Từ khi về khỏi Đại học Giao thông tỉnh S, Triệu Thư Hòa hầu như ngày nào cũng ở nhà trong khu công nhân, ngủ đến lúc tự tỉnh, dậy rồi nấu một bữa cơm nóng cho Lục Cảnh Phong.
Sáng ngày 18 tháng 8 năm 1978, Triệu Thư Hòa đạp xe đến bưu điện trung tâm tỉnh.
Cô tới quầy điện thoại đường dài, điền phiếu: “Đồng chí, tôi muốn gọi đến nhà trưởng thôn Lưu Thủ Nghĩa ở thôn Tiểu Thạch Đầu, công xã Tiểu Thạch Kiều, huyện Thanh Hà.”
Khi đường dây thông, Triệu Thư Hòa nhờ trưởng thôn gọi cha mẹ đến. Thời này, gọi từ tỉnh thành xuống huyện đã không dễ. Cô đứng đợi bên quầy bưu điện hơn mười phút.
“A lô? A lô! Có phải Thư Hòa không?” Tiếng Triệu Thủ Điền vang lên.
“Cha, con đây.” Nghe giọng cha già, Triệu Thư Hòa không khỏi mỉm cười.
“Ôi, con gái, cuối cùng cũng gọi về rồi! Trưởng thôn vừa phát loa, cha mẹ vội chạy tới nhà đội trưởng. Sao rồi? Ở tỉnh thành mọi việc tốt cả chứ? Khi nào khai giảng?”
“Con vẫn tốt, cha ạ. Vài ngày nữa, ngày 25 tháng 8 năm 1978, con phải đến trường bên Kinh Thành học tiếp. Trước khi đi, con gọi về báo bình an cho cha mẹ.”
Triệu Thủ Điền vừa nghe con lại đi Kinh Thành: “Đi Kinh Thành tốt quá! Giờ con giỏi giang rồi, đến cả đại học ở Kinh Thành cũng muốn con tới học! Cứ yên tâm đi, chuyện nhà chẳng cần con lo.”
Ông nói tiếp: “Thư Hòa, kỳ nghỉ đông năm nay con với Cảnh Phong đưa cả ông bà thông gia về thôn mới của chúng ta ở mấy ngày nhé! Nhà sẽ để phòng sẵn, chăn đệm đều là bông mới đánh năm nay!”
Lòng Triệu Thư Hòa ấm lên: “Dạ được, cha. Đến kỳ nghỉ đông con sẽ bàn với Cảnh Phong.”
“Bàn bạc gì nữa, cứ nghe cha là được! Để cha đưa máy cho mẹ con!”
Tiếp đó, giọng Lý Quỳnh Tiên cằn nhằn vang lên: “Thư Hòa, mẹ hỏi con chuyện quan trọng này. Con với Cảnh Phong cưới nhau hơn một năm rồi, sao bụng vẫn chưa có động tĩnh?”
Vừa nghe câu ấy, Triệu Thư Hòa bất lực. Thế hệ lớn tuổi cứ nói ba câu là nhắc chuyện nối dõi.
“Mẹ, chẳng phải con vẫn bận đi học sao.”
“Đi học là đi học, sinh con là sinh con!” Lý Quỳnh Tiên nói tiếp. “Đừng tưởng con mới hai mươi tuổi thì còn sớm. Phụ nữ sinh con phải tranh thủ lúc trẻ! Trẻ sinh xong hồi phục nhanh, mẹ chồng bên đó còn giúp trông cháu. Cứ kéo dài đến khi già mới sinh thì khổ biết bao!”
Triệu Thư Hòa bất lực: “Mẹ ơi, con còn phải đến Kinh Thành học, xa nhau hàng nghìn cây số, sinh con thế nào được! Hơn nữa, con còn việc ở trường bồi dưỡng, phải lo cho sự nghiệp trước đã.”
“Sự nghiệp nào quan trọng bằng sinh một thằng cháu trai bụ bẫm...”
