Tiền thưởng đã được phát trước Tết, trường bồi dưỡng giáo viên cũng bắt đầu nghỉ.
Cuối cùng Triệu Thư Hòa cũng được thở phào nhẹ nhõm. Hai ngày đầu, cô chẳng đi đâu cả. Sáng ngủ đến hơn bảy giờ, dậy thêm than vào lò, đun một ấm nước rồi ngồi bên cửa sổ đọc sách giải trí.
Sang ngày thứ ba, cô đã không chịu nổi cảnh nhàn rỗi nữa.
Giấy báo nhập học của Đại học Giao thông đã được gửi đến nhà. Thời gian làm thủ tục nhập học từ ngày 27 tháng 2 đến ngày 1 tháng 3 năm 1978. Năm thứ nhất ngành Kỹ thuật điện cơ phải học Toán cao cấp, Vật lý đại cương, Hóa học đại cương và Vẽ kỹ thuật. Sang năm thứ hai mới bắt đầu học Mạch điện và Máy điện.
Trong lòng cô ít nhiều đã có chuẩn bị, nhưng vẫn thấy không yên tâm.
Tối đến, sau khi nằm xuống, cô lại xem những bài giảng lưu trong đầu. Trước kia, cô xem nhiều nhất là tiếng Anh cùng các môn Toán, Lý, Hóa bậc trung học. Phần đại học, cô mới chỉ chọn xem qua đôi chút.
Ban ngày cô cũng chẳng chịu ngồi không. Ăn sáng xong, cô vào phòng sách ngồi liền bốn tiếng đồng hồ, ngày nào cũng vậy.
“Em đang nghỉ Tết hay vẫn đi làm đấy?” Lục Cảnh Phong bưng cốc trà đi vào.
Triệu Thư Hòa lắc đầu: “Những thứ ở trường bồi dưỡng giáo viên thì em biết, nhưng thứ này em chưa biết. Chương giới hạn em đọc ba lần rồi mà vẫn thấy chưa hiểu thật thấu đáo.”
Lục Cảnh Phong ghé mắt nhìn qua. Trên giấy toàn những ký hiệu anh chẳng hiểu cái nào. Anh đặt cốc trà xuống rồi đi ra ngoài.
Vài ngày sau, Triệu Thư Hòa thật sự bắt đầu nản lòng.
Toán thì còn đỡ. Cứ suy luận từng bước, trước sau gì cũng tìm ra. Nhưng Vật lý lại khác. Điện trường, từ trường, dòng điện cảm ứng, những hình ảnh bài giảng trong đầu giải thích rất rõ ràng, cô nghe cũng hiểu. Vậy mà khi tự nhắm mắt hình dung, những thứ không nhìn thấy, không sờ được ấy lại rối tung vào nhau.
Một buổi chiều, cô vật lộn với bài điện từ cảm ứng hơn một tiếng đồng hồ, cuối cùng ném bút xuống, tựa lưng vào ghế ngẩn người.
Lục Cảnh Phong tan làm về, thấy dáng vẻ ấy liền hỏi: “Sao thế? Bị mắc ở đâu à?”
“Cảnh Phong, có phải em chọn sai ngành rồi không?” Triệu Thư Hòa chán nản. “Học tiếng Anh em thấy rất thuận lợi, còn học cái này vất vả quá. Càng nghiên cứu sâu, em càng thấy mình chẳng biết gì cả.”
“Trước lúc đi Quảng Châu, em cũng từng bảo mình không biết làm ăn mà.” Lục Cảnh Phong kéo ghế ngồi xuống. “Sau đó thì sao? Mười hai vạn đô la đấy.”
“Chuyện đó không giống.”
“Khác chỗ nào?” Lục Cảnh Phong nhìn cô. “Đều là những việc em chưa từng làm. Nếu mới mở sách ra đã biết hết, thế mới là lạ.”
Triệu Thư Hòa im lặng. Một lúc sau, cô lại nhặt bút lên.
Chim vụng thì phải bay sớm. Không hiểu thì xem thêm vài lần. Người khác xem một lần, cô xem ba lần.
Đúng lúc ấy, Triệu Thư Hòa chợt nghĩ đến một vấn đề. Cô vốn là học sinh trung cấp học tiếng Anh, bỗng nhiên lại hiểu được Vật lý đại học. Đến lúc khai giảng, nếu có người hỏi, cô phải giải thích thế nào?
Hôm sau, cô đạp xe đến thư viện tỉnh.
