Lý Hà về nhà sau bữa tối. Cô đưa Lục Minh Nguyệt và Lục Minh Xuyên sang nhà đồng nghiệp chơi, lúc trở về thì Vương Tú Lan đang cọ nồi trong bếp. Bà thuận miệng kể chuyện trong bữa cơm: "Con bé Thư Hòa thật thà quá, cứ nhất quyết đòi nộp tiền sinh hoạt. Mẹ đã nói không cần mà nó vẫn không chịu."
Vương Tú Lan vừa cọ nồi vừa lắc đầu, giọng đầy xót xa. Lý Hà nghe xong không nói gì, giao con cho Lục Cảnh Quân trông, còn mình bưng cốc nước đứng ở cửa bếp suy nghĩ hồi lâu. Càng nghĩ, cô càng cảm thấy có gì đó không ổn.
Triệu Thư Hòa đang ngồi ở phòng nhỏ phía tây đọc sách, bỗng có tiếng gõ cửa hai lần: "Thư Hòa, ngủ chưa em?"
Triệu Thư Hòa đặt bút xuống, đứng dậy mở cửa. Lý Hà lập tức bước vào, tiện tay đóng cửa lại, động tác gọn gàng cứ như đang hoạt động bí mật: "Chị dâu? Có chuyện gì vậy ạ?"
Lý Hà ngồi xuống mép giường, không vòng vo mà hỏi thẳng: "Thư Hòa, chị đối xử với em không tốt à?"
Triệu Thư Hòa hoàn toàn không ngờ chị lại hỏi thế: "Không có đâu, chị đối xử với em rất tốt mà! Chị dẫn em đi tắm nước nóng, giúp em dọn phòng, còn chỉ em đi xe buýt xuống trạm nào. Chị tốt với em lắm."
Lý Hà gật đầu: "Vậy sao em còn đẩy giá cả lên cao?"
Triệu Thư Hòa nghĩ đi nghĩ lại vẫn chẳng hiểu: "Hả? Đẩy giá gì lên cơ?"
Lý Hà nhích tới, hạ giọng: "Chị không hiểu nổi. Em còn đang đi học, lo chuyện nộp thêm tiền sinh hoạt làm gì? Em biết chị với anh cả em, cộng thêm ba đứa con, mỗi tháng mới nộp hai mươi đồng, kèm phiếu lương thực, phiếu dầu không?"
Đến lúc này, Triệu Thư Hòa mới hiểu Lý Hà đang nói chuyện gì.
Lý Hà nói tiếp: "Trước khi em đến, mỗi tháng Cảnh Phong chỉ nộp mười đồng. Từ khi có em, nó chủ động tăng lên mười lăm đồng! Những chuyện ấy chị rõ như ban ngày, bởi vậy chị chưa từng nói với em nửa lời khó nghe."
Rồi Lý Hà nhìn cô bằng ánh mắt chỉ hận không thể rèn sắt thành thép: "Thế mà em thì hay rồi! Chưa chính thức bước qua cửa đã đòi tự nộp thêm tiền sinh hoạt! Em nộp rồi, chị phải làm sao? Chẳng lẽ chị cũng phải tăng theo? Em muốn ép chết chị dâu em à?"
Triệu Thư Hòa lúc này mới thật sự hiểu ý chị. Cả đại gia đình cùng sống trong một sân, cô tùy tiện nảy ra ý định ấy rồi bị Lục Cảnh Phong kể ra, người không hiểu còn tưởng cô cố tình kiếm chuyện: "Chị dâu, em thật sự không có ý đó!"
"Vậy ý em là gì?"
Triệu Thư Hòa vội giải thích: "Chỉ là... em là con gái, chuyện ăn uống đều dựa vào nhà chồng, dựa vào đàn ông, trong lòng cứ thấy ngại. Chị cũng biết gia cảnh em rồi đấy, từ vùng núi nghèo ra, chẳng có gì, gần như tay trắng đến đây."
Lý Hà nghe xong thở dài: "Thư Hòa, sao em lại nghĩ như thế! Có gì mà phải ngại? Đấy là việc Lục Cảnh Phong phải làm! Không nuôi vợ thì nó nuôi ai? Nuôi cái xe đạp cũ rích của nó à? Nó là đàn ông hai mươi lăm tuổi, mỗi tháng kiếm hơn năm mươi đồng. Không tiêu cho vợ thì định tiêu vào đâu?"
Triệu Thư Hòa cứng họng.
Lý Hà càng nói càng hăng: "Thư Hòa, em thật thà quá, quá thật thà luôn ấy! Nghe chị nói một câu, thương đàn ông quá thì xui xẻo cả tám đời!"
Triệu Thư Hòa ngơ ngác không hiểu nổi.
