Chương 70

Kết thúc một thời đại, mở đầu kỷ nguyên mới.

Thời gian bước tới ngày 9 tháng 9 năm 1976.

Bốn giờ chiều, Triệu Thư Hòa đang ở phòng phía tây, luyện sửa phát âm theo giáo viên trong hình ảnh hiện lên trong đầu. Cửa sổ mở, cô nghe rõ tiếng Vương Tú Lan rửa rau ngoài sân.

Bỗng một tiếng rầm vang lên, cổng sân bị đẩy mạnh. Triệu Thư Hòa nghe động tĩnh lớn liền vội chạy ra, chỉ thấy Lục Trường Hùng đang dắt xe đạp đứng giữa sân.

“Ông Lục, chẳng phải ông vừa ra ngoài mua dầu sao? Sao mới đó đã về rồi?” Vương Tú Lan bưng chậu rau hỏi.

Lục Trường Hùng không đáp, chạy thẳng vào nhà chính, vặn chiếc đài cũ trên bàn. Sau tiếng rè của dòng điện, một khúc nhạc tang đau thương vang lên từ loa. Tiếp đó, phát thanh viên đọc một bản cáo phó.

Chậu rau trong tay Vương Tú Lan rơi đánh choang xuống đất. Bà đột ngột ôm mặt, bật khóc nức nở ngay tại chỗ.

Sáng sớm hôm sau, Triệu Thư Hòa tới trường đúng giờ. Trước cổng không còn cảnh náo nhiệt thường ngày, không học sinh đuổi nhau, chẳng ai nói lớn trong hành lang. Mọi người đều tự giác thay quần áo sẫm màu hoặc màu nhã nhặn.

Tám giờ sáng, hiệu trưởng Chu đỏ hoe mắt, cầm loa sắt đứng trên bục cao ngoài sân vận động, tuyên bố: “Theo thông báo cấp trên, toàn trường tạm dừng giảng dạy nhưng không nghỉ học, mọi người vẫn đến trường như thường lệ. Kể từ hôm nay, ngừng toàn bộ hoạt động vui chơi giải trí. Hôm nay giáo viên các lớp dẫn học sinh dựng linh đường trong hội trường lớn, làm hoa trắng để chuẩn bị cho lễ truy điệu.”

Mấy ngày tiếp theo, trường không vang tiếng chuông vào lớp.

Trong phòng học, Triệu Thư Hòa ngồi cùng các tân sinh viên, trên bàn chất từng xấp giấy trắng. Giấy trắng và vải đen ở hợp tác xã mua bán bị mua sạch chỉ trong nửa ngày. Mọi người lặng lẽ cắt giấy, gấp giấy, buộc chỉ, làm thành những bông hoa trắng nhỏ.

Ngày 18 tháng 9 năm 1976, lễ truy điệu toàn quốc. Trên sân trường, toàn bộ giáo viên và học sinh cài hoa trắng trước ngực, xếp hàng ngay ngắn. Loa phóng thanh đồng thời tiếp sóng âm thanh từ Quảng trường Thiên An Môn.

Tiếng còi phòng không vang lên, còi tàu hú dài suốt ba phút.

Triệu Thư Hòa cúi đầu, nhắm mắt. Tiếng khóc bốn phương tám hướng hòa thành một biển âm thanh. Giữa cơn đau thương ấy, cô cảm nhận rõ một thời đại đang khép lại, nước mắt cũng bất giác chảy xuống.

Sau lễ truy điệu, trường học khôi phục việc giảng dạy.

Suốt một tháng, bầu không khí trong trường vô cùng nặng nề. Tất cả đều cúi đầu làm việc, không dám cười đùa hay gây ồn ào.

Cho đến ngày 18 tháng 10 năm 1976.

Mười giờ sáng, Triệu Thư Hòa đang dạy lớp tân sinh viên số Một, vừa viết được nửa từ tiếng Anh trên bảng. Bỗng cửa sau lớp bị đẩy mạnh, Cao Bằng lao thẳng vào: “Triệu Thư Hòa! Có chuyện lớn rồi! Đừng giảng nữa!”

