Chương 132

Giữ nguyên hồ sơ sinh viên, chỉ mượn người.

Cuối cùng Khương Hoài Viễn không gửi bức điện báo ấy. Sáng hôm sau, ông không tới phòng nghiên cứu mà bảo Lý Học Bình đến lớp thiên tài gọi Triệu Thư Hòa sang.

Khi Triệu Thư Hòa bước vào, Khương Hoài Viễn đang đứng bên cửa sổ uống trà. Chồng bản vẽ động cơ điện trên bàn đã được dọn sang một bên. Chỗ trống bày một túi hồ sơ giấy nâu, bên trong là những câu hỏi Triệu Thư Hòa đưa ra hơn một tháng qua do giáo sư Tôn và giáo sư Phùng chép lại.

“Ngồi đi.” Khương Hoài Viễn chỉ chiếc ghế đối diện.

Triệu Thư Hòa ngồi xuống, trong lòng hơi thấp thỏm. Dạo này quả thực cô hỏi hơi nhiều. Lời thầy Cao dặn trước khi đi, rằng phải giữ thể diện cho chủ nhiệm Khương, vẫn văng vẳng bên tai. Cô thầm nghĩ chẳng lẽ có giáo sư nào tới mách chuyện rồi?

Khương Hoài Viễn ngồi đối diện, cầm tập ghi chép trên bàn lên, lật đến mấy trang viết vào buổi chiều viện sĩ Tần đến. Ông thở dài trong lòng.

“Bạn học Triệu Thư Hòa, em tới trường chúng tôi bao lâu rồi?”

“Thưa chủ nhiệm Khương, sắp được hai tháng ạ.”

“Hai tháng.” Khương Hoài Viễn gật đầu. “Hôm em mới tới, tôi từng bảo lớp thiên tài học những thứ rất sâu, sợ em chuyển vào giữa chừng sẽ chịu không nổi, có học đến phát khóc cũng đừng trách tôi. Em còn nhớ chứ?”

Triệu Thư Hòa ngượng ngùng cười: “Em nhớ ạ.”

“Bây giờ người sắp khóc lại là đám giáo sư dưới quyền tôi đây.” Khương Hoài Viễn nói rồi tự bật cười. “Lão La nửa đêm còn ngồi suy luận công thức, lão Phùng thấy em giơ tay là hoảng, lão Tôn thì phải chạy tới Viện Khoa học tìm thầy mình. Chúng tôi lần đầu gặp chuyện thế này.”

Triệu Thư Hòa vội nói: “Chủ nhiệm Khương, có phải em gây phiền phức cho các thầy không ạ? Từ nay em sẽ hỏi ít lại...”

“Không phiền phức. Hôm nay tôi gọi em đến là vì chuyện khác. Triệu Thư Hòa, em có muốn ở lại Đại học Khoa học Kỹ thuật Kinh Thành không?”

Triệu Thư Hòa sững người.

Khương Hoài Viễn nói tiếp: “Chuyện hồ sơ sinh viên để tôi lo. Phòng ở vẫn là phòng đơn hiện giờ. Chồng em đang ở tỉnh S, tôi có thể báo cáo lên bộ, xem có cách nào điều chuyển cậu ấy tới Kinh Thành không.”

“Em cũng đã thấy nhóm dự án của viện sĩ Tần rồi đấy. Họ đang thiếu những người có đầu óc như em. Nếu em ở lại, những thứ có thể học, những việc có thể làm, đều nhiều hơn ở tỉnh S rất nhiều.”

Triệu Thư Hòa cúi đầu nhìn chồng giấy trên bàn. Đó là những gì cô viết trong hai tháng qua. Trang nào cũng có nét chữ của mình, bên cạnh còn có ghi chú nho nhỏ của các giáo sư.

Cô nhớ ngày đầu tới đây, từng tòa giảng đường đều đã xây xong, thiết bị trong phòng thí nghiệm đầy đủ, phòng tạp chí ngoại văn ở thư viện có những giá sách chất kín tài liệu.

Rồi cô nghĩ đến Đại học Giao thông tỉnh S, tổng cộng mới xây xong năm tòa, phòng thí nghiệm chỉ vừa dựng được hai gian: “Chủ nhiệm Khương, ở đây đã có hai mươi mốt thiên tài rồi ạ.”

Hai mươi mốt đứa trẻ trong lớp thiên tài đều là những người xuất sắc được chọn từ khắp cả nước. Nhà nước tập trung các em về Kinh Thành, dành cho những giáo viên giỏi nhất, điều kiện tốt nhất.

