Sáng hôm sau, Triệu Thư Hòa đang đọc bài buổi sáng trong phòng thì có người gõ cửa.
Lý Hà bưng cốc nước nóng đi vào, thuận tay khép cửa lại, động tác vẫn gọn gàng như mọi khi. Cô lấy từ túi ra một xấp tiền đặt lên bàn: “Ba mươi đồng, tiền phụ đạo của em.”
Triệu Thư Hòa nhìn số tiền: “Chị dâu, em không nhận được. Minh Dương là cháu ruột em, dạy cháu mà còn lấy tiền, người ngoài biết lại chê cười.”
“Chị hiểu ý em.” Lý Hà ngồi xuống mép giường. “Nhưng lần này khác. Trước chỉ dạy mình Minh Dương là tình nghĩa. Giờ còn dạy cả Lâm Nguyên và Lâm Tiêu, tổng cộng ba đứa rồi, em cứ nhận mới phải.”
Triệu Thư Hòa định từ chối tiếp, Lý Hà vẫn kiên quyết: “Nhà ta anh chị em đông, chuyện tiền bạc phải phân minh. Nhà Quế Anh trả tiền, chị không trả thì người khác nghĩ gì về chị? Hơn nữa ba mươi đồng này là tấm lòng của chị và anh cả, em nhận thì chúng ta mới yên tâm.”
Triệu Thư Hòa nhìn cô, chợt nhớ câu Lục Cảnh Phong nói tối qua: chị anh không bao giờ lợi dụng người khác. Hai bên nhà họ Lục, một người không chịu chiếm lợi, một người không được lợi lại khó chịu, đúng là đủ cả.
“Vậy được.” Triệu Thư Hòa nhận tiền. “Chỉ lần này thôi nhé. Sau khi khai giảng thì không nhắc chuyện này nữa.”
“Thế mới đúng.” Lý Hà nói rồi thở dài. “Thư Hòa, em chịu khó giúp bọn nhỏ học hành nhé, vất vả cho em rồi. Em cũng biết thời này trẻ con học càng nhiều, sau này mới có đường ra. Không có bản lĩnh, lớn lên lại phải về nông thôn.”
Triệu Thư Hòa nhớ trong các bài học lịch sử, phong trào đưa thanh niên trí thức xuống nông thôn chẳng kéo dài thêm bao năm. Năm bảy bảy sẽ khôi phục kỳ thi đại học, sau năm bảy tám gần như không còn đưa người xuống nông thôn, đến năm tám mốt phong trào chính thức kết thúc. Nhưng những điều này cô không thể kể, cũng chẳng biết giải thích thế nào.
“Có gì đâu chị.” Cô cười nói. “Em nhất định sẽ dạy các cháu thật tốt. Nhưng bản thân bọn trẻ cũng phải cố gắng. Sau này có kỹ năng, đi đâu cũng chẳng sợ đói.”
Lý Hà gật đầu, bưng cốc nước đi ra.
Triệu Thư Hòa bỏ ba mươi đồng vào chiếc hộp sắt nhỏ rồi tự tính toán. Khi khai giảng, cô sẽ ở ký túc xá, một tuần mới về một lần, khoản tiền này cũng chỉ mang ý nghĩa tượng trưng. Sau này cô định lập cho bọn trẻ kế hoạch tự học, dạy chúng phương pháp, còn lại phải dựa vào chính chúng. Làm thầy, dạy phương pháp mới là gốc, cứ đứng cạnh giám sát mãi chỉ phí công.
Khoảng ba giờ chiều, ngoài cổng bắt đầu náo nhiệt.
Lục Quế Anh và Lâm Bằng dẫn con cái cùng hành lý vào nhà. Nói là hành lý, thực ra chỉ có hai va li và ba ba lô. Triệu Thư Hòa đứng ở cửa phòng phía tây nhìn, thầm nghĩ cuộc chuyển nhà này gọn gàng quá.
“Thư Hòa!” Lục Quế Anh vẫy cô. “Lại đây, chị giới thiệu một chút.” Ba đứa trẻ đứng ngay ngắn trong sân. Hai đứa lớn cao ngang nhau, đường nét gương mặt giống nhau đến năm sáu phần, nhìn là biết sinh đôi.
“Đây là Lâm Nguyên, con gái chị, cũng mười một tuổi, cùng lớp với Minh Dương.” Lục Quế Anh chỉ cô bé thắt bím. “Đây là Lâm Tiêu, anh trai nó, hai đứa cách nhau nửa tiếng.”
Lâm Nguyên và Lâm Tiêu đồng thanh: “Cháu chào mợ út.”