Triệu Thư Hòa vội ngắt lời: “Mẹ, tiền điện thoại đường dài đắt lắm, một phút mấy hào đấy! Con không nói nhiều nữa. Cha mẹ nhớ giữ gìn sức khỏe, con cúp máy trước nhé!”
“Này, con bé này...” Triệu Thư Hòa đã gác máy.
Đi xa bao nhiêu, đọc nhiều sách đến đâu, trong mắt bậc cha mẹ thời đại này, đích đến của người phụ nữ vẫn là sinh con đẻ cái. Khoảng cách thế hệ ấy không thể chỉ giải thích vài câu là xóa được.
Về đến nhà, vừa hay Lục Cảnh Phong nghỉ trưa trở về ăn cơm.
Triệu Thư Hòa vừa xới cơm cho anh vừa nói chuyện sắp thu dọn đồ đi Kinh Thành.
Lục Cảnh Phong nhận bát cơm: “Đến tháng Mười Một, nhà máy bước vào mùa vắng việc, anh sẽ xin nghỉ dài ngày tới Kinh Thành thăm em.”
Triệu Thư Hòa hỏi: “Thật à? Tháng Mười Một ở Kinh Thành lạnh lắm đấy.”
“Lạnh cũng đi. Đến lúc đó mình cùng tới quảng trường Thiên An Môn xem kéo cờ, rồi thăm Cố Cung, ăn một bữa thịt cừu nhúng lẩu đúng kiểu.”
Triệu Thư Hòa vui vẻ: “Được chứ! Dù sao anh cũng cất công từ xa đến thăm em. Lúc đó nhớ gửi điện báo trước, em ra ga đón. Bây giờ chúng ta đâu đến nỗi không mua nổi vé tàu!” Hai vợ chồng cứ thế thống nhất kế hoạch ngay trên bàn cơm.
Thoắt cái đã đến ngày 25 tháng 8 năm 1978, ngày lên đường.
Triệu Thư Hòa xách hành lý đến ga tàu. Trước đó Tô Cảnh Hồng nói lần này sẽ đổi một nữ cố vấn học tập đi cùng, tiện chăm sóc sinh hoạt cho cô.
Cô đang nhìn quanh tìm người thì một nữ đồng chí ngoài hai mươi tuổi mỉm cười bước đến: “Đồng chí Triệu Thư Hòa. Tôi là Vương Hồng Nhạn, cố vấn học tập mới do trường bố trí. Trong học kỳ này tại Đại học Khoa học Kỹ thuật Kinh Thành, tôi sẽ hỗ trợ chị về sinh hoạt.”
Thấy cô ấy ăn mặc, nói năng gọn gàng lanh lợi, Triệu Thư Hòa đoán tám chín phần mười đây là người bên cán bộ Hàn cử đến.
“Vậy làm phiền cô Vương rồi.” Cô mỉm cười, cùng người kia lên tàu.
Dọc đường, Vương Hồng Nhạn không nói nhiều, nhưng rất tinh ý và chu đáo.
Sáng ngày 27 tháng 8 năm 1978, tàu hỏa chậm rãi tiến vào ga Kinh Thành.
Lần này Triệu Thư Hòa đã quen đường, chuyển mấy chuyến xe buýt là tới thẳng Đại học Khoa học Kỹ thuật Kinh Thành.
Lý Học Bình đã đợi sẵn ở cổng trường, đón hai người đến khu ký túc lần trước. Phòng đã được dọn dẹp, Triệu Thư Hòa chuyển thẳng vào. Vương Hồng Nhạn được bố trí ở phòng bên, chính là phòng Cao Bằng ở học kỳ trước.
Cất hành lý, làm xong thủ tục, nghỉ một đêm. Hôm sau, Triệu Thư Hòa chính thức bắt đầu học kỳ thứ hai tại Đại học Khoa học Kỹ thuật Kinh Thành.
Thời khóa biểu lớp thiên tài học kỳ này thay đổi nhiều. Ngoài các môn cơ sở cũ, còn thêm nhập môn khoa học vật liệu và hai buổi thực hành phòng thí nghiệm mỗi tuần.
