Triệu Thư Hòa về đến văn phòng tầng sáu, vừa treo áo khoác lên móc thì cửa đã có tiếng gõ.
“Vào đi.”
Cửa hé ra một khe, Phạm Hạo Thần thò nửa đầu vào trước, phía sau còn chen chúc mấy người nữa. Tất cả đứng ngoài hành lang, không ai muốn làm người đi đầu.
“Cậu gõ cửa trước thì cậu vào trước đi!”.
“Lúc nãy ở dưới chẳng phải đã bàn nhau cùng nói sao? Chu Mẫn, cậu là nữ, hay cậu vào trước nhé?”.
Triệu Thư Hòa nghe tiếng lộn xộn bên ngoài, chủ động gọi: “Cửa không khóa, đứng ngoài làm gì? Vào cả đi.”
Lời vừa dứt, Phạm Hạo Thần dẫn Chu Mẫn, Lưu Kiến Quốc và mọi người lần lượt cúi đầu xếp hàng bước vào.
Chín thanh niên ngoài hai mươi tuổi đứng trước bàn làm việc thành hai hàng, người nhìn tôi, tôi nhìn người. Một đám ngày thường trong phòng thí nghiệm hăng hái vô cùng, giờ lại ai nấy đều lúng túng bất an.
Triệu Thư Hòa thấy lạ. Mới ngày đầu đi làm lại thôi, chẳng lẽ đã gây ra họa lớn gì? “Sáng sớm không ở văn phòng mình xem tài liệu, tất cả chạy tới đây đứng nghiêm làm gì? Nghỉ Tết Dương lịch vài hôm mà nghỉ đến ngốc cả rồi à?”.
Lưu Kiến Quốc lén lấy khuỷu tay chọc Phạm Hạo Thần đang đứng đầu.
Phạm Hạo Thần hít sâu, nói: “Tổng công trình sư Triệu, đại ca… chị sẽ không bỏ bọn em chứ?”.
Triệu Thư Hòa càng ngạc nhiên: “Bỏ các cậu là sao?”.
Chu Mẫn bên cạnh tiếp lời: “Tổng công trình sư Triệu, sáng nay bọn em về ký túc xá cất đồ, nghe bác Lý ở hậu cần bảo dự án mới lần này cấp trên điều một lúc sáu mươi chuyên gia và giáo sư lớn tuổi từ các viện trên cả nước tới! Còn bảo khu đất trống phía tây đầu xuân sẽ xây thêm ba tòa văn phòng và bốn tòa ký túc xá chuyên gia…”.
“Đúng vậy đại ca! Phòng thí nghiệm trong tòa nhà mình chỉ có bấy nhiêu, một lúc sáu mươi chuyên gia tới chẳng phải kín hết sao? Bọn em nghĩ có phải vì ở hai dự án trước mình giúp được quá ít, toàn làm trợ lý cho các giáo sư già, nên lần này có dự án lớn cấp trên định trả mấy đứa về đơn vị cũ, nhường chỗ cho các chuyên gia lớn không?”.
Mấy người trẻ còn lại cũng gật đầu liên tục.
Cũng không trách họ nghĩ nhiều. Khi chín người được chọn từ các viện nghiên cứu điều tới, ai cũng mang danh thiên tài. Nhưng đến làm dưới quyền Triệu Thư Hòa mới nhận ra thuật toán, tỷ lệ pha vật liệu và ý tưởng thí nghiệm mà vị tổng công trình sư này đưa ra đã vượt xa trình độ bên ngoài không biết bao nhiêu năm.
Trước đó làm gốm silic nitrua và siêu dẫn nhiệt độ cao, những người được điều tới đều là nhân vật gạo cội trong giới nghiên cứu. Cả chín người ngày ngày theo ghi dữ liệu, canh lò, đo mẫu. Càng làm, họ càng cảm thấy mình hiểu biết quá ít, sợ có ngày tổng công trình sư Triệu chê họ kém cỏi rồi đổi người khác.
Nghe hết những lời này, Triệu Thư Hòa dở khóc dở cười: “Đầu óc các cậu suốt ngày nghĩ linh tinh chuyện gì thế? Bác Lý nói có sáu mươi người tới, các cậu cũng tin ngay à?”.
