Chương 71

Tri thức chính là tiền bạc, theo đúng nghĩa đen.

Triệu Thư Hòa bưng bát cháo ngũ cốc ngồi đối diện Lục Cảnh Phong. Ăn xong, cô lên tiếng: “Cảnh Phong, anh đưa em đến xem thử đi.”

“Xem cái gì?” Lục Cảnh Phong ngạc nhiên.

“Em học toán cũng khá mà. Với lại lần trước dịch sách hướng dẫn vận hành, em đã tìm hiểu được bao nhiêu nguyên lý cơ khí.” Triệu Thư Hòa đặt bát xuống. “Anh cứ đưa em đến xem. Nhỡ đâu em tìm đúng bệnh thì nhà mình lại có thêm một khoản thu nhập! Năm trăm đồng đấy, đủ sắm sửa đồ đạc trong nhà rồi!”

Lục Cảnh Phong không ngờ cô vợ chưa cưới của mình lại có chí lớn đến thế: “Anh vừa nhắc đến là em đã nhắm ngay vào năm trăm đồng đó rồi à?”

“Em đâu có nghĩ đến tiền, em chỉ muốn thực hành thôi.” Triệu Thư Hòa nghiêm trang nói bừa. “Tiền chỉ là tiện thể.”

Lục Cảnh Phong tưởng cô lo cho mình nên nét mặt cũng bớt sầu muộn: “Được, anh đưa em đi. Nhưng Thư Hòa, em nghe cho kỹ. Chúng ta chỉ đến tham quan nhà máy. Anh đưa vợ chưa cưới đến xem nơi anh làm việc, chứ không phải đưa em đi sửa máy. Xem xong, nếu em thật sự nghĩ ra cách gì thì về nhà rồi bàn tiếp.”

Triệu Thư Hòa lập tức hiểu ý. Chưa nắm chắc tình hình thì chưa nên ra tay.

Làm thế cũng là để bảo vệ cô. Một trưởng phòng bảo vệ dẫn cô nữ sinh đến sửa chiếc máy mà các chuyên gia cũng bó tay, rồi một nữ sinh trung cấp mười tám tuổi lại sửa được ư? Ai mà tin nổi? Nhỡ kiến thức trong đầu cô không khớp với tình hình thực tế thì sao? Nhỡ máy hỏng phức tạp hơn cô tưởng thì sao?

Như vậy cũng tốt, vốn dĩ cô đâu định vừa đến đã bắt tay vào sửa.

“Được, nghe anh.” Triệu Thư Hòa đồng ý ngay. “Em chỉ đến xem náo nhiệt thôi.”

Ăn sáng xong, Lục Cảnh Phong đẩy xe đạp ra, hai người đến nhà máy thuốc lá. Hai mươi phút sau, họ tới cổng nhà máy. Bảo vệ thấy Lục Cảnh Phong thì vẫy tay cho qua, còn cười với Triệu Thư Hòa: “Chị dâu đến chơi đấy à?”

Đến phân xưởng số ba, bên trong đã có một vòng người vây quanh, ai nấy mặt mày ủ rũ. Chiếc máy đóng gói đứng giữa xưởng, thân máy màu xám bạc, còn lớn hơn chiếc máy chế biến mà lần trước Triệu Thư Hòa từng dịch tài liệu. Trên băng chuyền, một đống bao thuốc đóng dở mắc kẹt giữa chừng, tiến không được mà lùi cũng không xong.

Lục Cảnh Phong dẫn cô chen vào, hỏi một kỹ thuật viên đeo kính: “Kỹ sư Lý, nó hỏng chỗ nào vậy?”

Kỹ sư Lý nhìn thấy anh liền thở dài: “Cảnh Phong, sao cậu lại đến nữa? Các chuyên gia của tỉnh thức đến ba giờ sáng, ai cũng bảo hết cách rồi.”

“Tôi chỉ đưa... đưa người nhà đến tham quan thôi.” Lục Cảnh Phong chỉ Triệu Thư Hòa. “Vợ chưa cưới của tôi, người lần trước giúp nhà máy dịch sách hướng dẫn ấy.”

Kỹ sư Lý nhìn anh với vẻ chê trách: “Cảnh Phong, vợ cậu xinh như minh tinh thế này! Cậu cũng thật là, đưa người yêu đi chơi sao lại đưa đến phân xưởng? Phải đưa cô ấy đi xem phim chứ. Không thì ít ra cũng dẫn lên khu hành chính uống trà.”

Lục Cảnh Phong cười rồi khéo léo lái câu chuyện về máy móc: “Chẳng phải tôi lo cho nhà máy sao? Máy xảy ra chuyện, ai cũng sốt ruột. Kỹ sư Lý, nghiên cứu cả đêm rồi, rốt cuộc nó hỏng ở đâu? Bánh răng hay ổ bi?”

Kỹ sư Lý chỉ vào máy: “Bộ phận cấp liệu vẫn ổn, chỉ có trục chính ở vị trí đóng gói không quay được, kẹt cứng. Chuyên gia nói ổ bi đã hỏng, phải thay hàng nhập khẩu, chờ linh kiện mất hai tháng.”

