Triệu Thư Hòa vừa nói chuyện với bố mẹ, cả nhà lại được phen nhốn nháo.
Triệu Thủ Điền vốn là người nói làm là làm, vừa đặt bát xuống đã bước ra ngoài: "Bố đi tìm bí thư đại đội, tối nay phải xin cho được giấy giới thiệu."
Người đầu tiên lo lắng không phải cho Triệu Thư Hòa mà lại là Đinh Phượng, lo cho chồng mình là Triệu Mãn Trụ: "Một mình anh đưa em út lên tỉnh thành? Anh có biết đường không? Đến huyện anh còn chẳng đi được mấy lần!"
Triệu Mãn Trụ vỗ ngực: "Không biết đường thì anh không biết hỏi à? Anh là người lớn sờ sờ đây, chẳng lẽ còn để lạc mất em gái?"
Đinh Phượng lườm anh: "Lần trước anh đi chợ công xã, tự mình còn rẽ nhầm đường, về muộn hơn người ta hai tiếng."
Mặt Triệu Mãn Trụ đỏ bừng: "Lần ấy người ta đang sửa ngã rẽ, liên quan gì đến anh?"
Lý Quỳnh Tiên chẳng rảnh nghe hai vợ chồng cãi nhau. Bà đã bắt đầu lục tủ, thu dọn đồ đạc. Phải mang lương khô, phải mang quần áo thay... Vừa nhét đồ vào túi bà vừa dặn: "Tỉnh thành đông người không? Xe cộ có nhiều không? Hai đứa nhớ đừng để bọn bắt cóc trẻ con lừa đấy. Gặp người lạ thì đừng nói chuyện, đừng ngơ ngơ ngác ngác..."
Triệu Mãn Trụ bịt tai chạy ra ngoài: "Mẹ! Một tối mẹ nói câu này tám trăm lần rồi!"
"Mẹ nói tám trăm lần con cũng chẳng nhớ nổi!" Lý Quỳnh Tiên mắng xong lại tiếp tục xếp đồ.
Triệu Thủ Điền làm việc rất nhanh gọn. Ngay tối ấy, ông đã lấy được giấy giới thiệu có thời hạn mười lăm ngày từ đại đội. Bí thư nghe nói Triệu Thư Hòa lên tỉnh thi trung cấp, không hỏi nhiều, lập tức đóng dấu, còn vỗ vai ông: "Lão Triệu, con gái út nhà anh có tiền đồ đấy!"
Triệu Thủ Điền cười đáp, về nhà giao giấy cho con gái: "Cất kỹ vào, ra khỏi công xã mà thiếu thứ này thì một bước cũng khó đi."
Triệu Thư Hòa gấp giấy giới thiệu, cất vào túi áo sát người rồi kiểm tra lại một lượt mọi thứ cần mang.
Đêm ấy cô trằn trọc mãi không ngủ được. Sống mười bảy năm, nơi xa nhất cô từng tới là huyện thành một lần, mà còn đi cùng mẹ. Lần này phải lên tận tỉnh thành, đổi mấy chuyến xe, mất hai ngày đường, cô chẳng biết trước sẽ ra sao.
Trời còn tối mịt, Lý Quỳnh Tiên đã gọi hai anh em dậy.
Triệu Mãn Trụ đeo một túi vải lớn, bên trong đầy lương khô và quần áo thay do mẹ chuẩn bị. Triệu Thư Hòa mang bọc đồ nhỏ của mình, ngoài quần áo còn có hai cuốn sách giáo khoa cũ.
Lý Quỳnh Tiên đứng ở cổng, lại dặn dò một lượt. Triệu Mãn Trụ đã đi xa hơn chục bước, bà vẫn còn gọi: "Đến nơi nhớ gọi điện về công xã báo tin! Đừng quên đấy!"
Triệu Mãn Trụ không quay đầu, chỉ giơ tay vẫy.
Trên chiếc máy kéo của đại đội đã có hai người ngồi ở thùng xe, cũng đang đi công xã làm việc. Hai anh em trèo lên, chiếc máy kéo xóc nảy rồi chầm chậm rời làng.
Tới công xã, họ xuống xe, đợi hơn nửa tiếng mới bắt được xe khách đi huyện. Trong xe đông nghịt, người chen sát người. Triệu Mãn Trụ đứng che chở cho em gái suốt chặng đường, đến huyện thì hai chân tê dại.
"Em út, hôm nay còn xe đi tỉnh thành không?" Triệu Mãn Trụ vừa xoa chân vừa hỏi.
Triệu Thư Hòa tới quầy vé hỏi thăm: "Chuyến cuối lúc hai giờ chiều đã đi rồi. Sáng mai sáu giờ có một chuyến."
Triệu Mãn Trụ thở dài: "Vậy tối nay phải ngủ lại huyện rồi."
