Ngày thứ hai sau khi Triệu Đình ở lại trường bồi dưỡng, Triệu Thư Hòa trở về căn cứ.
Mẻ tinh thể thứ sáu đang chờ ra lò. Tổ Mạnh Khánh Hòa chỉnh hướng tinh thể mầm về góc ban đầu, phía Trần Khải Minh thay bằng loại chất trợ dung hỗn hợp mới. Hai nhóm túc trực trước lò suốt một đêm, chẳng ai trở về ký túc xá.
Sáng hôm ra lò, các lát cắt được đưa đi kiểm tra, độ đồng đều quang học đạt tám mươi lăm phần trăm chỉ tiêu. Mạnh Khánh Hòa cầm báo cáo đi đi lại lại trên hành lang ba lượt, trở vào phòng thí nghiệm rồi lại ngẩn người nhìn lò nung hồi lâu.
“Vẫn còn thiếu một chút. Chỉ thiếu đúng một chút thôi.”
Triệu Thư Hòa cầm số liệu, đối chiếu với hai tổ trưởng suốt buổi chiều. Vấn đề nằm ở giai đoạn ủ nhiệt. Nhiệt độ giảm quá nhanh khiến ứng suất bên trong tinh thể không được giải phóng hết. Cô kéo dài thời gian ủ nhiệt thêm bốn mươi giờ, đồng thời bảo bộ phận hậu cần vào kho nhận thêm một lô chén nung bạch kim mới.
Những ngày tiếp theo, ban ngày cô túc trực ở tầng bốn, tối về nhà lại giở tài liệu trong không gian học tập. Cuối tuần cũng hiếm khi nghỉ ngơi. Phía trường bồi dưỡng, cô chưa đến lần nào, chỉ gọi điện hỏi Cao Bằng hai lượt.
Lần nào Cao Bằng cũng trả lời một câu: “Cứ yên tâm, tốt lắm.”
Ngày 20 tháng 8 là ngày Triệu Đình đến Trường số Sáu báo danh.
Hơn bảy giờ tối hôm đó, cổng sân ở Khánh Phong Uyển vang lên tiếng gõ. Vương Tú Lan ra mở cửa. Bên ngoài là Triệu Đình, tay xách một túi táo. Mái tóc cô đã cắt ngắn, vừa chạm dưới tai.
“Bà ơi! Cháu đến ăn chực đây!”
Vương Tú Lan sửng sốt một lúc rồi cười, kéo cô vào nhà: “Con bé này, giọng to hơn hẳn, trông cũng lanh lợi hơn.”
Triệu Thư Hòa đang ngồi trong phòng khách dạy Minh Phi nhận mặt chữ. Nghe tiếng, cô ngẩng lên. Triệu Đình đặt táo xuống bàn trà, cúi người véo nhẹ má Minh Phi, rồi gọi với lên tầng bảo Minh Triệt xuống ăn táo.
Nhìn một loạt động tác ấy, Triệu Thư Hòa thấy khá mới lạ. Lần trước đến đây, con bé còn đứng ngoài cửa hồi lâu, nói chuyện cũng chẳng dám lớn tiếng.
“Báo danh rồi à?” Triệu Thư Hòa hỏi.
“Vâng, sáng nay họp toàn thể giáo viên, chiều phân lớp. Cháu dạy toán lớp bảy, lớp ba và lớp bốn, kiêm chủ nhiệm lớp bốn. Cô út, lớp bốn có năm mươi ba học sinh, cháu đã nhớ hết danh sách rồi.”
“Năm mươi ba cái tên, chỉ trong một buổi chiều đã thuộc hết sao?”
“Thầy Cao bảo ngày đầu tiên lên lớp phải gọi đúng tên từng học sinh. Không gọi được, học sinh sẽ chẳng sợ mình.”
Triệu Thư Hòa hỏi cô nửa tháng qua ở trường bồi dưỡng đã làm những gì.
