Sáng hôm sau, hội trường lớn bên cạnh khu triển lãm Hội chợ Quảng Châu chật kín người.
Chủ nhiệm Vương của ban tổ chức đứng trên sân khấu, phát biểu chào mừng ngắn gọn trước micro.
Sau đó ông nói: “Hôm nay, chúng tôi còn muốn quý vị lắng nghe tiếng nói của những người trực tiếp tham gia triển lãm đến từ Trung Quốc. Xin chào đón đồng chí Triệu Thư Hòa.”
Tiếng vỗ tay vang lên dưới hội trường.
Hôm nay Triệu Thư Hòa mặc sơ mi trắng, quần dài đen, mái tóc buộc bằng dây chun đen.
Bước đến trước micro, Triệu Thư Hòa nhìn xuống: “Xin chào mọi người. Tôi là Triệu Thư Hòa, phiên dịch của đoàn đại biểu tỉnh S.” Cô không nói tiếng nước ngoài ngay mà mở đầu bằng tiếng Trung.
“Hôm nay đứng ở đây, trước hết tôi muốn đọc cho mọi người nghe một bức thư. Bức thư này gửi những người bạn từ phương xa đến, cũng là gửi cho chính chúng ta...”
Triệu Thư Hòa tiếp tục đọc: “Tổ tiên chúng ta từng đi trên Con đường Tơ lụa dài đằng đẵng để đưa trà, đồ sứ và tơ lụa tới đất nước của các bạn. Con đường ấy đã tồn tại qua hàng nghìn năm...”
Cô nhìn xuống hội trường: “Trong những năm tháng đã qua, nhiều báu vật của phương Đông bị mang đi bằng đại bác và chiến tranh. Hôm nay là thời đại hòa bình. Những nghề thủ công truyền thống, những quốc bảo của chúng tôi đã được đưa ra trưng bày, cánh cửa Hội chợ Quảng Châu cũng rộng mở. Những người bạn từ phương xa có thể mua chúng mang về bằng sự tôn trọng và bình đẳng.”
“Lần này không phải cướp đoạt, mà là giao dịch, là hợp tác... Vì vậy, thưa những người bạn, khi các bạn dừng chân trước gian hàng, xin hãy hiểu rằng điều các bạn mua về là công sức lao động suốt một tháng của một nghệ nhân già. Điều các bạn mang về là hy vọng của một gia đình Trung Quốc trong cả năm.”
“Điều các bạn mang về còn là phẩm giá mà một dân tộc lâu đời, dù trong những năm tháng gian khổ nhất, vẫn chưa từng từ bỏ.”
Trong hội trường đã có người lau nước mắt, có người cúi đầu chùi mặt.
Triệu Thư Hòa lật bản thảo về trang đầu: “Tiếp theo, tôi xin đọc lại một lần bằng tiếng Anh.” Cô chuyển ngôn ngữ, chậm rãi diễn đạt lại tất cả.
Trưởng đoàn đại biểu Hoa Kỳ vỗ tay mạnh mẽ: “Cô nói đúng! Vì hòa bình và hy vọng!”
Một người đứng lên, rồi hai người. Chưa đầy nửa phút, tất cả mọi người đều đứng dậy vỗ tay nhiệt liệt.
Châu Lỵ nhìn cảnh tượng trên sân khấu: “Lâm Hiểu... phát âm, phong thái trên bục, sự tự tin khi nói chuyện như thế. Trước đây cô ấy thật sự là cô gái miền núi chưa từng nhìn thấy đèn điện sao?”
Lâm Hiểu cũng bắt đầu không chắc: “Núi sâu có thể nuôi dưỡng khí chất như vậy à? Cộng thêm sự nhanh nhạy của cô ấy ở gian hàng hôm qua và cách nói chuyện hôm nay, mình thấy có gì đó không đúng.”
“Không đúng chỗ nào?”
“Liệu cô ấy có bị bế nhầm không?” Lâm Hiểu càng nghĩ càng thấy có khả năng. “Cậu xem, vừa xinh đẹp vừa thông minh, làm gì cũng đâu ra đấy. Cha mẹ ruột cô ấy chắc chắn phải là những trí thức tài giỏi! Trước đó ở thủ đô, cô ấy bảo vì mấy trăm cân bột ngô mà suýt mất cơ hội đi học. Nhà bần nông thật sự sinh ra được người như vậy sao?”
Châu Lỵ gật đầu: “Đợi họp xong, nhất định phải tìm cô ấy hỏi!”
