Chương 118

Năm mươi hai đứa trẻ đều trông cậy vào người thầy chỉ biết nửa vời này.

Ngày 10 tháng 1 năm 1978, đợt bồi dưỡng giáo viên trung học cơ sở và trung học phổ thông toàn tỉnh chính thức khai giảng.

Đợt này kéo dài hơn, mãi đến ngày 31 tháng 1 mới kết thúc. Ba trăm ba mươi bảy giáo viên từ các huyện tập trung về, ký túc xá trường bồi dưỡng không đủ phòng, phòng hậu cần phải thuê thêm hai tầng của nhà khách gần đó. Hôm báo danh, hành lang đầy những người vác chăn đệm cuộn tròn.

Lần này Triệu Thư Hòa chỉ dạy tiếng Anh, soạn bài nhàn hơn trước nhiều. Tài liệu đã có sẵn, cô còn chọn vài câu thực tế sử dụng được ở Hội chợ Quảng Châu đưa vào giáo trình.

Thứ thật sự khiến người ta chịu không nổi là đứng lớp. Sáu lớp luân phiên, ngày năm tiết lớn. Giáo viên bên dưới lại đông nên phải nói thật to, giảng xong còn hướng dẫn đọc theo, rồi lần lượt sửa phát âm cho từng người. Cả ngày qua đi, Ngụy Hòa Bình khàn cả giọng, Lý An vừa hết tiết đã cầm ca tráng men uống liên tục nước hạt đười ươi.

Triệu Thư Hòa uống ngụm nước ấm, họng tuy khô nhưng chưa khàn. Trong lòng cô hiểu viên thuốc năm ấy đã cải thiện toàn bộ thể chất của mình, đến nay vẫn còn giúp cô chống đỡ.

Đợt tập huấn diễn ra ba ngày, thái độ của các giáo viên đối với cô cũng dần thay đổi.

Ngày đầu cô vào lớp, không ít thầy cô lớn tuổi nhìn cô gái mười chín tuổi đứng trên bục, thấy việc phân công hơi qua loa. Nhưng đợi cô giảng xong một tiết, chẳng còn ai xì xào nữa, tất cả chỉ cúi đầu chép bài.

Tiết thứ hai sáng ngày thứ tư, Triệu Thư Hòa ôm giáo án vào lớp ba.

Bước lên bục, theo thói quen cô quét mắt một lượt. Ở hàng ghế thứ hai gần lối đi có một người đàn ông tóc cắt ngắn đang cúi đầu xem ghi chép.

Triệu Thư Hòa nhận ra ngay: Trần Kiến.

Cậu bạn cùng lớp tiếng Anh trung cấp trước kia, trong hai mươi sáu người luôn nằm nhóm cuối. Hồi ấy, mỗi lần kiểm tra hằng tuần, khi Lỗ Hưng Tồn đọc điểm, tên Trần Kiến luôn ở gần cuối, điểm lên xuống quanh mức đạt, còn từng trượt một bài kiểm tra tháng.

Khi phân công sau tốt nghiệp, Tiền Tiểu Mạn có kể anh được về dạy tiếng Anh trung học cơ sở ở một huyện phía nam.

Trần Kiến cảm thấy có ai nhìn mình, vừa ngẩng đầu đã đối diện với Triệu Thư Hòa trên bục giảng.

Toi rồi.

Hôm báo danh, anh đã xem danh sách phân công, biết giảng viên chính tiếng Anh là Triệu Thư Hòa. Khi ấy anh còn khá vui, nghĩ bạn cũ đứng lớp ít nhất cũng có người quen. Nhưng nghĩ tới điểm số ngày đi học của mình... Rơi vào tay Triệu Thư Hòa, chắc chắn phải lột một lớp da.

Ba ngày đầu anh chưa gặp tiết của Triệu Thư Hòa, vì lớp ba học tiếng Anh với Ngụy Hòa Bình. Hôm nay đổi lịch, chính chủ đã xuất hiện.

Triệu Thư Hòa đặt giáo án lên bàn giảng, không nói gì thêm, cầm phấn bắt đầu bài. Hôm nay cô dạy cách tách câu dài, từ câu đơn đến câu phức, từng lớp thêm vào.

Giảng được hai mươi phút, cô đặt phấn xuống: “Tôi viết một câu lên bảng, mời một thầy cô đứng dậy tách câu này, xác định thành phần chính và mệnh đề phụ bổ nghĩa cho phần nào.”

Các giáo viên bên dưới đồng loạt cúi đầu. Trần Kiến càng cúi thấp hơn, trong lòng cầu khấn: “Không thấy mình, không thấy mình...”

Triệu Thư Hòa gọi: “Thầy Trần Kiến, mời thầy.”

Vài người trong lớp ngoái sang nhìn anh.

Trần Kiến vội đứng lên. May mà anh đã nghĩ tới ngày này từ trước, mấy hôm nay chịu khó học, ghi đầy đủ những điều Ngụy Hòa Bình giảng.