Nhắc đến chuyện này, Triệu Đình liền kể mãi không dứt. Tuần đầu tiên, Cao Bằng bắt cô mỗi ngày đứng trên bục giảng hai mươi phút. Phía dưới là hơn chục giáo viên từ các huyện đến học bồi dưỡng, chuyên đóng giả học sinh để quấy rối cô.
Có người cố ý đánh rơi hộp bút, có người ngồi cuối lớp giả tiếng mèo kêu, thậm chí có một thầy giáo trung học công xã ngoài bốn mươi còn nằm gục xuống bàn, kêu đau bụng đòi về nhà.
“Ngày đầu cháu chẳng giảng hết bài, đứng trên đó mặt đỏ tới tận mang tai, xuống bục còn trốn vào nhà vệ sinh khóc một trận.” Triệu Đình vừa kể vừa tự bật cười. “Ngày thứ hai vẫn không giảng xong, ngày thứ ba mới giảng được nửa bài.”
“Sau đó thì sao?”
“Sau đó chủ nhiệm Ngụy bảo, học sinh càng làm loạn, mình càng hoảng thì chúng càng quậy. Cứ im lặng đứng trên bục, nhìn chằm chằm đứa gây rối nhất cho đến khi nó tự ngồi ngay ngắn.”
Triệu Đình kể rằng sang tuần thứ hai, cô đã thử cách ấy. Người thầy giả đau bụng bị cô nhìn chằm chằm nửa phút, cuối cùng tự ngẩng đầu lên, còn giơ ngón tay cái khen cô.
Vương Tú Lan nghe bên cạnh cười không ngừng: “Người đã ngoài bốn mươi mà đóng vai học sinh còn nhiệt tình ghê.”
“Đúng đấy bà, họ còn khó trị hơn học sinh thật!”
Triệu Đình kể tiếp, ngày trước khi trường bồi dưỡng kết thúc đợt học, cô tự mình đến cửa hàng quần áo Lan Hòa một chuyến, không báo trước cho bác cả. Cô đeo tạp dề, đứng bán ở khu đồ nữ suốt một buổi chiều.
Có người phụ nữ cầm chiếc váy đến đòi trả, nói mới mặc một lần đã xù lông. Triệu Đình lật váy kiểm tra, chỉ vào một vệt mồ hôi dưới nách: “Đồng chí, chiếc váy này chị đã mặc nhiều hơn một lần rồi. Vết ở đây giặt cũng không sạch, không thể trả hàng.”
Người phụ nữ lập tức cao giọng. Triệu Đình không cãi, chỉ đứng sau quầy nhìn bà ta. Đợi bà ta la hét xong, Triệu Đình mới nói: “Nếu chị thấy tôi nói không đúng, chúng ta cùng đến đồn công an đầu phố, nhờ các đồng chí công an xem vệt này hình thành sau mấy ngày mặc.”
Người phụ nữ cầm váy bỏ đi.
“Cô út, lúc đó tim cháu đập mạnh lắm, nhưng cháu không lùi bước. Bác cả đứng ở cửa kho nhìn hồi lâu, đi ra chẳng nói gì. Tối ấy bác cho cháu thêm năm đồng.”
Đầu tháng 11, mẻ tinh thể thứ chín ra lò.
Khi bản báo cáo kiểm tra được đưa lên tầng năm, Triệu Thư Hòa đang cùng Phạm Hạo Thần đối chiếu một nhóm số liệu tốc độ tăng trưởng. Trần Khải Minh đẩy cửa bước vào, tay cầm báo cáo run bần bật, hồi lâu chẳng nói nổi câu nào cho trọn.
Mạnh Khánh Hòa theo sau: “Tổng công trình sư Triệu! Kích thước, độ đồng đều, ngưỡng chịu hư hại và hiệu suất nhân đôi tần số, cả bốn chỉ tiêu đều đạt!”
Triệu Thư Hòa nhận báo cáo, lật từ trang đầu đến trang cuối, rồi lại xem từ đầu một lần nữa, lúc này mới đặt xuống: “Các vị vất vả rồi.”