Kinh Thành có hai mươi mốt người, còn tỉnh S thì sao? Một lớp ngành điện cơ của Đại học Giao thông có bốn mươi bảy sinh viên, có người từng lái máy kéo, có thợ nguội, có thanh niên trí thức từng về nông thôn lao động, có cả người mang theo vợ con... Triệu Thư Hòa không nói hết câu, nhưng Khương Hoài Viễn đã hiểu.

Họ cũng đang liều mạng học hành, nhưng giáo sư giảng dạy cho họ ngay cả thiết bị cũng chưa gom đủ.

Khương Hoài Viễn vốn đã chuẩn bị cả một bụng lời thuyết phục, rằng điều kiện ở Kinh Thành tốt đến đâu, tương lai rộng mở thế nào. Bây giờ ông chẳng dùng được câu nào. Điều cô gái này bận lòng vốn không phải những thứ ấy.

Khương Hoài Viễn thở dài: “Tôi hiểu rồi. Em về đi.”

Triệu Thư Hòa đứng lên cúi chào: “Em cảm ơn chủ nhiệm Khương.”

Chiều hôm ấy, Khương Hoài Viễn đi xe tới Viện Khoa học.

Văn phòng của viện sĩ Tần nằm trên tầng ba một tòa nhà nhỏ màu trắng. Trên bàn và tường dán đầy giấy nháp. Viện sĩ Tần đang cùng hai người trẻ tuổi bàn về một biểu đồ đường cong. Thấy Khương Hoài Viễn tới, ông bảo hai người kia ra ngoài.

“Thế nào?” Viện sĩ Tần rót cho ông một cốc nước. “Giữ được người không?”

Khương Hoài Viễn kể lại chuyện buổi sáng từ đầu đến cuối. Đến câu nói của Triệu Thư Hòa, ông ngừng lại, lắc đầu rồi mới tiếp tục.

Nghe xong, viện sĩ Tần lấy một điếu thuốc từ bao thuốc trên bàn. Nghĩ một lúc, ông lại nhét điếu thuốc trở vào: “Tiểu Khương, cậu bảo cô bé ấy có ngốc không?”

“Ngốc gì chứ, người nước mình ai chẳng nhớ quê.” Khương Hoài Viễn thở dài. “Tôi thật sự không nỡ. Một bộ óc như thế mà về tỉnh S, nơi ấy còn chưa có nổi một phòng thí nghiệm đúng nghĩa.”

Viện sĩ Tần lắc đầu: “Không sao, cứ cho cô bé về. Cuối tháng 8 lại gọi sang. Tôi đã tìm hiểu, bên Đại học Giao thông tỉnh S vẫn đang xây khuôn viên, tòa nhà thí nghiệm còn chưa dựng xong khung. Cô bé cứ ở mãi chỗ ấy thì tiếc quá.”

“Thế tỉnh S có chịu không?”

“Có gì mà không chịu? Đều là đào tạo nhân tài cho đất nước, ai đào tạo chẳng được? Chúng ta giúp họ đào tạo thêm một năm. Đợi nhà thí nghiệm của họ xây xong, máy móc chuyển tới, người sẽ trở về.”

Khương Hoài Viễn suy nghĩ một lúc rồi gật đầu.

Viện sĩ Tần nói tiếp: “Phương pháp tính của cô bé đã khớp với hai bộ dữ liệu thực nghiệm. Hai tháng nghỉ hè này, nhóm chúng tôi sẽ tự chạy tiếp. Cuối tháng 8 cô bé quay lại để cùng suy luận phần sau. Cậu nói chuyện tử tế với bên tỉnh S, đừng chọc giận người ta.”

Sáng hôm sau, Khương Hoài Viễn tới phòng tổng đài của trường.

Thời này gọi điện đường dài rất phiền phức. Phải đăng ký với tổng đài trước, báo tên đơn vị và số máy đầu bên kia, rồi ngồi đợi nhân viên nối tuyến từng chặng. Từ Kinh Thành tới tỉnh S, rồi từ tỉnh S chuyển đến Đại học Giao thông, gặp lúc đường dây bận có thể đợi cả tiếng đồng hồ.

Khương Hoài Viễn ngồi trên ghế dài trong phòng tổng đài chờ đợi. Gần mười giờ, nhân viên mới vẫy tay gọi: “Chủ nhiệm Khương, nối được Đại học Giao thông tỉnh S rồi! Ông nghe nhanh lên, đường dây không ổn định.”

Khương Hoài Viễn nhấc ống nghe. Trong máy rè rè một lúc mới vang lên tiếng Tô Cảnh Hồng: “A lô, ai đấy?”