"Em phải vét sạch lương của nó! Không để sót một xu nào! Để trong túi không có tiền, nó cũng chẳng còn điều kiện ra ngoài làm chuyện bậy bạ! Đàn ông ấy mà, trong tay có tiền là chân bắt đầu đi lung tung. Em quản được tiền thì giữ được người."
Triệu Thư Hòa kinh ngạc vô cùng. Sống mười bảy năm, đây là lần đầu cô nghe được lý luận như vậy! Ở thôn Tiểu Thạch Đầu, mẹ dạy cô lấy chồng phải biết tiết kiệm, quán xuyến gia đình, quan tâm chồng và biết vun vén cuộc sống. Có ai từng dạy cô phải vét sạch tiền lương của đàn ông đâu?
"Chị dâu, làm thế... có ổn không?" Triệu Thư Hòa hỏi nhỏ.
"Sao lại không ổn?" Lý Hà nói đầy lý lẽ. "Em tưởng tiền lương anh cả em do ai quản? Ngay từ tháng đầu tiên sau khi cưới, toàn bộ lương đều về tay chị! Mỗi tháng chị chỉ để cho anh ấy năm đồng tiêu vặt, thêm một hào cũng không có."
Triệu Thư Hòa ngẫm lại, hình như đúng là cô chưa từng thấy Lục Cảnh Quân tự ý mua sắm gì.
Lý Hà tiếp tục: "Đương nhiên, phụ nữ cũng gánh vác nửa bầu trời, bản thân phải có bản lĩnh. Nhưng mà, phải học cách bỏ ít thu nhiều!"
Triệu Thư Hòa cảm thấy mình đang nghe một môn học hoàn toàn mới.
"Nhìn chị đây này. Chị làm ở nhà máy dệt, lương tháng ba mươi hai đồng. Tiền lương của chị thì chị tự để dành, sau này dành dụm học phí cho các con. Còn lương anh cả em dùng để trang trải sinh hoạt và nộp tiền chung cho gia đình. Mọi khoản đều được sắp xếp đâu ra đấy."
Lý Hà bẻ ngón tay tính: "Mỗi tháng Cảnh Quân kiếm bốn mươi lăm đồng, nộp cho nhà hai mươi, đưa chị hai mươi, còn năm đồng giữ tiêu vặt. Muốn mua một bao thuốc lá cũng phải báo với chị, chị đồng ý rồi mới được mua."
Triệu Thư Hòa không nhịn được hỏi: "Vậy anh cả không phản đối ạ?"
Lý Hà cười khẩy: "Phản đối cái gì? Có phản đối cũng chẳng cãi thắng chị. Em không thấy hôm ăn cơm chị véo anh ấy một cái mà anh ấy chẳng dám kêu à?"
Triệu Thư Hòa nhớ lại vết ngón tay hằn trên cánh tay Lục Cảnh Quân ở bàn ăn, lặng lẽ gật đầu.
"Nhưng cũng không thể bảo anh cả em là người nhu nhược." Lý Hà đổi giọng. "Anh ấy hiểu chị quản tiền là vì muốn tốt cho gia đình. Để anh ấy cầm tiền, hôm nay mời đồng nghiệp uống rượu, mai lại mời bạn cùng xưởng ăn cơm. Lương có cao đến đâu cũng chưa hết tháng đã sạch túi."
Triệu Thư Hòa thấy cũng có lý, nhưng hình như vẫn có chỗ nào đó kỳ kỳ.
Thấy cô nghe chăm chú, Lý Hà càng nổi hứng: "Chị kể em nghe, nhà máy chị có một đồng nghiệp tên Chu Đại Mai, chồng cô ấy làm lãnh đạo ở nhà máy thép! Ông chồng mỗi tháng kiếm hơn sáu mươi đồng mà chỉ nộp bốn mươi, số còn lại bảo để dành giao tế. Kết quả tháng trước Chu Đại Mai lục túi áo chồng, tìm thấy hai tấm vé xem phim! Một tấm của ông ta, tấm còn lại của ai? Chẳng biết!"
Triệu Thư Hòa mở to mắt: "Sau đó thì sao?"
"Sau đó Chu Đại Mai chặn chồng ngay trong nhà, vừa khóc vừa mắng suốt đêm. Sáng hôm sau ông ta ngoan ngoãn nộp cả sổ lương, từ đấy không còn một xu tiêu vặt, muốn mua một hộp diêm cũng phải xin phép vợ."
Triệu Thư Hòa hít vào một hơi.
Lý Hà vỗ đùi: "Em thấy chưa, bài học đấy! Nếu Chu Đại Mai quản tiền ngay từ đầu, làm gì có những chuyện bực mình phía sau?"
Triệu Thư Hòa thầm nghĩ Lục Cảnh Phong chắc không phải kiểu người đó đâu nhỉ?