Đúng là cặp sinh đôi trai gái, giọng chào vừa rõ vừa đồng đều. Đứng bên cạnh là Lâm Vinh, đứa nhỏ nhất mới năm tuổi, ôm chân cha, cất giọng non nớt: “Cháu… chào mợ út.”
“Ừ, ngoan, chào các cháu.” Triệu Thư Hòa cúi xuống hỏi: “Các cháu đi xe mấy ngày, có mệt không?”
Lâm Nguyên lắc đầu: “Không mệt ạ, trên tàu hỏa được nằm ngủ mà.”
Lục Minh Dương từ trong nhà chạy vụt ra. Thấy hai bạn cùng tuổi, cậu reo lên: “Lâm Nguyên! Lâm Tiêu! Cuối cùng hai người cũng tới!”
Ba đứa trẻ ào tới tụ lại một chỗ. Lục Minh Nguyệt bế Lâm Vinh đứng bên, cả sân đầy tiếng trẻ con, lập tức ồn ào hẳn lên.
Lục Quế Anh chuyển đồ vào phòng, nói với Vương Tú Lan: “Mẹ, công việc của con quyết định xong rồi. Con làm kế toán ở ủy ban khu phố Đông Nhai, cách nhà mình hai cây số, đi bộ nửa tiếng. Bốn giờ rưỡi tan làm, về vẫn kịp nấu cơm tối.”
“Thế thì tốt quá!” Vương Tú Lan vui mừng. “Chỗ làm gần nhà, còn trông nom được con cái, tìm đâu ra việc tốt như thế.”
“Đúng vậy.” Lục Quế Anh lau mồ hôi. “Chờ tháng sau con đi nhận việc thôi. Thời gian này con ổn định nhà cửa trước, tập trung lo chuyện học của ba đứa.”
Cô quay ra sân gọi: “Lâm Nguyên! Lâm Tiêu! Minh Dương! Đến đây!” Ba đứa trẻ lập tức chạy tới đứng thành hàng. Lục Minh Dương đứng giữa, mặt đầy vẻ không cam lòng.
“Bắt đầu từ ngày mai, ba đứa theo mợ út học.” Lục Quế Anh nói. “Mợ út là học sinh tiếng Anh đứng đầu trường trung cấp tỉnh, các con phải học hành cho tử tế. Đứa nào dám đối phó qua loa, mẹ xé vở bài tập đấy.”
Lâm Nguyên và Lâm Tiêu nhìn nhau.
“Mợ út!” Lâm Nguyên bước lên một bước, mắt long lanh. “Hồi học trường dành cho con em bộ đội, chúng cháu có thầy dạy ngoại ngữ, được học chút tiếng Anh. Cha cháu bảo mợ là người đứng đầu chuyên ngành tiếng Anh! Giỏi lắm ạ!”
Lâm Tiêu gật đầu theo: “Đúng vậy! Bạn học chúng cháu đều bảo người giỏi tiếng Anh có bộ óc khác hẳn người thường!”
Triệu Thư Hòa không biết nói gì. Hai đứa này tâng bốc nhanh quá. Cô còn chưa dạy nổi một chữ, chẳng lẽ đây là kiểu khen đến mức khiến người ta khó xử?
Lục Minh Dương ở bên đảo mắt. Đúng là hai kẻ nịnh nọt: “Hai người bớt nịnh đi. Thím út dạy nghiêm lắm đấy.”
“Nghiêm một chút mới tốt.” Lâm Nguyên nghiêm túc đáp. “Thầy cô nghiêm khắc mới có bản lĩnh thực sự.”
Triệu Thư Hòa hết biết phải làm sao với mấy đứa trẻ, vội nói: “Được rồi, được rồi. Tám giờ sáng mai tập trung ở nhà chính, mang đầy đủ sách giáo khoa và vở bài tập. Mợ xem trình độ từng người rồi mới quyết định cách dạy.”
“Rõ ạ!” Ba đứa đồng thanh, chẳng khác gì những chiến sĩ nhỏ nhận lệnh.
Lục Quế Anh đứng bên cạnh nhìn mà vô cùng hài lòng.
Sáng hôm sau, Triệu Thư Hòa thức sớm hơn thường ngày. Trên bàn nhà chính bày ba bộ sách giáo khoa và vở bài tập. Lâm Vinh ngồi trên ghế thấp bên cạnh, ôm quả táo gặm. Vương Tú Lan đã bảo đứa nhỏ này chưa cần học, cứ tự chơi là được.
Trước tiên Triệu Thư Hòa yêu cầu ba đứa lấy bài tập toán ra, lần lượt xem.
