Sáng ngày 19 tháng 7, kết quả tiếng Anh được công bố.
Triệu Thư Hòa theo Lỗ Hưng Tồn tới xem bảng mà hồi hộp vô cùng. Bảng điểm dán trên bảng thông báo, cô nhìn từ hạng nhất xuống. Hạng nhất không phải cô, hạng hai cũng không, hạng ba vẫn không.
Hạng năm, Triệu Thư Hòa, Trường Trung cấp Sư phạm tỉnh S, thi viết chín mươi bảy điểm, thi nói chín mươi điểm, tổng một trăm tám mươi bảy. Triệu Thư Hòa nhìn con số năm rất lâu. Hạng năm không tệ, nhưng cách ba hạng đầu vẫn khá xa. Vào tốp mười rồi, nhưng cô học chuyên tiếng Anh. Toán đứng nhất, tiếng Anh chỉ đứng thứ năm.
“Thư Hòa.” Lỗ Hưng Tồn gọi bên cạnh.
Triệu Thư Hòa hoàn hồn: “Cô ạ.”
“Đi, về rồi nói.”
Hai người trở lại nhà khách, Cao Bằng đang thu dọn hành lý. Thấy họ liền hỏi: “Có chưa? Hạng mấy?”
“Hạng năm.” Triệu Thư Hòa thành thật.
Cao Bằng rất vui: “Hạng năm? Vậy tốt mà! Tốp mười rồi!”
Triệu Thư Hòa im lặng ngồi xuống ghế. Lỗ Hưng Tồn rót nước đưa cô: “Uống nước đi, nghe cô nói.”
Triệu Thư Hòa uống một ngụm.
Lỗ Hưng Tồn ngồi đối diện: “Đã vào tốp mười mà em còn không vui sao?”
“Cô ơi, em học tiếng Anh.” Triệu Thư Hòa cúi đầu. “Toán được nhất khiến em kỳ vọng tiếng Anh quá cao. Dù sao tiếng Anh mới là chuyên ngành của em, kết quả chỉ đứng thứ năm.”
Lỗ Hưng Tồn cười: “Thư Hòa, em biết đối thủ là ai không? Trước đây cô không dám nói vì sợ em hồi hộp. Mấy người đứng trên em hoặc có cha mẹ từng đi du học, hoặc bản thân đã sống ở nước ngoài từ bé. Họ đều có nền tảng tiếng Anh rất sớm.”
“Cô đã hỏi về cô gái đứng nhất. Cha em ấy làm ngành ngoại giao, từ năm tuổi đã học tiếng Anh với giáo viên nước ngoài. Cậu nam sinh thứ hai có mẹ là giáo sư đại học chuyên dạy tiếng Anh. Người hạng ba từng ở nước ngoài ba năm khi còn nhỏ.”
Lỗ Hưng Tồn nói liền một mạch rồi nhìn cô: “Tỉnh mình trước đây thậm chí chẳng có người dự cuộc thi này! Em dù đứng thứ năm, nhưng nhớ kỹ em là người duy nhất trong tốp mười không đến từ thủ đô hay Thượng Hải.”
Bàn tay Triệu Thư Hòa vô thức siết chặt tách nước.
“Em từ một nơi nhỏ bé bước ra, điểm số ấy đã rất tốt rồi.” Lỗ Hưng Tồn vỗ vai cô. “Ngẩng đầu lên, đừng buồn.”
Cao Bằng bên cạnh gật lia lịa: “Điểm này ở tỉnh mình có thể đem khoe ba năm!”
Triệu Thư Hòa chẳng nói gì. Cô nhớ khoảng thời gian ôn tập, nhớ mình luyện phát âm hết lần này tới lần khác. Điểm xuất phát của mỗi người vốn khác nhau. Cô hít sâu: “Em hiểu rồi ạ.”