Hai người tìm tới nhà trọ lần trước Lý Quỳnh Tiên từng ở, loại có giường gỗ cứng, giá một đồng hai một đêm. Triệu Mãn Trụ vừa ngả lên giường đã chẳng muốn nhúc nhích: "Em út, đi xa đúng là muốn lấy mạng người ta. Anh thấy xương cốt mình sắp rã ra hết rồi."
Triệu Thư Hòa cũng mệt nhưng không ngủ được. Trong đầu cô luôn nghĩ tới kỳ thi ngày kia. Nhắm mắt, cô thầm ôn lại một lượt từ vựng và ngữ pháp tiếng Anh. Những bài giảng ấy cô nhớ rất kỹ, nhưng dù sao trước giờ cũng chưa từng thật sự vào phòng thi làm bài, nên vẫn thấy bất an.
Sáng hôm sau, trời chưa hửng, hai anh em đã dậy. Xe khách sáu giờ khởi hành đúng giờ. Từ huyện lên tỉnh thành phải đi hơn nửa ngày.
Triệu Thư Hòa tựa cửa sổ nhìn ra ngoài. Càng đi xa, đường càng rộng, nhà cửa càng nhiều, xe cộ cũng đông hơn. Sau đó, cô nhìn thấy những tòa nhà cao bốn, năm tầng, những con đường trải nhựa và dòng người đi xe đạp nối đuôi nhau.
Trong ký ức ở đầu mình, cô từng thấy những thứ còn cao hơn, lớn hơn, nhiều hơn thế. Nhưng đó là cảnh tượng của mấy chục năm sau. Còn sự phồn hoa trước mắt mới thật sự thuộc về thời đại này.
Triệu Mãn Trụ phản ứng mạnh hơn cô nhiều. Từ lúc xe vào địa phận tỉnh thành, miệng anh gần như không khép lại được. Anh nhìn ra ngoài, hết chỉ chỗ này lại chỉ chỗ kia.
"Em út! Nhìn tòa nhà kia kìa! Nó cao bao nhiêu thế nhỉ?"
"Em út! Xe chạy trên đường kia là xe gì? Nhanh hơn máy kéo nhiều!"
"Em út! Sao chỗ ngã tư ấy đông người thế?"
Triệu Thư Hòa kéo tay anh mấy lần: "Anh ba, nhỏ giọng thôi, người ta đều nhìn mình kìa."
Lúc ấy Triệu Mãn Trụ mới phát hiện mấy hành khách xung quanh đang nhìn anh cười, bèn ngượng ngùng ngồi yên lại.
Đến tỉnh thành, đồng hồ lớn trong bến xe chỉ năm giờ mười lăm phút chiều.
Triệu Thư Hòa bước xuống xe, hai chân hơi mềm nhũn. Đi hai ngày, đổi mấy lượt xe, cô cảm giác xương cốt toàn thân chẳng còn là của mình nữa.
Triệu Mãn Trụ đứng trên quảng trường bến xe tỉnh thành, cả người ngây ra. Anh chưa từng thấy nơi nào lớn như vậy. Người qua kẻ lại, cảnh vật nhộn nhịp. Anh xách túi vải lớn đứng một chỗ, mắt chẳng biết nhìn về đâu. Nơi này với Tiểu Thạch Kiều thật sự cùng nằm trên một đất nước sao?
Trong lòng Triệu Thư Hòa cũng hoang mang, nhưng cô vẫn nhớ lời Lục Cảnh Phong dặn. Cô kéo anh trai đi ra: "Anh ba, mình tìm trạm xe buýt trước đã."
"Xe buýt là gì?" Triệu Mãn Trụ hỏi.
"Là loại xe lớn chuyên chạy trong thành phố. Dừng ở từng trạm cho người lên xuống."
Triệu Mãn Trụ mơ hồ đi theo. Ra khỏi bến xe, họ thấy bên đường có tấm biển ghi "Tuyến số 2". Triệu Thư Hòa thở phào, đúng tuyến này rồi.
Đợi không lâu, một chiếc xe buýt lớn dừng lại. Triệu Thư Hòa kéo anh trai lên xe mua vé, tìm ghế ngồi xuống.
Năm trạm không quá xa. Triệu Thư Hòa đếm từng trạm, đến trạm đường Nhân Dân liền vội kéo Triệu Mãn Trụ xuống.
Xuống xe, cô ngó nghiêng bốn phía. Lục Cảnh Phong từng nói nhà anh ở số tám mươi lăm đường Nhân Dân... Bỗng có người gọi: "Thư Hòa! Bên này!"
Thấy Vương Tú Lan, Triệu Thư Hòa thở phào: "Dì Vương, làm phiền dì phải đợi rồi."
Vương Tú Lan tươi cười: "Đi thôi, về nhà trước! Hai đứa đi hai ngày đường, đói lả rồi phải không?"
Ba người đi vào con ngõ, tới cổng nhà số tám mươi lăm đường Nhân Dân. Vừa bước vào, Triệu Thư Hòa đã thấy căn nhà ba gian quây thành sân, xây hai tầng. Triệu Mãn Trụ theo sau, nhìn sân rộng và nhà gạch ngói mới tinh, chỉ biết nuốt nước bọt, chẳng dám lên tiếng.