Cô nói tiếp: “Những thay đổi này về sau tôi sẽ dặn bên hậu cần không được tự tiện bàn tán. Các cậu cũng đừng suy diễn nữa. Các cậu là người do tôi đào tạo, còn họ chỉ đến tham gia dự án nghiên cứu lần này.”
Phạm Hạo Thần sửng sốt: “Đại ca, ý chị là… không trả bọn em về sao?”.
“Trả gì mà trả? Hồ sơ nhân sự của các cậu đều thuộc biên chế bộ phận này, trả đi đâu?”.
Trong lòng Triệu Thư Hòa cũng có chút cảm khái. Sao cô có thể thay người được? Chín thanh niên này đi theo cô từ khi bộ phận còn đang xây dựng. Đến giờ, cô đã tự tay chỉ dạy họ gần hơn hai năm.
Trong mắt cô, cả chín đều là học trò của mình. Sau này những tòa nhà mới phía tây xây xong, cô còn định giao cho mỗi người phụ trách một nhóm đề tài độc lập.
Triệu Thư Hòa chỉ vào ghế sô pha và mấy chiếc ghế khác: “Được rồi, đừng đứng mãi thế nữa, tự tìm chỗ ngồi đi.”
Mọi người nghe xong, tâm trạng lập tức tốt lên. Cả đám cười nói tíu tít, kéo ghế quây quanh bàn làm việc.
Chu Mẫn vỗ ngực: “Làm em sợ chết khiếp! Tối qua em ngủ không ngon, cứ tưởng qua năm mới là phải cuốn chăn đệm rời đi rồi!”.
“Không đi được đâu, sau này các cậu có muốn đi tôi cũng không cho.” Triệu Thư Hòa nói với họ: “Vừa rồi ở dưới tầng tôi đã dặn trưởng ban Trương. Danh sách sáu mươi người cấp trên gửi xuống đã bị tôi trả lại rồi. Ở đây không nuôi người ăn không ngồi rồi. Dự án tinh thể nhân tạo lần này chỉ nhận ba mươi chuyên gia bên ngoài.”
Phạm Hạo Thần cũng hiểu chút chuyện đối nhân xử thế: “Cắt thẳng một nửa?! Đại ca, đó đều là chuyên gia các viện lớn gửi tới mà, nói trả là trả sao?”.
“Chuyên gia cũng có người thật sự làm việc, có người chỉ tới góp mặt cho đủ số. Các cậu hiểu rõ nhất phòng thí nghiệm của chúng ta ra sao. Ở đây chỉ xét năng lực chuyên môn và kết quả. Các cậu mới là nhân sự thường trú của cơ sở này. Chuyên gia ngoài kia, dù là phó viện trưởng hay giáo sư kỳ cựu, cũng chỉ được điều đến phối hợp giải quyết một đề tài. Dự án xong, họ phải quay về đơn vị cũ.”
“Đại ca yên tâm! Bọn em tuyệt đối không làm chị mất mặt!”.
Ở văn phòng trưởng ban nội cần tầng một, Trương Minh Huy lúc này cũng đang gọi điện cho bộ phận điều phối chuyên trách ở Kinh Thị: “Đúng vậy, chủ nhiệm Lý, đây không phải ý tôi, mà là tổng công trình sư bên tôi vừa đích thân xem danh sách rồi trực tiếp nói.”
Trương Minh Huy tiếp tục: “Sáu mươi người là quá nhiều. Ký túc xá cơ sở quân khu không đủ chỗ, phòng thí nghiệm cũng không thể sắp xếp được! Tổng công trình sư bên tôi đã nói, lần này chỉ cần ba mươi người! Nhất định phải là những cán bộ thực chiến tuyến đầu trong phòng thí nghiệm, có thể trực tiếp làm việc về nuôi tinh thể, kiểm tra quang học và tổng hợp pha rắn!”.
Chủ nhiệm Lý ở đầu dây bên kia cũng khó xử: “Lão Trương, anh cũng phải thông cảm cho chúng tôi chứ! Danh sách này do chính lãnh đạo các viện lớn làm báo cáo gửi lên. Trong đó vài người còn là phó viện trưởng phụ trách hành chính, chủ nhiệm phòng nghiên cứu. Giờ một hơi gạch ba mươi người, các viện trưởng kỳ cựu ấy còn mặt mũi nào…”.