Lý Hà lại kể một chuyện khác: "Còn vợ lão Lưu ở phân xưởng bên cạnh chị mới thật sự lợi hại. Chồng cô ấy ngày nào cũng ăn trưa tại nhà ăn, cô ấy phát cả phiếu thức ăn theo từng bữa. Sáng phát ba phiếu dùng cho buổi trưa, chiều phát hai phiếu dùng cho buổi tối. Chồng muốn gọi thêm một món cũng không được, vì không có phiếu dư."
Triệu Thư Hòa nói: "Thế này... hơi quá đáng rồi chăng?"
Lý Hà xua tay: "Đừng thấy quá. Trước kia chồng cô ấy có tật cứ đến nhà ăn là thích mời người khác ăn uống để tỏ ra hào phóng. Mỗi tháng vượt quá mười mấy đồng phiếu thức ăn, toàn là mời người ta. Từ khi vợ quản, số tiền tiết kiệm đủ mua cho mình một chiếc xe đạp mới. Em bảo có đáng không?"
Triệu Thư Hòa đành thừa nhận, nghe cũng khá đáng thật.
Lý Hà nói mãi không dừng: "Thư Hòa nhớ nhé, quản đàn ông có hai thứ quan trọng. Một là túi tiền, hai là cái dạ dày. Giữ được tiền thì anh ta không chạy được, giữ được dạ dày thì anh ta chẳng muốn chạy. Em xem mẹ nấu ăn ngon thế, anh cả em với Cảnh Phong tan làm đều chạy đi đâu? Chẳng phải vội vàng về nhà sao!"
Triệu Thư Hòa nghĩ lại, quả thật là thế.
"Cho nên sau này khi em lấy chồng, việc đầu tiên là nhận tiền lương của Cảnh Phong." Lý Hà bẻ ngón tay lên kế hoạch cho cô. "Hơn năm mươi đồng, nộp nhà mười lăm, em giữ ba mươi, để nó năm đồng tiêu vặt. Nếu nó không chịu, em cứ bảo chị dâu cũng quản tiền như vậy, bảo nó đi hỏi anh trai xem có đồng ý không."
Triệu Thư Hòa dở khóc dở cười: "Chị dâu, thế chẳng phải chị bán đứng anh cả sao?"
"Bán đứng gì chứ? Đều là người một nhà mà." Lý Hà chẳng chút áy náy.
Hai chị em cứ người một câu, người một câu trò chuyện. Triệu Thư Hòa từ chỗ trợn mắt há miệng lúc đầu, dần chuyển sang liên tục gật gù, thỉnh thoảng còn bật cười không nhịn nổi.
Lý Hà kể đến năm đầu mới cưới, Lục Cảnh Quân lén dành dụm hai đồng tiền riêng giấu trong tất. Kết quả lúc cô giặt tất, hai đồng rơi ra. Lục Cảnh Quân về nhà thấy đôi tất được phơi trên dây, tiền lại biến mất, anh đi quanh sân ba vòng mới gom đủ can đảm vào phòng.
"Câu đầu tiên anh ấy hỏi là: Ờ... tiền trong tất anh..." Lý Hà bắt chước giọng Lục Cảnh Quân, khiến Triệu Thư Hòa cười nghiêng ngả.
"Chị chỉ nhìn anh ấy, chẳng nói một lời. Thế là anh ấy tự khai, bảo muốn dành tiền mua quà sinh nhật cho chị. Em tin được không?"
Triệu Thư Hòa vừa lau nước mắt vì cười vừa hỏi: "Thật hay giả vậy?"
"Ai mà biết. Dù sao từ đó anh ấy không còn dám nghĩ chuyện giấu tiền riêng nữa."
Đúng lúc hai người đang nói chuyện rôm rả, ngoài sân vang lên tiếng Lục Minh Xuyên: "Mẹ ơi! Mẹ ơi, mẹ ở đâu?"
Lý Hà đứng dậy phủi quần: "Thôi, chị phải ra xem vị tiểu tổ tông ấy đây."
Ra đến cửa, cô còn dặn lại: "Thư Hòa, sau này đừng nhắc chuyện đóng thêm tiền sinh hoạt nữa. Giờ em đang đi học, cứ yên tâm học. Đợi tốt nghiệp có lương rồi hẵng tính chuyện quản tiền! Cũng đừng quá xót tiền Cảnh Phong. Nó được tiêu tiền cho em là phúc của nó. Nếu em cái gì cũng không cho nó mua, nó lại tưởng em còn khách sáo với nó."
Triệu Thư Hòa nhìn Lý Hà đi khỏi, ngồi trên giường suy nghĩ hồi lâu. Từ bé, cô chỉ thấy những gia đình đàn ông làm chủ, nói gì cũng có quyền quyết định. Thành phố thật tốt, phụ nữ cũng có thể sống tự tin, đường đường chính chính như vậy. Họ không thấy có gì sai khi tiêu tiền của chồng, cũng chẳng thấy quá đáng khi quản tiền chồng.