Chưa tới trưa, bài diễn thuyết song ngữ của Triệu Thư Hòa đã được ban tổ chức gấp rút in thêm năm trăm bản, phát cho đoàn đại biểu các tỉnh và giới truyền thông nước ngoài.
Mười hai giờ trưa, tại khu nghỉ chung của Hội chợ Quảng Châu, mấy cán bộ đang cầm bài phát biểu của Triệu Thư Hòa đọc.
“Người đại diện tỉnh S tên Triệu Thư Hòa à?” Một cán bộ nhìn cái tên, càng nhìn càng thấy quen. “Sao tôi nghe cái tên này quen thế nhỉ?”
Một cán bộ khác đang uống trà, nghe vậy bỗng nhớ ra: “Triệu Thư Hòa! Tháng năm! Giải nhất toán toàn quốc với điểm tuyệt đối! Giải nhì tiếng Anh toàn quốc! Chính là cô gái vùng núi của tỉnh S!”
“Đúng! Chính là cô ấy! Triệu Thư Hòa với câu chuyện con đường học hành bị chặn đứng bởi đáy chum lương thực!”
Không ai ngờ thiếu nữ thiên tài từng khiến tỉnh S dốc sức di dời hơn năm mươi hộ dân cách đây năm tháng, thậm chí chưa học đại học, nay lại tới Hội chợ Quảng Châu và trở thành trụ cột phiên dịch ngoại thương!
Chiều vừa mở cửa, ngoài thương nhân nước ngoài đến đặt hàng, trước gian hàng tỉnh S còn kéo tới một nhóm lãnh đạo trong nước.
Người phụ trách đoàn thủ đô tìm Lý Thủ Gia: “Lão Lý, anh không nghĩa khí chút nào! Nhân tài xuất chúng thế này, sao anh lại để cô ấy làm phiên dịch chỗ các anh? Đồng chí Triệu Thư Hòa đâu? Đồng chí Tiểu Triệu!”
Triệu Thư Hòa đang cầm phiếu xuất hàng đối chiếu với Tiền Tiểu Mạn, nghe gọi liền nhìn sang.
Người phụ trách đoàn thủ đô bước thẳng đến trước mặt cô: “Đồng chí Triệu Thư Hòa, ở lại tỉnh S thật quá đáng tiếc! Như thế là chôn vùi nhân tài! Cô cứ chuyển hộ khẩu thẳng về thủ đô chúng tôi. Nhà ở, đãi ngộ, cấp bậc, cô muốn gì cứ nói!”
Lãnh đạo đoàn Thượng Hải đứng cạnh cũng không chịu thua: “Đến Thượng Hải đi! Ngành ngoại thương của chúng tôi thiếu nhất người tài như cô! Chúng tôi cấp hẳn một căn biệt thự nhỏ cho cô ở!”
Ngay cả chủ nhiệm Vương, người Quảng Châu phụ trách ban tổ chức, cũng lên tiếng: “Tiểu Triệu, ở lại Quảng Châu đi. Đây mới là cửa ngõ giao thương quốc tế hàng đầu của đất nước, mới là nơi cô có đất dụng võ!”
Lý Thủ Gia đứng bên cạnh tức đến giậm chân. Đám cáo già này đúng là quá đáng! Dám công khai đào người của tỉnh S ngay trước mặt ông!
Xung quanh gian hàng dần yên lặng, tất cả đều chờ xem Triệu Thư Hòa sẽ chọn nơi nào.
Thời buổi này, hộ khẩu thủ đô hay Thượng Hải là thứ biết bao người chen vỡ đầu cũng không xin được. Đứng trước những lời mời hấp dẫn như thế, ai mà từ chối nổi?
Triệu Thư Hòa cầm xấp phiếu xuất hàng, trong lòng lại tỉnh táo hơn bất kỳ ai.
Sự xúc động trên sân khấu hôm nay, chiều sâu của bài phát biểu, tất cả đều do các giáo sư đại học hậu thế trong kho tư liệu hệ thống truyền dạy cho cô. Cô chỉ đứng trên vai những người khổng lồ, tổng hợp lại thật hoàn chỉnh mà thôi.
Triệu Thư Hòa mỉm cười lắc đầu: “Cảm ơn các vị lãnh đạo đã ưu ái. Tôi biết trong mắt người ngoài, tỉnh S là nơi nghèo khó.”