Thấy cô vẫn hơi ủ rũ, Lỗ Hưng Tồn nghĩ một lúc rồi nói: “Chiều có lễ trao giải, tới đó em sẽ hiểu.”
Hai giờ chiều, lễ trao giải bắt đầu đúng giờ.
Triệu Thư Hòa ngồi hàng ghế thứ ba, nhìn từng người lần lượt lên sân khấu nhận thưởng.
Người hạng ba là một nam sinh mặc sơ mi trắng. Cậu nói lời cảm nghĩ bằng tiếng Anh, trôi chảy không hề vấp, phát âm chuẩn tới mức người dưới khán đài đều gật đầu.
Hạng hai là nữ sinh buộc tóc đuôi ngựa cao. Lên sân khấu, cô ấy cũng phát biểu bằng tiếng Anh lưu loát, còn mỉm cười với khán giả.
Tới lúc hạng nhất bước lên, Triệu Thư Hòa mới nhìn rõ cô gái ấy: tóc ngắn ngang vai, sơ mi trắng phối váy xanh đậm, giày da trắng. Cô ấy đứng trên bục, nói tiếng Anh tự nhiên như nói tiếng mẹ đẻ, sau đó còn đùa một câu bằng tiếng Anh với ban giám khảo, khiến người dưới hội trường cười rộ.
Triệu Thư Hòa cúi nhìn đôi giày vải và chiếc quần cũ của mình. Đột nhiên cô hiểu ra. Không phải cô chưa đủ chăm chỉ, mà người khác vốn đứng ở vị trí cao hơn ngay từ đầu. Cô dốc toàn lực đuổi tới hạng năm đã chẳng dễ dàng gì.
Đến lượt lên nhận thưởng, cô không phát biểu tiếng Anh, chỉ nói một câu đơn giản: “Em cảm ơn các thầy cô, em sẽ tiếp tục cố gắng.” Rồi cầm giấy khen xuống.
Lễ trao giải kết thúc, Triệu Thư Hòa vẫn ngồi yên, nhìn mấy học sinh được giải phía trước tụm lại nói chuyện. Họ đều dùng tiếng Anh, trò chuyện vô cùng vui vẻ.
Lỗ Hưng Tồn tới vỗ vai cô: “Đi thôi.” Triệu Thư Hòa theo cô ra khỏi hội trường.
Trở lại nhà khách, Lỗ Hưng Tồn nhìn cô cười: “Thế nào, thấy khác biệt rồi chứ?”
“Vâng.” Triệu Thư Hòa gật đầu. “Em thấy rồi.”
Cao Bằng lập tức tuyên bố: “Ngày mai không ai học gì hết! Tôi xem bản đồ rồi, Vạn Lý Trường Thành ở phía bắc, mai chúng ta leo Trường Thành! Leo xong ngày kia về!”
Lỗ Hưng Tồn đáp: “Khó khăn lắm mới tới thủ đô, đúng là nên đi một lần.”
Triệu Thư Hòa giơ tay: “Em tán thành cả hai tay!”
Sáng hôm sau, trời chưa sáng cả ba đã lên đường, đổi xe hai lần, gần trưa mới tới chân Trường Thành.
Triệu Thư Hòa đứng trước lối vào ngước nhìn, bức tường thành uốn lượn theo sườn núi. Trước kia cô chỉ thấy ảnh Vạn Lý Trường Thành trong sách giáo khoa, giờ đứng tận nơi thật sự choáng ngợp.
“Đi, leo lên.” Lỗ Hưng Tồn đã bắt đầu bước.
Cao Bằng theo sau, thỉnh thoảng nhắc họ cẩn thận chân. Leo tới một tháp canh, Triệu Thư Hòa dừng nghỉ, vịn tường nhìn ra xa. Những dãy núi nối tiếp nhau, bức tường thành cứ thế chạy dọc sống núi ra tận tầm mắt.
“Thư Hòa.” Lỗ Hưng Tồn cũng dừng cạnh cô. “Em đang nghĩ gì?”