Bắt đầu học rồi, Triệu Thư Hòa mới phát hiện khoa học vật liệu phức tạp vô cùng. Từ cấu trúc tinh thể kim loại đến kỹ thuật xử lý nhiệt, từ phân tích giản đồ pha đến tổng hợp polymer. Đây hoàn toàn không phải thứ có thể giải quyết chỉ bằng vài công thức toán. Nó đòi hỏi nền tảng hóa học và vật lý rất rộng, trong khi chương trình trung cấp sư phạm trước đây của Triệu Thư Hòa căn bản chẳng có môn Vật lý và Hóa học! Vật lý còn đỡ vì cô đã học hơn nửa năm, nhưng Hóa học thì hoàn toàn trắng kiến thức!
Trên lớp, giáo sư già vẽ các ký hiệu hóa học lên bảng, trình bày quá trình biến đổi. Triệu Thư Hòa ngồi dưới nghe chẳng khác gì nghe thiên thư!
Đến tiết thực hành buổi chiều còn thê thảm hơn. Trước kính hiển vi kim tương và máy thử kéo, Chu Thần cùng Lưu Tử An của lớp thiên tài thao tác rất nhanh, còn Triệu Thư Hòa chỉ chỉnh tiêu cự thôi cũng phải loay hoay mãi.
Không có nền tảng hóa học mà học thẳng vật liệu, thực sự quá vất vả!
Suốt một tuần liền, Triệu Thư Hòa cảm giác tế bào não của mình sắp chết sạch! Mỗi ngày tan học lúc năm giờ, cô ăn vội vài miếng ở nhà ăn, về ký túc đóng chặt cửa, kéo kín rèm rồi ngã lên giường ngủ.
Vương Hồng Nhạn phòng bên tựa vào tường, nghe phòng Triệu Thư Hòa im phăng phắc, cúi nhìn đồng hồ: sáu giờ rưỡi tối.
Vương Hồng Nhạn lấy một cuốn sổ nhỏ ghi báo cáo hằng ngày: “Sinh hoạt của đồng chí Triệu Thư Hòa hôm nay: bảy giờ rưỡi sáng thức dậy, tám giờ lên lớp, năm giờ chiều tan học. Sáu giờ rưỡi tối ngủ đúng giờ.”
Ghi đến đây, Vương Hồng Nhạn không khỏi cảm thán. Năm xưa cô học trường quân sự, ngoài huấn luyện còn có môn văn hóa, phải thức đêm học bài dưới đèn. Đồng chí Triệu Thư Hòa quả không hổ là thiên tài trong những thiên tài được cấp trên đích thân chỉ định bảo vệ. Người ta tan học chẳng bao giờ đọc thêm một trang sách, về ký túc là ngủ ngay, ngày nào cũng thế, ít nhất mười ba mười bốn tiếng!
Chẳng lẽ bộ não thiên tài cần ngủ thật nhiều mới nuôi dưỡng được?
Nhưng ngay lúc ấy.
“Thiên tài” Triệu Thư Hòa đang được Vương Hồng Nhạn khâm phục sát đất lại ở trong cảnh nước sôi lửa bỏng. Trong không gian học tập, cô tự xếp cho mình ba tiếng Hóa học cơ bản liên tiếp và ba tiếng Khoa học vật liệu.
Lúc này giáo sư Trương dạy vật liệu đang nổi trận lôi đình: “Triệu Thư Hòa! Cô có mang não đến lớp không đấy!”
Giáo sư Trương chỉ vào loạt hình phân tích trên bảng trắng: “Tôi giảng ba lần rồi! Công thức thì cô thuộc làu làu, đụng đến cấu trúc vi mô là rối tung! Khả năng hình dung không gian kém khủng khiếp, số liệu thí nghiệm thì đoán mò! Tôi dạy bao nhiêu học trò, chưa từng thấy ai ngốc như cô! Đúng là gỗ mục không thể chạm khắc!”