“Một cân bột mì trắng hoặc gạo ngon đổi được hai, ba cân bột mì đen và ngũ cốc thô, ăn như thế thì phí quá! Chỉ cần no bụng là chúng tôi mãn nguyện rồi. Bột mì trắng và gạo ngon còn dư mới có thể đổi với chủ nhà lấy muối và vải vóc, những thứ thiết yếu trong cuộc sống.” Khổng Vũ ngượng ngùng trả lời.
Trước kia, khi Ô quản sự còn ở đây, số lương thực để dành được ít đến đáng thương, vì thế áo quần của mọi người mới rách rưới tả tơi. Năm nay khó khăn lắm mới dư được chút lương thực, đương nhiên không thể ăn uống phung phí!
Phải chắt chiu một ít. Chủ nhân đã thưởng vải rồi, họ đổi thêm chút bông để may áo ấm cho cha mẹ và con trẻ. Trang viên đông người, sao có thể cứ trông chờ vào sự ban thưởng của chủ nhân? So với Ô quản sự, chủ nhân đã cho họ quá nhiều rồi.
Nhưng rồi hắn chợt nhớ, trước kia Ô quản sự cho đổi, chứ phu nhân và mọi người vẫn chưa nói có được đổi hay không. Hắn tùy tiện nói ra như vậy liệu có thất lễ, khiến phu nhân khó xử không?
Sắc mặt Khổng Vũ thoáng đổi, hắn sốt ruột nhìn sang Lâm Sơn cầu cứu.
Lâm Sơn cười nói: “Xin phu nhân đừng để bụng, thằng bé họ Khổng quen miệng nói vậy thôi, không có ý gì đâu. Có cho chúng tôi đổi đồ với chủ nhà hay không, hoàn toàn do mọi người quyết định ạ!”
Đương nhiên Ôn Noãn Noãn chẳng để bụng. Thậm chí nàng còn thấy đây chỉ là chuyện nhỏ xíu, chẳng đáng để giải thích. Nàng chỉ thắc mắc: “Bán số lương thực thu hoạch được, rồi vào thành mua đồ chẳng phải tốt hơn sao? Có bạc rồi, muốn mua gì cũng được mà?”
Lâm Sơn cảm thấy hôm nay thật sự có quá nhiều niềm vui bất ngờ.
Ông vừa mừng vừa lo, hỏi: “Chúng tôi có thể ra ngoài sao?”
Ôn Noãn Noãn chợt hiểu. Thảo nào họ phải đổi đồ. Chẳng lẽ vì thân phận nên không được vào thành?
“Mọi người không được ra ngoài à?”
“Thực ra vẫn được, nhưng phải có người dẫn theo.” Khổng Vũ nói xong liền cúi đầu.
Đó cũng là nguyên nhân khiến đồ ở chỗ Ô quản sự vừa đắt vừa ít, nhưng họ vẫn buộc phải đổi với lão.
Ô quản sự tuyệt đối không chịu dẫn họ ra ngoài.
Ôn Noãn Noãn thở phào, chuyện này dễ giải quyết thôi. Nàng thuận miệng nói: “Đơn giản mà. Đến lúc đó cứ để đại đệ hoặc tiểu đệ dẫn mọi người vào thành là được.”
Nàng còn tưởng triều đình có quy định cấm họ vào kinh thành. Hóa ra chỉ cần chủ nhân đi theo, tương đương có người đứng ra bảo lãnh, là có thể tự do ra vào.
May mà nhà nàng đông người, lại không vướng bận mấy, đưa họ vào thành một chuyến chẳng khó khăn gì.
Lâm Sơn và Khổng Vũ kích động tới mức chẳng biết nói gì.
Bao nhiêu năm rồi, cuối cùng họ cũng có thể vào thành ngắm nghía một lần sao?
Ôn Noãn Noãn nghĩ ngợi rồi hỏi tiếp: “Ta thấy ruộng xấu và đất hoang khá nhiều, sao sản lượng đậu nành, đậu đỏ, đậu xanh các loại lại không tương xứng với diện tích đất?”