Thư viện mới mở cửa trở lại chưa lâu, giá sách khoa học kỹ thuật đã được bổ sung nhiều đầu sách mới. Cô mượn một cuốn Toán cao cấp, một cuốn Vật lý đại cương, rồi chọn thêm một giáo trình cũ về cơ sở điện kỹ thuật. Sách đều xuất bản từ nhiều năm trước, trên trang còn có dấu mượn sách từ những năm sáu mươi.
Khi làm thủ tục, nhân viên thư viện hỏi: “Đồng chí trẻ, sao cô lại mượn mấy cuốn khó thế này?”
“Đầu xuân tôi sẽ vào đại học, muốn học trước một chút.”
“Chăm chỉ thật đấy.” Nhân viên trả lại thẻ thư viện. “Ba cuốn này được mượn một tháng. Đọc chưa xong thì đến gia hạn.”
Triệu Thư Hòa cất ba cuốn sách rồi về nhà. Sau này, nếu có ai hỏi, cô chỉ cần nói rằng suốt kỳ nghỉ cô ở nhà miệt mài đọc sách mượn từ thư viện.
Đến ngày 28 tháng Chạp, Lục Cảnh Phong nhận được điện thoại từ huyện Vĩnh An.
Giọng Tôn Hải ở đầu dây bên kia đầy hào hứng: “Cảnh Phong à! Sáng mai bọn anh lên xe. Chị ba em nhất quyết đòi về sớm một ngày, bảo năm nay phải về nhà mẹ đẻ phụ chuẩn bị bữa cơm tất niên!”
Chiều ngày 29 tháng Chạp, cả nhà Lục Quế Chi đến nhà cũ. Tôn Hải vác hai bọc đồ lớn, hai đứa trẻ mỗi đứa xách một con gà mái đã buộc chân, còn Lục Quế Chi tự tay xách thêm hai con nữa.
Vương Tú Lan đứng ở cổng nhìn bốn con gà, một lúc lâu mới nói được: “Quế Chi, con làm gì thế này...”
“Mẹ, con đã hứa mang mười con, nhưng trong huyện thật sự không gom đủ. Trước mắt con mang bốn con về.” Lục Quế Chi đặt gà xuống, hơi ngượng ngùng. “Số còn lại, đầu xuân con mang bù.”
Tôn Hải đứng phía sau lẩm bẩm: “Vì bốn con gà này mà cô ấy chạy khắp ba đại đội đấy.”
Lục Quế Chi quay lại trừng mắt, Tôn Hải vội ngậm miệng, vác hành lý vào nhà.
Tối hôm ấy, Lục Quế Chi cùng Lý Hà băm nhân trong bếp. Băm được nửa chừng, thấy Triệu Thư Hòa bước vào, con dao trong tay cô ấy khựng lại.
“Thư Hòa.” Cô ấy gọi một tiếng, rồi cúi đầu tiếp tục băm. “Đồ em gửi, nhà chị nhận được rồi. Cha mẹ chồng chị ngày nào cũng pha mạch nha sữa uống.”
“Uống hết thì em lại gửi.”
“Đừng gửi nữa! Em gửi một lần là chị lại áy náy một lần. Những chuyện trước kia chị làm...” Nói đến đây, cô ấy không thể nói tiếp, chỉ băm dao xuống thớt thình thịch.
Lý Hà bên cạnh vội giảng hòa: “Thôi nào, thôi nào! Tết nhất đến nơi rồi, nhắc chuyện ấy làm gì. Quế Chi, em băm thịt đến mức sắp thành tương rồi kìa.”
Ngày ba mươi Tết, gia đình chị hai Lục Quế Anh không về. Cha mẹ của anh rể đã lớn tuổi, năm nào đêm giao thừa họ cũng phải đón Tết ở nhà họ Lâm. Chị hai đã báo trước với gia đình là mùng Hai mới về nhà mẹ đẻ. Dù vậy, nhà cũ vẫn bày kín hai bàn lớn.
Mùng Hai Tết, Lục Quế Anh và Lâm Bằng dẫn ba đứa trẻ về.
Lần này thì nhà cửa thật sự náo nhiệt. Hơn chục người lớn, bảy tám đứa trẻ, hai bàn bát tiên trong gian chính cũng không đủ chỗ, cuối cùng còn phải kê thêm một chiếc bàn vuông nhỏ.
Lâm Tiêu vừa vào cửa đã chạy đi tìm Minh Dương và Lâm Nguyên. Ba đứa tụm đầu vào nhau, thì thầm về điểm thi cuối kỳ. Lục Quế Anh kéo Lục Quế Chi ra dưới mái hiên, hai chị em trò chuyện hồi lâu, chẳng rõ nói những gì.