Không hiểu sao, lúc này anh cảm thấy mình chẳng còn là thầy giáo mà lại quay về thời học sinh: “Thành phần chính của câu là... chúng ta nên giúp đỡ học sinh. Mệnh đề phía sau bổ nghĩa cho học sinh, chỉ những học sinh ở trường vùng nông thôn, không có điều kiện tiếp xúc với tiếng Anh. Cụm giới từ ở giữa giải thích cách thức giúp đỡ.”

Nói xong, anh đứng nguyên, không dám ngồi. Triệu Thư Hòa chắc chắn không dễ buông tha vậy đâu.

Triệu Thư Hòa gật đầu: “Tách đúng rồi. Còn vị trí cụm giới từ? Nó gắn sau từ nào?”

Trần Kiến nhìn bảng thêm một lúc, không chắc chắn: “Gắn sau... từ giúp đỡ.”

“Đúng, mời ngồi.”

Trần Kiến ngồi xuống, âm thầm thở phào. Một giáo viên nữ bên cạnh hỏi khẽ: “Anh quen cô Triệu à?”

Trần Kiến đáp yếu ớt: “Trước kia chúng tôi là bạn cùng lớp.”

Cô giáo sững ra, vội ngồi thẳng, không dám nói chuyện riêng nữa.

Nửa tiết còn lại, Triệu Thư Hòa giảng thêm hai mẫu câu. Giữa chừng hỏi bốn lần, hai lần gọi người khác, hai lần còn lại lại gọi Trần Kiến.

Lần thứ hai, Trần Kiến trả lời lắp bắp, tìm sai từ đứng trước mà mệnh đề quan hệ bổ nghĩa. Triệu Thư Hòa không mắng, chỉ dùng phấn khoanh từ đó trên bảng, bảo anh nhìn rồi nói lại. May thay Trần Kiến đáp đúng.

Chuông tan học vang lên.

Triệu Thư Hòa thu giáo án: “Trần Kiến, từ nay ngày nào tôi cũng gọi thầy đấy. Bây giờ thầy là giáo viên rồi, không còn là bạn cùng lớp của tôi nữa.”

Cả lớp cười ầm. Có người vỗ vai Trần Kiến: “Chú em, lần này gặp đúng khắc tinh rồi!”

Một thầy đeo kính lắc đầu: “Bạn cùng lớp thành cô giáo, còn phải tập huấn cho cậu. Không biết năm nay cậu phạm phải vận hạn gì.”

Triệu Thư Hòa ôm giáo án ra cửa. Trương Hồng Mai đi theo đến lớp tiếp theo: “Thư Hòa, người kia là bạn cậu à?”

“Bạn cùng lớp trung cấp.”

Trương Hồng Mai bật cười: “Cậu ác thật đấy, một tiết gọi người ta ba lần.”

Triệu Thư Hòa đáp: “Hồi đi học cậu ấy đã thế rồi, không nhìn chằm chằm là ngồi cuối lớp lơ là cho qua. Giờ bên dưới cậu ấy quản mấy chục học sinh. Bản thân cậu ấy mà chỉ hiểu nửa vời, mấy chục đứa trẻ cũng sẽ học sai theo.”

Trong lớp ba, Trần Kiến gục xuống bàn, còn chưa hoàn hồn. Đúng lúc đó một người khác bước vào cửa.

Đợt tập huấn này, Sở Giáo dục bất ngờ thêm vài tiết toán. Các huyện thiếu giáo viên quá nghiêm trọng, không ít thầy tiếng Anh trung học còn kiêm dạy toán cấp hai, một người làm công việc hai người. Sở xem danh sách báo lên, bèn chen thêm vài tiết toán cơ bản vào đợt bồi dưỡng tiếng Anh, để phòng nghiên cứu toán cử người sang giảng.

Tiết thứ ba hôm nay chính là toán.

Trần Kiến ngẩng đầu, nhìn rõ người trên bục, trái tim như vỡ vụn. Cao Bằng!

Thầy Cao dạy toán trung cấp cho họ năm xưa. Trần Kiến học toán còn tệ hơn tiếng Anh, hồi ấy Cao Bằng thường xuyên gọi anh lên văn phòng mắng.

Cao Bằng đặt giáo án lên bục, đẩy gọng kính: “Ồ, có người quen đây này. Trần Kiến?”

Trần Kiến cố nặn nụ cười, vội chào: “Em chào thầy Cao ạ.”

“Tốt, tốt lắm.” Cao Bằng mở giáo án. “Năm xưa phương trình bậc hai một ẩn, thầy giảng ba lần mà em vẫn giải sai dấu. Hôm nay đúng dịp, chúng ta bắt đầu từ phương trình bậc hai một ẩn. Giảng xong em lên làm bài đầu tiên cho cả lớp nhé.”

Cả lớp lại cười.