Những chuyện không thể nhìn ra từ sổ sách như thế này, hỏi Lâm Sơn, người gần như đảm nhiệm vai trò lý trưởng ở trang viên, là thích hợp nhất.
“Chắc phu nhân cũng biết, Ô quản sự bắt người trang viên trồng ruộng xấu và đất hoang mà không trả bất kỳ công xá nào, coi như làm không cho lão. Sản lượng thấp, trước hết vì đậu nành, đậu đỏ không ngon, ăn vào lại dễ đầy bụng, giá cũng chẳng hơn kê với ngô bao nhiêu. Người trong trang viên thà lấy kê, ngô chứ không muốn đổi đậu.”
Ôn Noãn Noãn hiểu. Địa vị của đậu nành trong giới thực phẩm trước kia quả thực khá lúng túng. Mãi tới khi người ta làm ra đậu phụ, đậu phụ khô, tào phớ và những chế phẩm khác, nó mới thoát khỏi cảnh ấy.
Lăng quốc cũng có đậu phụ, nhưng dù người trong trang viên biết làm, họ cũng chẳng chịu phí thời gian và công sức chế biến thành món này. Ở đây, trước hết phải lo ăn no, sau đó mới tính đến ăn ngon.
Đến chuyện cơm no áo ấm còn chưa giải quyết nổi, ai lại nỡ hao tốn nguyên liệu và sức lực làm đậu phụ, món vốn chẳng chắc bụng bao nhiêu?
Ôn Noãn Noãn tiếp tục nghe Lâm Sơn giải thích.
“Thứ hai cũng bởi chúng tôi có chút tư tâm. Chúng tôi chẳng chăm chút ruộng xấu và đất hoang kỹ như ruộng lương thực, còn kiếm cớ để trồng ít đi. Nhưng chủ ý ấy là do tôi nghĩ ra, những người khác đều thật thà cả! Khi đó, tôi sợ trồng càng nhiều, Ô quản sự càng cho rằng chúng tôi còn làm được nhiều hơn, rồi cứ thế tăng thêm việc đồng áng.” Nói đến đây, Lâm Sơn ngượng ngùng cúi đầu chờ bị trách mắng.
Thế nhưng hai mắt Ôn Noãn Noãn lại sáng rực!
Giống hệt những lần ông chủ bắt nàng tăng ca không lương, còn ép làm cả việc không thuộc trách nhiệm, khiến nàng phải tranh thủ lười biếng để tự bảo vệ mình!
Dựa vào đâu chứ?
Không trả tiền mà còn bắt nàng đem thời gian nghỉ ngơi ra làm việc không phải của mình!
Ôn Noãn Noãn chỉ muốn vỗ tay khen một tiếng làm đúng lắm!
Nếu Lâm Sơn không đưa ra chủ ý này, để họ trồng hết ruộng xấu đất hoang, nàng tin bước tiếp theo Ô quản sự sẽ bắt họ khai khẩn cả rừng núi!
Dù sao công việc bị đẩy thêm cho họ sẽ chỉ ngày càng nhiều, chẳng có điểm dừng.
Tuy giờ vị trí của nàng đã khác, nhưng mục tiêu của nàng là trở thành một ông chủ tốt ở Lăng quốc!
Không thể đổi nơi, đổi thân phận rồi vứt bỏ con người trước kia, biến thành Ôn Noãn Noãn keo kiệt, tham lam, nhẫn tâm. Như vậy chẳng phải nàng đã trở thành kiểu người mình từng ghét nhất sao?
Bỏ công sức làm việc để đổi lấy tiền công, vốn là điều người lao động xứng đáng được nhận.
Nàng muốn kiếm tiền một cách đường đường chính chính, không được nuốt chửng đồng tiền mồ hôi nước mắt của người làm.
Hơn nữa, hoàn toàn có thể khiến cả Sơn Thủy Gian cùng trở nên sung túc mà.
Mục tiêu của nàng là đôi bên cùng có lợi.