“Em nghĩ tỉnh S của mình cách nơi này rất xa.” Trong lòng Triệu Thư Hòa còn thầm thêm: Thôn Tiểu Thạch Đầu càng xa hơn!
“Đúng vậy.” Lỗ Hưng Tồn gật đầu. “Em thi tốt như thế, cứ vui vẻ đi chơi đi.”
Ba người tiếp tục leo, lên tới chỗ cao nhất. Đứng trên tháp canh cao nhất, Triệu Thư Hòa cảm thấy cả người nhẹ nhõm. Khi xuống tới chân Trường Thành đã là buổi chiều. Họ tìm nơi ăn cơm, Cao Bằng nói ngày mai nghỉ một hôm, ngày kia lên tàu về tỉnh S.
Triệu Thư Hòa định mua ít đồ mang về tặng mọi người nhà họ Lục, nhưng hỏi ra mới biết ở đây mua đồ đều cần phiếu có giá trị toàn quốc, không nhận phiếu của tỉnh S. Cô đành từ bỏ ý định.
Ngày hôm sau, ba người lại dạo thủ đô, tới Quảng trường Thiên An Môn xem lễ thượng cờ.
Ngày thứ ba, họ lên tàu về tỉnh S.
Tàu chạy nửa ngày, Cao Bằng bỗng nói: “Thư Hòa, em muốn đổi hướng học không?”
Triệu Thư Hòa đang nhìn ra cửa sổ: “Đổi hướng gì ạ?”
“Chuyển sang học toán đi.” Cao Bằng nghiêm túc. “Toán biết là biết, không biết là không biết. Học toán chủ yếu dựa vào đầu óc. Tiếng Anh thực sự còn phải dựa vào môi trường, nhưng toán thì khác! Em đúng là thiên tài toán học!”
Lỗ Hưng Tồn bất lực: “Ông Cao, ông còn chưa thôi à?”
“Tôi tiếc tài cho đất nước!” Cao Bằng nói đầy lý lẽ. “Nghĩ mà xem, giải nhất toàn quốc, điểm tuyệt đối! Muốn tìm học sinh như vậy, thắp đèn tìm đâu ra?”
Triệu Thư Hòa lắc đầu.
“Tại sao? Tiếng Anh đứng năm, toán đứng nhất, rõ như ban ngày!” Cao Bằng không hiểu sao cô bé không biết phát huy sở trường.
“Thầy Cao, thầy nghe em nói. Giải nhất toán của em có phần may mắn rất lớn! Câu tự luận cuối cùng, em chỉ tình cờ đoán đúng đường tắt. Nếu bắt em học toán chuyên sâu từ đầu, chưa chắc em làm được.” Cô đâu thể nói trong đầu mình cất cả bộ bài giảng từ tiểu học tới đại học, đầy đủ hơn sách giáo khoa nhà trường. Những điểm thi ấy một nửa do cô cố gắng, nửa còn lại là nhờ những “bộ phim” chiếu hằng đêm.
“Vả lại.” Triệu Thư Hòa nói tiếp. “Tiếng Anh là chuyên ngành em thật sự học được bằng công sức. Em là học sinh lớp tiếng Anh, bổn phận của em là học thật giỏi môn này. Còn toán, cứ để làm sở thích cũng tốt.”
Cao Bằng thở dài dựa lại giường: “Tiếc quá, tiếc quá.”
Lỗ Hưng Tồn không tán thành: “Có gì đáng tiếc? Học trò tự biết mình muốn gì, còn hiểu hơn thầy giáo đấy.”
“Tôi là người trọng hiền tài, hiểu chưa? Thôi được, vậy suất giới thiệu việc làm từ giải toán, em nhớ dùng cho tốt.”
Triệu Thư Hòa chợt động lòng. Đúng rồi! Suất giới thiệu việc làm. Cô giành giải nhất toán, suất ấy chắc chắn không mất được.