Mùng Năm Tết, Triệu Thư Hòa bày một mâm cơm tại nhà ở khu công nhân mới.
Khách mời có Lỗ Hưng Tồn, Cao Bằng, Hồ Hải Bình cùng hai vợ chồng giáo sư Trịnh Thanh Học và Lý Thục Cầm. Thầy Lý dạy Ngữ văn và hiệu trưởng Chu đều đã về quê ăn Tết. Triệu Thư Hòa lên kế hoạch cho bữa cơm này từ trước Tết. Những người ấy đều từng giúp đỡ cô trên chặng đường đã qua. Nay cô sắp vào Đại học Giao thông, xét về tình về lý, cô đều nên mời họ một bữa.
Hôm trước, Lục Cảnh Phong đã đến cửa hàng thịt mua một miếng thịt đùi sau thật lớn, lại nhờ người kiếm hai con cá chép. Từ tám giờ sáng đến mười một giờ, Triệu Thư Hòa tất bật nấu nướng. Thịt kho tàu, cá chua ngọt, sườn hầm, tỏi non xào, bày đầy cả bàn.
Lỗ Hưng Tồn đến sớm nhất, vừa bước vào đã nắm tay cô nhìn từ trên xuống dưới: “Gầy đi rồi. Nửa năm qua em bận rộn đến mức nào thế?”
“Cô Lỗ, giờ cô là phó chủ nhiệm phòng giáo vụ rồi, em phải đổi cách gọi thành chủ nhiệm Lỗ mới đúng.”
“Bớt bày trò đi.” Lỗ Hưng Tồn vỗ nhẹ cô một cái. “Ở chỗ em, cô vẫn là cô Lỗ.”
Cao Bằng và Hồ Hải Bình đến cùng nhau. Hai người gặp nhau dưới lầu, lên đến nơi vẫn còn tranh luận một bài hình học. Vợ chồng Trịnh Thanh Học và Lý Thục Cầm đến muộn nhất, mang theo một gói bánh đào tô. So với lần gặp trước, tinh thần hai ông bà tốt hơn rất nhiều.
“Thư Hòa, nghe nói em chọn ngành Kỹ thuật điện cơ?” Trịnh Thanh Học vừa ngồi xuống đã hỏi.
“Vâng, thưa thầy Trịnh.”
“Tốt.” Trịnh Thanh Học gật đầu. “Người học tiếng Anh thì không ít, nhưng nữ đồng chí học điện cơ lại chẳng có mấy. Em có gan lựa chọn, thầy rất vui.”
Triệu Thư Hòa thở dài: “Thầy Trịnh, thời gian qua em đều đọc sách ở nhà, nhưng càng đọc phần Vật lý em càng mất tự tin. Mấy chương điện từ học, tự em suy luận thế nào cũng không thông.”
Lý Thục Cầm mỉm cười: “Thế mới đúng. Mới đọc một tháng đã bảo mình hiểu hết thì mới là chưa nhập môn.”
Trịnh Thanh Học đặt đũa xuống: “Những bài làm em mắc lại, em có ghi vào đâu không?”
“Có ạ.”
“Mang ra thầy xem.”
Triệu Thư Hòa vội vào phòng sách lấy vở. Trịnh Thanh Học đeo kính lão, lật xem từng trang. Cao Bằng cũng ghé vào nhìn. Xem được hai trang, ông ngẩng đầu hỏi: “Thư Hòa, đây là những thứ em tự nghiên cứu trong một tháng à?”
“Em mượn sách ở thư viện, ngày nào cũng đọc ạ.”
“Ngày nào cũng đọc thì cũng khó mà nghiên cứu sâu đến thế.” Cao Bằng lật thêm một trang. “Em đã xem đến cả lý thuyết trường rồi.”
Trịnh Thanh Học nhìn những bài cô ghi lại rồi nói: “Em đúng là một thiên tài rất xuất sắc. Nhưng mấy chỗ em mắc này, chỉ tự đọc sách sẽ không hiểu hết được. Phải có người vẽ hình minh họa, làm thí nghiệm cho em xem.”
Trong lòng Triệu Thư Hòa giật thót. Thí nghiệm! Phải rồi, còn có giờ thực hành thí nghiệm nữa! Nếu giáo sư không nhắc, cô thật sự quên mất. Nhưng trong đầu cô có đầy đủ những bài học ấy mà!
“Khai giảng rồi, có chỗ nào không hiểu, em cứ đến nhà tìm thầy.” Trịnh Thanh Học trả lại quyển vở. “Thầy với cô Lý ở khu nhà tập thể trong trường, tòa số ba, tầng hai.”