Ôn Noãn Noãn mỉm cười nói: “Bây giờ đã khác trước rồi. Ta nói thử suy nghĩ của mình, Lâm lão bá nghe xem có khả thi không nhé.”
Không những chẳng bị mắng, ông còn thấy phu nhân tươi cười, lễ phép bàn bạc với mình. Dưới ánh mặt trời, cả người nàng như tỏa ra ánh sáng dịu dàng.
Lâm Sơn lắp bắp: “Phu nhân khách sáo quá, cứ gọi tôi là lão Lâm được rồi ạ.”
Ông nào dám nhận cách gọi kính trọng của chủ nhân chứ.
“Sau này ta sẽ gọi những bậc cao niên ở Sơn Thủy Gian như vậy, Lâm lão bá đừng từ chối nữa!” Ôn Noãn Noãn nói xong liền chuyển sang chuyện chính. “Sơn Thủy Gian sẽ ngày càng đông người, nhưng diện tích ruộng tốt không tăng. Về lâu dài, chỉ dựa vào ruộng tốt và ruộng nước để nuôi sống mọi người sẽ rất vất vả.”
“Vả lại, trâu cày rất nhiều, đám trẻ cũng đang lớn lên. Chừng ấy ruộng tốt không cần tới nhiều người làm đến vậy.”
Nghe thế, Lâm Sơn và Khổng Vũ lo lắng gật đầu.
Trước kia nhân khẩu ít, mỗi nhà sáu, bảy mẫu ruộng là đủ ăn, chỉ vất vả hơn vào mùa vụ nhưng vẫn có thể làm xuể.
Con cái sinh thêm, cháu chắt lần lượt ra đời, ruộng vẫn chỉ có bấy nhiêu mà miệng ăn ngày càng nhiều.
Thấy hai người đều đồng tình, Ôn Noãn Noãn nói tiếp: “Vậy nên ta định tận dụng cả ruộng xấu và đất hoang. Đương nhiên không phải bắt mọi người làm không công. Ai giỏi trồng trọt thì tiếp tục chăm ruộng, hoặc ưu tiên gặt hái khi mùa màng đến. Sơn Thủy Gian nhất định phải bảo đảm sản lượng lương thực đầy đủ, đây là giới hạn tối thiểu, không thể hạ thấp.”
“Những người được phân công sang việc khác sẽ phụ trách ruộng xấu và đất hoang vào thời gian còn lại. Đến lúc đó sẽ thống nhất mức tiền công.”
Lâm Sơn vô cùng tán thành, nhưng vẫn lo lắng: “Đất ruộng xấu và đất hoang không màu mỡ, thu hoạch thấp, nhất là đất hoang chỉ thích hợp trồng các loại đậu. Mà ngũ cốc tạp ấy chẳng bán được bao nhiêu tiền.”
Nếu chủ nhà phải nuôi họ thì chẳng phải sẽ lỗ vốn sao?
Nụ cười trong mắt Ôn Noãn Noãn càng sâu: “Đất không tốt thì cải tạo! Nếu sản lượng ruộng tốt và ruộng nước đã đủ nuôi sống Sơn Thủy Gian, lại còn dư ra, vậy ruộng xấu, đất hoang và núi rừng có thể sử dụng vào những mục đích khác.”
Hiện giờ nhà họ không thiếu bạc, cũng chẳng thiếu thức ăn. Bốn phần thu hoạch nộp lên thậm chí không cần đem bán đổi bạc.
Vừa hay kho chứa đã được dọn trống. Khu thứ nhất dùng chất lương thực, khu thứ hai tiếp tục chứa nước. Sau khi trải qua hạn hán, tích trữ nước đã trở thành thói quen không gì lay chuyển được của nàng.
Dù sao khu thứ nhất rộng mênh mông, dùng làm kho lương là tốt nhất. Như vậy, cho dù gặp thiên tai hay nhân họa cũng chẳng sợ.
Có lương thực dự trữ trong tay, lòng mới yên ổn.