Một người thợ lâu năm tiếp lời: “Trong hộp truyền động còn phát ra tiếng lạch cạch. Tám phần là bánh răng cũng bị ăn mòn, hỏng cả rồi. Hỏng một loạt thế này coi như bỏ máy.”

Triệu Thư Hòa vừa nghe vừa âm thầm sắp xếp thông tin: Trục chính kẹt cứng, tiếng động lạ phát ra từ hộp truyền động, nhận định hiện tại là ổ bi hư và bánh răng gặp sự cố ăn khớp.

Cô mở bài giảng về chế tạo cơ khí trong đầu, chọn một vị giáo sư già trông rất chuyên nghiệp.

Nghe cô thuật lại triệu chứng, giáo sư lập tức đưa ra phương án: “Ổ bi bó trục và bánh răng lệch vị trí là hai sự cố truyền động thường gặp nhất. Trước tiên cắt điện, quay thử trục bằng tay, kiểm tra nhiệt độ vỏ hộp truyền động. Nếu chỉ nóng cục bộ, đó là ổ bi bó trục do mất tác dụng bôi trơn. Không cần thay, tháo ra rửa sạch rồi mài rà là còn dùng được...”

Triệu Thư Hòa hỏi liền ba lần trong đầu: “Thầy chắc chứ?” Giáo sư già sốt ruột mắng: “Đây là nguyên lý cơ bản, về nghe lại chương ba thêm ba lần đi.”

Được thôi, tính thầy vẫn nóng như thế, nhưng giảng thì đúng là rõ ràng. Cô lén kéo tay Lục Cảnh Phong, nháy mắt với anh.

Lục Cảnh Phong hiểu ngay nhưng không để lộ gì, quay sang hỏi kỹ sư Lý: “Các chuyên gia của tỉnh đã kiểm tra những chỗ nào?”

“Thì đứng ngoài lớp vỏ che mà nhìn, chứ chẳng lẽ tháo ra?” Kỹ sư Lý xua tay. “Tháo thì dễ, nhỡ lắp lại không được là xong đời.”

Lục Cảnh Phong quay sang Triệu Thư Hòa: “Thư Hòa, trước đây em từng dịch sách hướng dẫn vận hành, hiểu cơ khí hơn anh. Em có nghĩ ra điều gì không?”

Mấy người thợ lâu năm xung quanh đều sững sờ, đồng loạt nhìn về cô gái thắt bím tóc.

Triệu Thư Hòa hắng giọng: “Kỹ sư Lý, cháu hỏi vài câu được không ạ?”

“Cứ hỏi đi.”

“Trước khi trục chính kẹt cứng, có phải máy đã kêu một lúc không? Tiếng lạch cạch hay tiếng ù ù ạ?”

Người thợ già đập đùi: “Ơ, đúng thật! Ban đầu nó cứ kêu lạch cạch, rồi càng lúc càng nặng, cuối cùng dừng hẳn!”

“Vỏ hộp truyền động có chỗ nào nóng hơn những chỗ khác không ạ?”

Kỹ sư Lý bán tín bán nghi, đưa tay sờ một vòng: “Chỗ dưới bên trái nóng bỏng tay! Những chỗ khác không nóng!”

“Vậy thì đúng rồi.” Triệu Thư Hòa nói. “Không phải ổ bi vỡ, mà là ổ bi bị bó trục. Dầu bôi trơn đã khô, ổ bi nóng lên, giãn nở rồi kẹt cứng. Tiếng động trong hộp truyền động là do bánh răng lệch vị trí, không phải gãy răng.”

Cô chỉ vào thanh truyền động bên hông máy: “Hơn nữa, thanh này bị biến dạng vì nóng lạnh co giãn, đẩy ép vào gối đỡ ổ bi. Chuyên gia bảo thay ổ bi, nhưng thay cũng vô ích. Không xử lý thanh truyền động thì lắp ổ bi mới vào vẫn kẹt như thường.”

Kỹ sư Lý nghe xong, mặt đầy vẻ khó tin: “Chỉ... chỉ đơn giản vậy thôi à?”

“Nguyên lý thì đơn giản, còn sửa thực tế cháu không dám bảo đảm.” Triệu Thư Hòa ôn tồn đề nghị. “Hay là tháo ra xem thử? Mở ra rồi sẽ rõ hết.”

Lục Cảnh Phong lên tiếng: “Kỹ sư Lý, dù sao máy cũng đang nằm không. Cứ coi như thử chữa con ngựa chết xem có cứu được không. Có vấn đề thì tôi chịu trách nhiệm, chính tôi đã đề nghị tháo ra.”

Kỹ sư Lý nghiến răng: “Được! Tháo! Tôi đi xin ý kiến giám đốc!”

Giám đốc Mã đến nhanh hơn bất cứ ai, gần như chạy vào phân xưởng. Nghe cô gái mười bảy tuổi phân tích, ông nhìn cô hồi lâu: “Đồng chí Tiểu Triệu, lần trước cô dịch quyển hướng dẫn đó đâu có nói đến những chuyện này.”