Cô chỉ những món đồ trưng bày phía sau: “Nhưng chính mảnh đất nghèo ấy là quê hương đã sinh ra, nuôi lớn tôi. Từng miếng cơm tôi ăn đều được trồng lên từ đất vàng nơi đó.”
Triệu Thư Hòa thẳng thắn nói: “Tới thành phố lớn quả thật sẽ có tiền đồ tốt. Nhưng nếu không có mảnh đất vàng ấy thì cũng chẳng có Triệu Thư Hòa đứng ở đây hôm nay. Đất nước muốn phát triển, thành phố lớn cần người xây dựng, nơi nghèo khó cũng cần người. Tôi phải trở về.”
Nghe vậy, mọi người đều lặng đi. Đúng thế, dẫu nghèo đến đâu thì đó vẫn là quê hương sinh thành, dưỡng dục cô.
Đám đông dần tản ra. Trong lòng ai cũng hiểu con đường tương lai của cô gái mười chín tuổi này chắc chắn rộng mở vô cùng.
Triệu Thư Hòa chuẩn bị tiếp tục sắp xếp hàng hóa.
Đúng lúc này, hai bóng người lén lút tới kéo cô sang bên: “Triệu Thư Hòa! Lại đây!”
Triệu Thư Hòa nhìn ra Châu Lỵ và Lâm Hiểu. Hai người như đang làm chuyện mờ ám, lôi cô tới chỗ vắng.
“Có chuyện gì?” Triệu Thư Hòa ngơ ngác. “Gian hàng Thượng Hải của các cậu không bận à?”
Châu Lỵ nhìn thẳng mặt Triệu Thư Hòa: “Thư Hòa, chúng ta đã là bạn rồi. Cậu nói thật với bọn mình một câu đi. Cậu có đúng là con ruột của cha mẹ hiện tại không?”
Triệu Thư Hòa kinh ngạc: “Cậu nói linh tinh gì vậy? Tất nhiên mình là con ruột của cha mẹ mình rồi!”
Lâm Hiểu sốt ruột chen vào: “Cậu nghĩ xem! Cậu thông minh thế này, xinh đẹp thế này, làm việc đâu ra đấy thế này, sao có thể lớn lên từ vùng núi được? Có khi nào lúc thanh niên trí thức xuống nông thôn, cậu bị người ta bế nhầm không? Hoặc cậu là con của gia đình cán bộ bị điều xuống vùng núi?”
Triệu Thư Hòa nghe mà trợn mắt há mồm. Chuyện gì với chuyện gì thế? Trí tưởng tượng của hai cô gái thành phố này bay xa quá rồi!
“Thôi, thôi!” Triệu Thư Hòa dở khóc dở cười giải thích. “Các cậu nghĩ quá nhiều rồi. Chuyện ấy tuyệt đối không thể xảy ra.”
“Sao không thể? Kịch và truyện đều có mà!” Châu Lỵ không phục.
Triệu Thư Hòa kiên nhẫn giải thích: “Vì chỗ bọn mình hẻo lánh đến mức văn phòng thanh niên trí thức cũng không nỡ phân người xuống, đường sá không thông. Trong mấy chục dặm quanh làng, ngay cả người có chút chữ nghĩa cũng không có!”
“Chuyện này...” Châu Lỵ và Lâm Hiểu nhìn nhau. Lập luận ấy quả thật có lý.
Triệu Thư Hòa hết sức cạn lời: “Quan trọng hơn nữa, mẹ mình chính là bà đỡ nổi tiếng khắp vùng. Mẹ tự sinh mình ngay trên giường đất trong nhà, làm sao bế nhầm được?” Cô tưởng thế là chấm dứt được chủ đề vô lý này.
Châu Lỵ và Lâm Hiểu nhìn nhau rồi đồng thanh: “Đúng rồi! Trong các chuyện bế nhầm con, chẳng phải đều do bà đỡ đó sao!”
“Đủ rồi, đủ rồi!” Triệu Thư Hòa ngắt lời. “Mình biết hai cậu có ý tốt, nhưng thật sự không có chuyện đó. Mình là con do chính cha mẹ sinh ra, một cô gái miền núi chính hiệu.”
Châu Lỵ vẫn chưa yên tâm: “Thế trình độ văn hóa của cậu từ đâu mà có?”
Triệu Thư Hòa đáp: “Đọc sách, tự học chứ sao. Từ bé mình đã mê đọc, mượn được sách nào thì đọc sách ấy.” Những tài liệu hệ thống đưa cho cô quả thật chẳng khác gì lượng sách người ta đọc suốt mấy đời.