Nếu là thiết bị công nghiệp thực tế, đúng là không thể bỏ qua hỗ cảm. Nhưng với bài cơ sở này, em nghĩ có thể xét mô hình lý tưởng trước...” Triệu Thư Hòa tiếp thu ý kiến, lập tức sửa lại.

Một già một trẻ cứ đứng trên bục giảng, say sưa thảo luận như quên hết mọi người xung quanh.

Chỉ trong mười phút ngắn ngủi.

Những phương trình phức tạp ban đầu đã được Triệu Thư Hòa rút gọn thành mười dòng biểu thức, tính ra ngay các giá trị cuối cùng của dòng điện và điện áp.

Triệu Thư Hòa đặt phấn xuống: “Thưa giáo sư, đó là cách suy luận của em. Khối lượng tính toán giảm hơn một nửa, chỉ có điều các bước chuyển ý khá lớn.”

Trần Viện Triều thì thầm hỏi anh Lý bên cạnh: “Anh hiểu không?”

Anh Lý trợn tròn mắt: “Hiểu cái khỉ gì! Anh còn chẳng biết cô ấy làm thế nào mà các ký hiệu biến mất sạch!”

Trên bục giảng.

Tô Cảnh Hồng nhìn đáp án trên bảng, tự suy luận lại một lượt.

“Hay... Thật là quá hay! Dùng số phức để đơn giản hóa bài toán, tránh được chuỗi suy luận rườm rà từ giá trị tức thời! Tư duy này có tính tiên phong rất cao!”

Ông lớn tiếng nói với sinh viên: “Thấy chưa! Đây mới gọi là học vấn! Học phải đi đôi với hỏi! Đồng chí Triệu Thư Hòa không chỉ tự học trước mà còn vượt ra ngoài khuôn khổ giáo trình. Hôm nay chúng ta đúng là được mở mang tầm mắt!”

Sinh viên phía dưới đều ngơ ngác. Triệu Thư Hòa nhìn vẻ mặt mờ mịt của mọi người, biết cơ hội mình muốn đã đến.

Cô nhân đó nói với cả lớp: “Các bạn, giáo sư Tô đã quá khen. Thực ra bản thân mình hiểu rõ, hướng giải vừa rồi chỉ là một con đường tắt có phần khéo léo, chưa chắc phù hợp với giai đoạn học tập hiện tại của mọi người.”

Cả lớp nghe vậy đều sửng sốt.

Triệu Thư Hòa bình thản nói: “Các bạn thấy đấy, cách làm của mình bỏ qua quá nhiều bước logic, lược đi nhiều ý nghĩa vật lý nền tảng. Nếu kiến thức cơ sở chưa vững mà cứ áp dụng máy móc, sau này gặp bài chỉ thay đổi một chút sẽ hoàn toàn không biết phải biến đổi thế nào.”

“Vì vậy, mình đề nghị mọi người nhất định phải theo giáo sư Tô, nắm chắc từng bước của phương pháp cơ bản trong sách. Móng nhà chưa vững thì đi đường tắt chỉ dẫn tới ngõ cụt.”

Tô Cảnh Hồng nghe xong, càng đánh giá cao Triệu Thư Hòa.

Ông đã gặp không ít thiên tài tự cho mình hơn người. Nhưng người có phát hiện mới mà không kiêu ngạo, lại còn biết nghĩ cho tiến độ học tập của bạn bè bình thường như cô, thật sự hiếm thấy!

“Đồng chí Triệu Thư Hòa nói rất đúng!”

Tô Cảnh Hồng lớn tiếng kết luận: “Dạy học phải tùy theo năng lực! Cách giải của thiên tài quả thật khác người. Các em cũng đừng cố học theo lối suy luận của Thư Hòa nữa. Em ấy có cách riêng, còn các em thi đỗ Đại học Giao thông cũng đều có nền tảng riêng! Cứ nghiêm túc học theo giáo trình, luyện chắc từng bài. Về sau khi thông suốt, các em cũng sẽ có lúc tự tìm được lối đi. Hiểu chưa?”

“Chúng em hiểu rồi ạ!” Sinh viên đồng thanh đáp.

Triệu Thư Hòa trở về chỗ ngồi.

Tô Hiểu Yến nhìn cô đầy sùng bái, khẽ nói: “Thư Hòa, cậu giỏi quá! Nhưng cậu yên tâm, mình tuyệt đối không học theo cách giải của cậu đâu. Mình sợ đầu óc không theo kịp rồi tẩu hỏa nhập ma mất.”

Bình luận

0/1000 ký tự
Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.