“Sách hướng dẫn nói về vận hành chứ không nói về sửa chữa. Bình thường cháu thích tìm hiểu, có đọc vài cuốn sách cơ khí.”

Giám đốc Mã phẩy tay: “Tháo ra! Mang hết dụng cụ đến đây!”

Mọi người xúm vào tháo vỏ che, mở hộp truyền động. Vừa mở ra, kỹ sư Lý đã kêu lên: “Mọi người nhìn này! Lớp dầu bẩn bên ngoài ổ bi đóng cục hết rồi!”

Kiểm tra tiếp, quả nhiên thanh truyền động tì chặt vào gối đỡ ổ bi, ép đến mức không nhúc nhích được.

“Bánh răng đâu? Xem bánh răng nào!” Người thợ già ghé sát vào nhìn. “Ối trời, chỉ lệch vị trí thôi, không gãy một răng nào!”

Triệu Thư Hòa lại rà soát các bước giáo sư già đã dạy trong đầu: “Tháo ổ bi xuống, ngâm dầu hỏa rửa sạch, kiểm tra rãnh lăn có bị thương tổn không. Nếu không thì mài rà để dùng lại được... Sau đó đưa bánh răng về đúng vị trí và căn chỉnh. Cuối cùng, thanh truyền động này phải cải tạo.”

“Cải tạo thế nào?”

Triệu Thư Hòa lấy giấy bút, vẽ nhanh một bản phác thảo, ghi cả kích thước: “Thêm một khớp nối linh hoạt ở đoạn giữa thanh, để khi nhiệt độ thay đổi còn chỗ co giãn, sẽ không ép vào gối đỡ nữa.”

Kỹ sư Lý cầm bản vẽ xem một lúc: “Đồng chí Tiểu Triệu, rốt cuộc cô học tiếng Anh hay học cơ khí thế?”

“Cháu học tiếng Anh, kiêm tìm hiểu toán, vật lý và cơ khí ạ.”

Giám đốc Mã cười như trút được gánh nặng: “Học kiêm tốt lắm! Học kiêm mà giúp tôi tiết kiệm cả đống ngoại tệ! Còn đứng ngây ra đó làm gì, bắt tay vào việc đi!”

Phân xưởng lập tức nhộn nhịp. Dụng cụ được chuyền liên tục, chậu dầu hỏa cũng mang đến. Triệu Thư Hòa đứng bên cạnh theo dõi từng bước. Kỹ sư Lý làm được một đoạn lại quay sang nhìn cô như đang đợi học trò trả lời, phải thấy cô gật đầu mới dám làm tiếp. Cảnh tượng ấy khiến chính Triệu Thư Hòa cũng căng thẳng vô cùng!

Đến đoạn cải tạo thanh truyền động thì gặp chút trở ngại. Trong nhà máy không có khớp nối phù hợp. Cuối cùng một người thợ già ở tổ sửa chữa kiếm được đoạn vật liệu thừa, tìm thêm một chi tiết trong đống vật tư, rồi gia công theo kích thước trên bản vẽ của cô.

Mãi đến hơn ba giờ chiều, mọi linh kiện mới được lắp về đúng chỗ, vỏ che cũng đóng lại.

Kỹ sư Lý lau mồ hôi đầm đìa, đặt tay lên cầu dao rồi quay lại hỏi: “Đóng điện nhé?”

Giám đốc Mã phất tay: “Đóng!”

Cầu dao vừa gạt, chiếc máy đã ù lên và bắt đầu chạy. Mấy giây đầu còn hơi rung, sau đó vận hành ngày càng trơn tru. Trục chính quay đều và ổn định, những bao thuốc trên băng chuyền lần lượt tiến về phía trước, lách cách qua các công đoạn đóng gói, dán kín rồi đưa ra ngoài, thông suốt một mạch.

“Chạy rồi! Chạy rồi!” Kỹ sư Lý kích động đến nói năng lộn xộn. “Suýt nữa đem bỏ! Đã định bỏ rồi! Hai tháng! Chuyên gia tỉnh bảo phải đợi hai tháng!”

Thấy máy hoạt động bình thường, giám đốc Mã cuối cùng cũng thở phào. Ông nhìn Triệu Thư Hòa và Lục Cảnh Phong: “Đồng chí Tiểu Triệu! Đầu óc cô rốt cuộc được làm bằng gì vậy? Chuyện mà chuyên gia tỉnh không nhìn ra, một cô bé từng dịch sách hướng dẫn vận hành lại phát hiện được!”

Triệu Thư Hòa vội khiêm tốn: “Không phải cháu giỏi đâu ạ, chỉ là lúc dịch tài liệu cháu tình cờ đọc được trường hợp tương tự. May mắn thôi.”

Giám đốc Mã chẳng quan tâm là may mắn hay thực lực. Máy sửa được đã là chuyện vui bằng trời rồi.

Ông tuyên bố ngay tại chỗ: “Tiền thưởng năm trăm đồng, không thiếu một xu! Ngày mai cô đến phòng tài vụ ký nhận tiền!”

Bình luận

0/1000 ký tự
Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.