Minh Dương làm khá, chỉ sai hai bài. Chữ của Lâm Nguyên ngay ngắn, nhưng bài toán có lời văn lại sai rất nhiều. Lâm Tiêu thì ngược lại, tính nhanh nhưng chữ xấu không thể tả, giáo viên đánh dấu sai màu đỏ kín nửa trang.
“Dạy toán trước.” Triệu Thư Hòa trải vở Lâm Nguyên ra. “Bài này, giáo viên ở trường dạy cháu như thế nào?”
Lâm Nguyên đọc lại từng bước, trước tiên lập phép tính này, rồi tính phép kia, phải vòng qua ba bước mới ra kết quả.
Nghe xong, Triệu Thư Hòa cầm bút vẽ một sơ đồ trong vở: “Nào, thử cách khác nhé. Đừng vội lập phép tính. Trước hết ghi tất cả con số trong đề vào sơ đồ, nhìn rõ bên nào nhiều, bên nào ít, tự khắc sẽ thấy đáp án.”
Lâm Nguyên nhìn sơ đồ hồi lâu, đột nhiên đập bàn: “Ơ?! Thế chẳng phải chỉ cần một bước là ra sao? Thầy cô cháu bảo phải lập ba phép tính cơ mà!”
“Lập phép tính là để thể hiện cách giải khi cháu chưa hình dung rõ.” Triệu Thư Hòa nói. “Trước hết phải hiểu bản chất, khi đã hiểu rồi, viết phép tính sẽ đơn giản hơn. Người biết suy luận có thể bớt được hai bước.”
Lâm Tiêu ghé qua nhìn: “Cách này khác thầy cô dạy chúng cháu quá.”
“Khác thì mới dạy cháu chứ.” Triệu Thư Hòa lườm cậu. “Giống hệt thì còn cần mợ làm gì? Nào, cháu giải bài này, nhớ đánh dấu số liệu vào sơ đồ trước.”
Lâm Tiêu cầm bút ghi hết các số, nhìn lại rồi kinh ngạc: “Đơn giản thế này sao? Cháu cứ tưởng khó lắm!”
Lục Minh Dương ngồi bên tròn mắt. Cậu theo thím út học tiếng Anh một thời gian, nhưng toán thì chưa được dạy bài bản. Đây là lần đầu được chứng kiến, mới biết trước kia mình giải bài toán có lời văn gần như toàn mò mẫm.
“Thím út.” Cậu giơ tay. “Thím học cách này ở đâu vậy? Sao thầy cô chúng cháu không dạy như thế?”
“Thầy cô của cháu phải dạy năm mươi học sinh, làm sao có thời gian vẽ sơ đồ từng đứa?” Triệu Thư Hòa tìm cách giải thích cho bọn trẻ. “Mợ chỉ dạy ba đứa, có thể hướng dẫn từng người. Sau này làm toán có lời văn, cứ thử vẽ sơ đồ trước. Không vẽ được thì hỏi mợ.”
Ba đứa cúi đầu làm bài. Nửa tiếng sau, Lâm Nguyên hoàn thành cả trang toán có lời văn, mang tới cho Triệu Thư Hòa kiểm tra. Cô xem từ đầu đến cuối, không sai câu nào. Ngay cả dạng toán so sánh nhiều hơn ít hơn trước kia dễ khiến Lâm Nguyên rối trí nhất cũng làm đúng.
“Đúng hết.” Triệu Thư Hòa trả vở lại.
Lâm Nguyên ôm cuốn vở, cả người phấn chấn hẳn: “Mợ út! Toán của cháu trước giờ chưa bao giờ đúng hết!”
“Đừng vui sớm, ngày mai còn bài của ngày mai.” Ngoài miệng Triệu Thư Hòa nói vậy, trong lòng cũng thở phào. Cách dạy này cô học từ những bài giảng sư phạm trong đầu, xem ra quả thật có hiệu quả.
Bên ngoài cửa sổ, Lục Quế Anh đang xách giỏ rau chuẩn bị ra ngoài. Cô ghé cửa nhìn một lúc, thấy con gái mình chăm chú làm bài, cuối cùng hoàn toàn yên tâm.
Cô thì thầm với Vương Tú Lan: “Mẹ, mẹ thấy chưa? Trước kia Lâm Nguyên làm toán ở trường có khi kéo dài tới nửa đêm. Mới một buổi sáng đã làm xong cả trang!”
Vương Tú Lan liếc vào nhà chính: “Mẹ nói rồi mà, Thư Hòa học giỏi, dạy người khác cũng rất có tài.”
“Tiền này bỏ ra đúng là đáng.” Lục Quế Anh khoác giỏ rau lên tay. “Quay lại con phải đưa thêm ít tiền phụ đạo cho Thư Hòa mới được.”