“Lão Tô, tôi đây, Khương Hoài Viễn.”

Vừa nghe là ông, Tô Cảnh Hồng đã bật cười: “Ồ, chủ nhiệm Khương đích thân gọi điện đường dài tới cơ à, hiếm thật! Sao, học trò tôi lật tung Đại học Khoa học Kỹ thuật của các ông rồi hả?”

Khương Hoài Viễn không tiếp lời đùa: “Lão Tô, tôi nói thật với ông. Thiên tài này, vốn dĩ tôi muốn giữ lại.”

Tiếng cười đầu dây bên kia lập tức ngừng bặt.

Khương Hoài Viễn tiếp tục: “Hôm qua tôi gọi cô bé vào văn phòng, hỏi có muốn ở lại trường chúng tôi không, đưa hết các điều kiện ra rồi. Nhưng cô bé nói, ở chỗ chúng tôi đã có hai mươi mốt thiên tài.”

Đường dây lại vang tiếng nhiễu. Tô Cảnh Hồng im lặng rất lâu.

“Lão Tô? Ông còn nghe không đấy?”

“Còn.” Giọng Tô Cảnh Hồng chậm lại. “Lão Khương, Kinh Thành các ông là thủ đô, không thiếu những người xuất chúng.”

“Thiếu!” Khương Hoài Viễn lớn tiếng quát. “Thiên tài có thể vận dụng kiến thức linh hoạt như thế, chúng tôi thiếu đến phát điên đây!”

Ông nói tiếp: “Ông biết hai tháng qua cô bé làm được gì không? Bộ động cơ điện phụ trợ cho động cơ máy của thầy Tần, nhóm bảy tám người tính hơn nửa năm vẫn mắc kẹt. Cô bé viết trên bảng đen nhỏ hai tiếng đồng hồ, đưa ra hẳn một phương pháp tính. Giờ đã có hai nhóm dữ liệu thực nghiệm khớp rồi.”

“Lão Tô, đám trẻ bên tôi giỏi giải đề, giỏi thi cử. Nhưng dám ngồi trước một viện sĩ, cầm vấn đề người ta mắc kẹt hơn nửa năm, rồi ngay tại chỗ mở ra một hướng giải quyết, cô bé là người đầu tiên.”

Tô Cảnh Hồng im lặng. Ông biết Triệu Thư Hòa có năng lực, nhưng không ngờ năng lực ấy đã tới mức này. Ông càng không ngờ Khương Hoài Viễn đã trực tiếp ngỏ lời giữ cô lại, vậy mà cô tự mình từ chối.

Giọng Khương Hoài Viễn dịu xuống: “Lão Tô, tôi bàn với ông chuyện này. Ngày 23 tháng 6 năm 1978, chúng tôi sẽ để cô bé trở về.”

Tô Cảnh Hồng đáp một tiếng: “Ừ.”

“Nhưng bên tôi muốn cô bé tiếp tục sang đây vào ngày 25 tháng 8 năm 1978.” Khương Hoài Viễn nói. “Ông đừng vội mắng tôi. Điều kiện bên ông thế nào, chính ông biết rõ. Nhà thí nghiệm chưa xây xong, thiết bị chưa về đủ, không thể làm chậm việc đào tạo nhân tài cho đất nước. Thầy Tần cũng có ý ấy, để chúng tôi giúp ông dìu dắt thêm một năm.”

“Thế hồ sơ sinh viên thì sao?” Tô Cảnh Hồng hỏi.

“Hồ sơ sinh viên mãi mãi để bên ông.” Khương Hoài Viễn nói rành rọt. “Cô bé là sinh viên Đại học Giao thông tỉnh S, chẳng ai thay đổi được. Sau khi học thành tài, cô bé muốn đến đâu là quyền của cô bé. Đại học Khoa học Kỹ thuật Kinh Thành chúng tôi không cản, không tranh người. Chỉ có một điều, cô bé không được rời khỏi đất nước.”

Tô Cảnh Hồng cầm ống nghe đứng rất lâu.

Ông nhớ tới tháng 4, mình mang chồng bài tập tới gặp phó tỉnh trưởng Tiền trong trụ sở Tỉnh ủy, lấy nhân cách ra bảo đảm rằng Đại học Khoa học Kỹ thuật Kinh Thành không giữ được cô. Rồi ông lại nhớ bức điện báo mình đã gửi ở bưu điện...

“Được.” Tô Cảnh Hồng đáp.

Bình luận

0/1000 ký tự
Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.