Triệu Thư Hòa nhìn quanh không thấy Lục Cảnh Phong: "Cảnh Phong anh ấy..."
Vương Tú Lan giải thích: "Hôm nay Cảnh Phong trực ở nhà máy, có việc đột xuất nên không đi được. Nó nhờ dì xin lỗi hai đứa, sáng mai sẽ về sớm."
Triệu Thư Hòa gật đầu: "Không sao đâu dì, công việc của anh ấy quan trọng mà."
Lục Trường Hùng từ gian trong bước ra, thấy hai anh em liền niềm nở: "Mau vào nhà chính ăn cơm, thức ăn bày sẵn hết rồi. Hai cháu đi đường vất vả quá."
Vương Tú Lan dẫn họ tới bàn ăn: "Đừng khách sáo, mau ăn đi! Chiều dì đã nấu xong hết, chỉ đợi hai đứa tới."
Trên bàn có bốn món, có thịt, có trứng, có rau xanh, còn cả nồi cơm trắng lớn. Triệu Mãn Trụ nhìn cả bàn thức ăn, nuốt nước bọt, ngại đến mức chưa dám cầm đũa.
Vương Tú Lan đẩy bát đến trước mặt anh: "Ăn đi! Đến nhà dì đừng khách sáo. Đi hai ngày đường mà không ăn no sao được?"
Triệu Mãn Trụ lúc ấy mới cầm đũa, và một miếng cơm trắng vào miệng, vành mắt liền đỏ lên. Cơm trắng và thịt, ngay cả Tết ở nhà cũng chưa chắc được ăn một bữa như thế.
Triệu Thư Hòa cũng đói lắm rồi, nhưng cô ăn từ tốn hơn, từng miếng một.
Vương Tú Lan ngồi đối diện nhìn hai anh em ăn, lòng rất hài lòng. Cô gái này ăn uống không hấp tấp, biết giữ lễ. Anh trai tuy hơi ngô nghê, nhưng trông cũng là người thật thà.
Ăn xong, Triệu Thư Hòa đứng lên phụ thu bát, bị Vương Tú Lan ngăn lại: "Cháu đừng làm, lần đầu đến nhà là khách. Bát cứ để dì rửa."
Triệu Thư Hòa vẫn bưng bát vào bếp: "Dì ơi, cháu cũng đang rảnh mà."
Vương Tú Lan không cản được đành để cô làm, trong lòng thầm gật đầu. Cô gái này nhanh nhẹn, chăm chỉ, không phải kiểu ngồi không đợi người ta phục vụ.
Lục Trường Hùng bảo hai anh em ngồi nghỉ một lát, còn rót hai cốc nước đường mang tới.
"Thư Hòa, kỳ thi vào sáng ngày kia, ở tòa nhà giảng dạy của trường trung cấp sư phạm tỉnh. Ngày mai Cảnh Phong về sẽ đưa cháu đi xem đường trước."
Triệu Thư Hòa nhận cốc: "Vâng, cháu cảm ơn chú."
Vương Tú Lan dọn dẹp xong bước ra: "Hai đứa đi hai ngày đường chắc mệt lắm. Mai dì với ông nhà sẽ đưa các cháu tới nhà tắm công cộng ngoài phố ngâm nước nóng cho thư giãn. Ngày kia khỏe khoắn, tỉnh táo mà đi thi."
Nghe tới tắm rửa, Triệu Mãn Trụ lập tức hào hứng: "Nhà tắm tỉnh thành trông thế nào ạ? Khác với đun nước nóng tắm ở nhà chứ?"
Vương Tú Lan bật cười: "Khác chứ! Có cả bể nước nóng lớn để ngâm, muốn dùng bao nhiêu nước nóng cũng được. Tắm xong người nhẹ nhõm hẳn."
Triệu Mãn Trụ xoa tay: "Vậy cháu phải ngâm cho đã mới được. Hai ngày ngồi xe, lưng cháu như sắp rụng ra rồi."
Triệu Thư Hòa nhìn anh trai cũng bật cười, nhưng cười xong, trong lòng cô lại dâng lên cảm giác khó tả. Cô đã ra khỏi núi, đi xe suốt hai ngày, cuối cùng cũng đặt chân lên đất tỉnh thành. Ngày kia là kỳ thi. Đỗ thì có thể ở lại học, không đỗ thì cô vẫn phải trở về miền núi ấy.
Tối đến, nằm trên chiếc giường ở gian phía tây, chăn đệm đều mới thay, sạch sẽ thoang thoảng mùi xà phòng. Triệu Thư Hòa nhắm mắt, lại ôn một lượt chương trình tiếng Anh trong đầu. Từ vựng, ngữ pháp, mẫu câu, đọc hiểu, lần lượt từng phần.
Đây là lần đầu tiên cô xa nhà đến thế.