Trần Kiến ngồi đó, nhìn những hàng ghế trống phía cuối lớp, trong lòng chỉ còn một câu hỏi: Rốt cuộc sao mình lại ngồi hàng thứ hai làm gì?

Tiết toán sau đó, anh bị gọi lên bảng hai lần. Lần đầu viết được nửa chừng thì bí, đứng trước bảng cầm phấn chẳng nhúc nhích. Cao Bằng đứng bên nhìn, không giục, chỉ lặng lẽ chờ.

Trần Kiến cắn răng nhớ lại công thức, viết nốt phần còn lại. Cao Bằng lúc này mới gật: “Lần này không sai dấu, có tiến bộ.”

Chỉ một câu ấy, Trần Kiến suýt không kìm được cảm xúc.

Buổi trưa trong nhà ăn, Triệu Thư Hòa bưng hộp cơm tìm chỗ ngồi. Vừa ngồi xuống, Trần Kiến đã bưng bát đến, ngồi phịch đối diện.

“Triệu Thư Hòa... À không, cô Triệu.” Trần Kiến đặt bát xuống bàn. “Tôi thương lượng với cậu chuyện này. Cậu có thể chừa cho tôi con đường sống không?”

Triệu Thư Hòa hỏi: “Sáng nay cậu trả lời khá tốt mà, ai không cho cậu sống?”

“Một tiết cậu gọi tôi ba lần, tiết sau thầy Cao lại gọi tôi! Sáng nay số lần tôi đứng dậy còn nhiều hơn tổng ba ngày đầu mới tới.”

“Thế ngày mai cậu đổi chỗ ngồi đi?”

Trần Kiến đâu có ngốc. Chỉ cần anh đổi chỗ, Triệu Thư Hòa vừa nhìn sẽ biết anh trốn xuống cuối lớp, đến lúc ấy còn gọi dữ hơn.

Trần Kiến ăn mấy miếng cơm: “Tôi hiểu rồi, cả đời này chắc chẳng trốn được hai người.”

Triệu Thư Hòa nhìn anh, đặt đũa xuống: “Trần Kiến, cậu về huyện dạy nửa năm rồi, trong lớp có bao nhiêu học sinh?”

“Năm mươi hai đứa.”

“Năm mươi hai đứa trẻ ấy mùa thu năm nay sẽ thi lên trung học phổ thông. Tiếng Anh của chúng hoàn toàn trông cậy vào cậu.”

Trần Kiến im lặng. Một lúc lâu sau anh mới nói: “Tôi biết. Vào trường ấy rồi tôi mới hiểu, cả trường chỉ có hai người biết tiếng Anh. Một là tôi, một người là thầy già dạy tiếng Nga hai mươi năm, giữa đường chuyển sang tiếng Anh. Có mấy lần đang giảng, học sinh hỏi mà tôi không đáp được, chỉ đành bảo tiết sau giải thích, rồi vội về lật sách tra.”

Nói tới đó, chính anh cũng bật cười: “Nói ra cậu chẳng tin đâu, nửa năm đi làm sau tốt nghiệp, tôi còn học nghiêm túc hơn cả hai năm trung cấp. Trước kia thi trượt thì mình tôi bị mắng. Bây giờ nếu tôi giảng sai, hơn năm mươi đứa nhỏ sẽ cùng sai theo.”

Triệu Thư Hòa không tiếp lời, chỉ bỏ một quả trứng vào bát anh.

Trần Kiến ngẩn ra, nhìn quả trứng: “Cậu đánh một roi rồi cho viên kẹo à?”

“Thích thì ăn, không ăn thì thôi.”

Trần Kiến chẳng nói thêm, nhét ngay quả trứng vào miệng. Ăn xong, anh đứng lên thu dọn bát đũa: “Mai cậu giảng câu giả định phải không? Trong tài liệu có ghi.”

“Đúng.”

“Vậy mai gọi tôi, nhớ chọn câu nào khó một chút.” Trần Kiến nói xong liền bưng hộp cơm chuồn đi.

Triệu Thư Hòa nhìn bóng anh, cúi xuống ăn nốt phần cơm của mình.

Tối hôm ấy, căn phòng sát cầu thang tầng ba nhà khách sáng đèn mãi tới mười giờ. Người cùng phòng thấy Trần Kiến nằm bò bên chiếc bàn nhỏ cạnh giường, miệng lẩm nhẩm, dưới tay đè tờ giấy nháp chi chít phương trình bậc hai.

Thầy kia dụi mắt hỏi: “Tiểu Trần, cậu làm gì đấy?”

Trần Kiến đáp: “Ôn thi.”

“Thi gì? Đây là đi tập huấn, có phải thi đâu.”

Trần Kiến lật thêm trang sổ ghi chép, thở dài: “Anh không hiểu đâu, bên tôi ngày nào cũng thi cả.”

Bình luận

0/1000 ký tự
Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.