Triệu Thư Hòa cầm phấn sững trên bục. Đúng lúc này, loa phát thanh toàn trường đột nhiên vang lên. Giọng hiệu trưởng Chu tràn đầy kích động: “Toàn thể giáo viên và học sinh chú ý! Đài Phát thanh Trung ương vừa đưa tin, bốn kẻ ấy đã chính thức bị lật đổ! Đã bị đánh đổ rồi!”

Một tiếng rầm, nam sinh hàng đầu bật đứng dậy: “Hay!”

Cả phòng học tức khắc sôi sục, tất cả học sinh đứng lên, người vỗ tay, người reo hò.

Cao Bằng vỗ đùi liên tục: “Hay! Hay! Hay!” Cười một hồi rồi nước mắt ông cũng trào ra.

Giọng hiệu trưởng Chu trong loa vẫn tiếp tục: “Nhà trường quyết định nghỉ học hai ngày! Mọi người ra ngoài! Xuống đường ăn mừng!”

Triệu Thư Hòa theo dòng học sinh ùa ra khỏi lớp, bước qua cổng trường. Đường phố đã biến thành biển người vui mừng. Không biết từ đâu xuất hiện vô số cờ đỏ và biểu ngữ, người nhà nhà kéo ra đường. Công nhân nhà máy gõ hộp cơm, nhân viên cửa hàng gảy bàn tính, tiếng chiêng trống rộn vang.

Người xa lạ bắt tay nhau. Một bác gái còn bưng cả rổ kẹo trái cây, gặp ai cũng dúi vào tay.

Triệu Thư Hòa bị đám đông đẩy đi, quanh cô toàn khuôn mặt tươi cười và tiếng khẩu hiệu. Khi cô sắp mất thăng bằng vì chen chúc, một bàn tay lớn bất ngờ nắm lấy cánh tay cô từ bên cạnh, kéo mạnh cô ra ngoài.

“Thư Hòa!”

Triệu Thư Hòa quay lại, thấy Lục Cảnh Phong mặc bộ đồng phục công nhân màu xám, trán đẫm mồ hôi. Một tay anh dắt xe đạp, tay kia kéo cô sát lại, dùng thân mình cùng chiếc xe che cho cô một khoảng trống giữa dòng người chen lấn.

“Anh biết trường em chắc chắn cho nghỉ để xuống đường.” Lục Cảnh Phong chắn người đang xô tới bên cạnh. “Nhà máy thuốc lá cũng nghỉ, anh chạy tới đây ngay.”

Triệu Thư Hòa đứng tựa bên cánh tay anh, nhìn những lá cờ đỏ cuộn sóng khắp phố: “Cảnh Phong, trời sáng rồi.”

Lục Cảnh Phong nhìn cô: “Đúng, trời sáng rồi. Những ngày sau này sẽ đầy hy vọng.”

Tối hôm đó, bữa cơm nhà họ Lục còn thịnh soạn hơn cả ngày Tết. Lục Trường Hùng đặc biệt mở một chai rượu để lâu, rót đầy ly cho Lục Cảnh Quân và Lục Cảnh Phong.

“Uống!” Lục Trường Hùng nâng chén. “Cuối cùng chúng ta cũng vượt qua những ngày gian nan nhất, mọi người giờ mới có thể yên lòng.”

Cả nhà ăn uống vui vẻ, bàn về biểu ngữ và những đoàn người diễu hành trên phố. Ai nấy đều tràn đầy kỳ vọng về tương lai.

Sau bữa tối, sân nhà họ Lục yên tĩnh trở lại. Triệu Thư Hòa trở về phòng phía tây, mở bài học lịch sử trong đầu.

Những biến động cùng niềm vui nỗi buồn của năm 1976 đang dần khép lại. Mùa đông năm 1977, đất nước sẽ chính thức tuyên bố khôi phục kỳ thi đại học. Hàng vạn người sẽ nhờ kỳ thi ấy mà thay đổi hoàn toàn vận mệnh cả đời. Xa hơn nữa là công cuộc cải cách mở cửa năm 1978.