Mạnh Khánh Hòa xua tay bảo không vất vả. Nhưng nói một lúc, ông bỗng quay đi, lấy ống tay áo lau mặt. Ông nghiên cứu tinh thể hơn hai mươi năm, đây là lần đầu tiên nuôi được thứ mà ngay cả trong mơ ông cũng ao ước.
Trần Khải Minh đứng cạnh ôm vai ông. Hai người cãi nhau hơn nửa năm, đến lúc này chẳng ai còn nhắc tới chuyện đường cong ủ nhiệt nữa.
Chiều hôm ấy, Triệu Thư Hòa tổ chức cuộc họp tổng kết tại phòng hội thảo.
“Đã làm ra tinh thể, nhiệm vụ của chúng ta đến đây là xong. Tiếp theo sản xuất hàng loạt thế nào, hạ giá thành ra sao, đó là sở trường của các thầy. Tôi sẽ không can thiệp. Dây chuyền sản xuất đặt ở viện nào thì cứ theo lời đã nói, xem ai làm ra được.”
Có người hỏi cô có muốn ở lại thêm một thời gian, giúp họ triển khai sản xuất thử quy mô trung gian không.
Triệu Thư Hòa lắc đầu: “Tôi còn dự án vật liệu cuối cùng trong tay, sang năm nhất định phải làm xong.”
Giữa tháng 11, ba mươi chuyên gia được điều đến lần lượt thu xếp hành lý trở về đơn vị cũ. Hôm đi, xe khách đỗ trong sân, Mạnh Khánh Hòa đứng nói với Triệu Thư Hòa rất lâu.
“Tổng công trình sư Triệu, sau này bên viện Hộ Thị có chỗ nào cô thấy không vừa mắt, cứ mắng thẳng. Mắng xong, chúng tôi sẽ sửa.”
Triệu Thư Hòa cười đáp lời. Xe chạy ra xa rồi mà Trần Khải Minh vẫn còn thò người qua cửa sổ vẫy tay về phía này.
Sau khi các chuyên gia rời đi, căn cứ cho nghỉ một tháng. Triệu Thư Hòa ở nhà chơi với hai con hơn hai mươi ngày. Kỳ nghỉ chưa kết thúc, cô đã tìm Trương Minh Huy: “Dự án tiếp theo là hợp kim vô định hình đông đặc nhanh. Lần này không điều một chuyên gia bên ngoài nào tới cả.”
Trương Minh Huy nghe vậy rất ngạc nhiên: “Không điều một ai sao? Tổng công trình sư Triệu, về hợp kim vô định hình, Viện Luyện kim và Viện Nghiên cứu Thép đều có người đang làm. Tôi còn chuẩn bị sẵn danh sách đăng ký gửi lên rồi.”
“Trả danh sách về đi. Người của chúng ta đủ rồi.”
Triệu Thư Hòa tính toán với hai mươi chín người hiện có. Chín người Phạm Hạo Thần theo cô hơn hai năm, từ gốm sứ đến siêu dẫn, rồi tinh thể. Nửa cuối năm, bộ lại phân thêm hai mươi người trẻ tuổi, theo các chuyên gia già làm việc ở tổ tinh thể suốt năm tháng. Ai biết vận hành lò, ai biết đọc số liệu, cô đều nắm rõ.
“Mấy đứa trẻ này đã đứng bên học hỏi ba dự án rồi, cũng đến lúc tự bắt tay vào làm.”
Tin truyền đến tầng bốn, Phạm Hạo Thần là người đầu tiên lao ra khỏi phòng thí nghiệm, hét lớn giữa hành lang: “Anh em! Lần này không có chuyên gia già đứng trên đầu nữa! Chúng ta tự làm!”
Chu Mẫn đuổi theo sau: “Cậu nhỏ tiếng thôi! Chị cả đang họp trên tầng đấy!”