“Họ mất mặt thì phải để tổng công trình sư bên tôi vào phòng thí nghiệm hầu hạ những vị đại gia ấy sao?” Trương Minh Huy bực không chịu nổi. Nói mãi mà đối phương cứ không hiểu tiếng người.
“Chủ nhiệm Lý, nguyên văn lời tổng công trình sư của chúng tôi là: đây là nơi tập trung chinh phục bài toán nghiên cứu khoa học. Ai dám đưa những người không hiểu chuyên môn, chỉ muốn mạ vàng lý lịch, dựa quan hệ vào đây cho đủ số thì trực tiếp đưa viện đó vào danh sách đen! Sau này bất kể cơ sở chúng tôi triển khai dự án lớn nào, bất cứ ai của viện ấy cũng đừng hòng tham gia!”.
Nghe phía bên kia im lặng, Trương Minh Huy cũng lười vòng vo thêm: “Trước rằm tháng Giêng gửi lại danh sách ba mươi người cuối cùng đã sàng lọc. Ngày mười sáu tháng Giêng tất cả phải có mặt! Chủ nhiệm Lý, lời tôi đã chuyển đủ, anh tự thu xếp đi!”.
Nói xong, Trương Minh Huy cúp thẳng điện thoại.
Chưa đầy hai tiếng sau cuộc gọi ấy, toàn bộ đầu đuôi sự việc đã được viết thành văn bản, chuyển tới bàn lãnh đạo Tống ở Kinh Thị.
Ba giờ chiều hôm ấy, tại một phòng họp ở Kinh Thị, hơn chục người phụ trách các bộ ngành liên quan cùng viện trưởng mấy viện nghiên cứu lớn đóng tại thủ đô được triệu tập họp khẩn. Viện trưởng các viện lớn ở địa phương cũng được yêu cầu ngồi bên điện thoại nghe trực tiếp.
Ban đầu, các viện trưởng còn vui vẻ chúc mừng nhau, tính xem viện mình lần này nhét được bao nhiêu người vào. Đợi nửa năm nữa dự án hoàn thành, viện lại được chia thêm bao nhiêu kinh phí, đoạt mấy giải thưởng.
Nào ngờ lãnh đạo vừa bước vào, mặt đã tái xanh vì giận, ném phịch bản danh sách sáu mươi người xuống bàn họp: “Các anh tự nhìn đi! Đây chính là những cán bộ nòng cốt nghiên cứu mà từng viện đề cử sao?!”.
Lãnh đạo chỉ vào bản danh sách, mắng: “Cơ sở bên đó cần ba mươi chuyên gia thực chiến, có thể trực tiếp đốt lò, chỉnh đường quang, tính số liệu! Thế mà các anh nhét một hơi sáu mươi người qua! Tôi đã cho người điều hết lý lịch của sáu mươi người này về kiểm tra. Có phó viện trưởng mười năm chưa bước vào phòng thí nghiệm, chỉ phụ trách nhân sự hành chính. Có chủ nhiệm nhàn chức làm lý thuyết, thậm chí có hai người vừa được phân công công tác chưa đầy một năm!”.
Mấy viện trưởng ngồi dưới, người nào cũng cúi gằm mặt.
Một lãnh đạo khác nghiêm giọng quở trách: “Các anh coi cơ sở nghiên cứu khoa học đó là nơi nào? Là chỗ để các anh kéo quan hệ, tặng ân tình, chia thành tích cho cấp dưới sao?! Tổng công trình sư người ta vốn đã bận, các anh không nghĩ cách chọn những cán bộ kỹ thuật giỏi nhất tới chia sẻ công việc, trái lại còn trộn người kém cỏi vào, đưa thêm gánh nặng!”.
“Hôm nay tôi nói rõ luôn! Nghiên cứu khoa học không phải để mạ vàng lý lịch cho ai, mà phải tạo ra kết quả thực sự, trăm phần trăm!”.
“Danh sách hôm nay hủy toàn bộ, trả lại! Bên đó đã tuyên bố chỉ nhận ba mươi người. Sau khi vào nhóm sẽ kiểm tra năng lực thực hành ngay tại chỗ. Viện nào còn dám nhét dù chỉ một kẻ bất tài đến cho đủ số, đừng trách chúng tôi trở mặt không nể tình!”.