Thì ra cái tương lai trước kia cô tưởng xa vời, chẳng biết từ bao giờ đã đến rất gần. Hiện cô đang học trung cấp sư phạm, sau tốt nghiệp sẽ được phân công việc làm, có biên chế. Theo lý, kỳ thi đại học chẳng liên quan gì tới cô.

Nhưng trong đầu cô có quá nhiều kiến thức tiên tiến, từ tiểu học tới đại học, thậm chí cao hơn, tất cả đều được lưu trữ.

Triệu Thư Hòa lật xem tiếp, những bài giảng trong đầu không chỉ có giáo dục cơ bản mà còn gồm nguyên lý cơ khí đại học, kỹ thuật điện tử, vật lý, hóa học, thậm chí cả bản thiết kế công nghiệp và nguyên lý lập trình của mấy chục năm sau. Trong đầu cô là cả kho tri thức đi trước thời đại hàng chục năm.

Cô nhớ lời hiệu trưởng Chu hôm nọ: Năm sau em tiếp tục thi toán và tiếng Anh, cố giành thành tích tốt hơn.

Thi đấu.

Cô nhớ trong bài giảng từng nói, từ những năm tám mươi trở đi, nhà nước bắt đầu chú trọng đổi mới khoa học kỹ thuật. Các cuộc thi sáng tạo, cuộc thi phát minh lần lượt xuất hiện. Người giành giải có người được tuyển thẳng đại học, có người được phân về viện nghiên cứu, tiền đồ rộng mở.

Nếu lấy những kiến thức trong đầu mình đi tham gia các cuộc thi sáng tạo, Triệu Thư Hòa càng nghĩ càng thấy con đường này khả thi.

Hôm sau Triệu Thư Hòa ngủ nướng, chín giờ sáng mới dậy. Khi vào bếp ăn sáng, cô thấy Lục Cảnh Phong đang ngồi bên bàn thở dài, cảm nhận được tâm trạng anh chẳng tốt chút nào.

“Có chuyện gì thế?” Triệu Thư Hòa tới hỏi. “Hôm qua anh còn vui lắm, qua một đêm sao lại buồn rầu thế?”

Lục Cảnh Phong thở dài thêm lần nữa: “Chiều qua trong xưởng xảy ra chuyện lớn. Chiếc máy chủ lực chuyên đóng gói thuốc lá điếu bỗng ngừng hoạt động. Đó là báu vật của nhà máy, nó dừng là sản lượng toàn xưởng sụt mạnh. Giám đốc lo đến bạc cả tóc, mời ba bốn chuyên gia cơ khí của Sở Công nghiệp nhẹ tỉnh tới xem. Họ sửa cả đêm mà đều bảo không cứu được, phải loại bỏ, trừ phi bỏ ra lượng lớn ngoại tệ mua phụ tùng mới từ nước ngoài.”

Lục Cảnh Phong vuốt mặt: “Giám đốc nói ai nghĩ được cách sửa máy hoặc phương án thay thế sẽ được thưởng thẳng năm trăm đồng. Nhưng giờ chuyên gia tỉnh còn bó tay, mấy người phòng bảo vệ như bọn anh biết gì về cơ khí chứ.”

Triệu Thư Hòa đứng bên bàn. Nghe mấy chữ máy đóng gói chủ lực ngừng hoạt động, cô lập tức lục tìm trong trí nhớ những trường hợp hỏng hóc máy đóng gói kiểu cũ của thập niên bảy mươi trong các bài giảng.

Trong những khóa sửa chữa cơ khí đời sau, lỗi dừng máy kiểu ấy thậm chí chưa đủ khó để ra một bài tập lớn. Nó chỉ là vấn đề trục truyền động bị kẹt do ổ bi và bánh răng lệch vị trí, có thể giảng rõ trong mười phút ở chương đầu về nguyên lý cơ bản. Chỉ cần điều chỉnh đôi chút thanh truyền động là giải quyết triệt để.

Thứ người khác xem như bệnh nan y, trong đầu cô lại là một câu hỏi dễ lấy điểm.

Bình luận

0/1000 ký tự
Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.