Kinh thành nằm ở phương Bắc, người dân chủ yếu ăn các món làm từ bột mì nên phần lớn ruộng đất đều trồng lúa mì.
Ở Sơn Thủy Gian, người ta trồng lúa mì vụ đông, gieo hạt từ tháng mười đến tháng mười một hằng năm và thu hoạch vào khoảng tháng sáu năm sau.
Trước hoặc sau khi gặt lúa mì, họ còn trồng xen ngô trên ruộng, đến khoảng tháng chín thì thu hoạch.
Nhờ vậy, một mẫu ruộng có thể cho thu hoạch hai vụ, một vụ lúa mì và một vụ ngô, giúp tăng sản lượng lên rất nhiều.
Trên đường từ Dao Châu tới kinh thành, Ôn Noãn Noãn và mọi người đã xem sổ sách của trang viên, nên cũng nắm được đại khái diện tích ruộng đất và sản lượng thu hoạch.
Trang viên có một trăm mẫu ruộng tốt. Những năm được mùa nhất, mỗi mẫu lúa mì thu khoảng bốn trăm cân, còn ngô khoảng năm trăm cân. Đương nhiên, chỉ có ruộng tốt mới đạt được năng suất như thế.
Dù chưa bằng một nửa năng suất ở Hoa quốc, nhưng tại Lăng quốc, con số ấy đã thuộc hàng cao nhất rồi. Phải là ruộng tốt được chăm bón kỹ lưỡng mới cho thu hoạch như vậy. Nếu đổi thành ruộng xấu dưới chân núi ở Đồng Thành, chưa chắc đã đạt nổi một nửa.
So sánh như thế mới thấy sản lượng của Sơn Thủy Gian tốt đến mức nào. Có thể nói, người trong trang viên rất am hiểu cây trồng và chăm sóc đồng ruộng vô cùng tỉ mỉ.
Khi đọc sổ sách, Ôn Noãn Noãn còn nghĩ, mặc dù trang viên khá đông người, nhưng với sản lượng này, cuộc sống hẳn phải no đủ, sung túc mới đúng.
Bởi trang viên không chỉ có ruộng tốt mà còn có hơn mười mẫu ruộng nước trồng lúa, cùng ruộng xấu, mấy trăm mẫu đất hoang, đồi núi và rừng cây. Hơn nữa, tiền thuê đất chỉ chiếm bốn phần thu hoạch, sao có thể sống khổ sở được?
Tới nơi rồi nàng mới biết, chỉ có một trăm mẫu ruộng tốt và hơn mười mẫu ruộng lúa nước là cho thuê. Mà cũng chẳng phải như sổ sách ghi, vương phủ lấy bốn phần, người trang viên giữ sáu phần, mà thực tế họ chỉ được giữ lại bốn phần!
Ruộng xấu, đất hoang, núi đồi và rừng cây đều do người trong trang viên chăm nom. Nhưng toàn bộ hoa màu, thú săn được cùng những sản vật khác đều chẳng có phần của họ.
Ôn Noãn Noãn cạn lời. Thủ đoạn của Ô quản sự đúng là khiến cả nhà tư bản cũng phải rơi nước mắt, đen tối quá mức!
Lão đã phát huy đến cực điểm kiểu bóc lột bắt ngựa chạy mà chẳng cho ngựa ăn cỏ.
Ông chủ ăn thịt thì ít nhất cũng phải cho người làm húp chút nước canh chứ. Vậy mà Ô quản sự thì hay rồi, ngay cả canh rau dại, người làm cũng phải dè sẻn. Nếu chẳng sợ họ chết đói rồi không còn ai làm việc, e rằng lão đến bốn phần lương thực cũng không muốn cho.
Thảo nào Hoa Lưu Quang nói của cải Ô quản sự vơ vét suốt những năm qua đủ cho cả nhà ăn mấy đời không hết. Giờ xem ra, đừng nói vài đời, đến mười mấy đời cũng chưa hết nổi.
Tất nhiên, với điều kiện lão đừng tự chuốc họa vào thân!
“Phu nhân, mỗi hộ thuê sáu mẫu ruộng tốt và một mẫu ruộng nước. Tính theo sản lượng năm ngoái, trừ bốn phần giao cho chủ nhà, mỗi hộ vẫn còn hai nghìn chín trăm bảy mươi cân lương thực! Như vậy, chẳng những có thể đón một cái Tết no đủ, mà đến mùa giáp hạt năm sau cũng chẳng cần sợ đói nữa!” Lâm Sơn vui mừng báo cáo với Ôn Noãn Noãn.
Đây là lần đầu tiên trong gần mười năm qua họ không phải lo sẽ đói bụng.
Khổng Vũ đứng bên cạnh cũng mừng rỡ ra mặt.
Với những người nông dân sống nhờ ruộng đất, lương thực luôn là thứ quan trọng và quý giá nhất.
Người từng chịu đói mới hiểu nỗi khát khao thức ăn và sự quý trọng dành cho từng hạt thóc lớn đến nhường nào.
Ai chưa từng đói bụng thì hiếm khi cảm nhận được điều ấy.
Ôn Noãn Noãn chưa từng phải chịu đói, nhưng nàng đã tận mắt chứng kiến những nạn dân trong đợt hạn hán, từng bị đám lưu dân hết lương thực tấn công, thậm chí trên đường đến Nhữ Châu còn gặp phải những chuyện kinh hoàng không dám nghĩ tới.
Nàng hiểu rõ tầm quan trọng của việc tích trữ lương thực, cũng biết cảnh không có gạo nấu cơm gian nan đến mức nào.
Nhất là ở thời đại chẳng thể trông cậy vào triều đình này, bất kể thiên tai hay nhân họa, chỉ có tự mình chăm chỉ canh tác, tự cung tự cấp mới thực sự an toàn và bảo đảm.
“Ta thấy mười tám hộ ở đây có số nhân khẩu khác nhau. Những nhà đông người, chừng này lương thực có đủ ăn không?” Ôn Noãn Noãn xem phiếu lĩnh lương thực rồi ngẩng đầu hỏi Lâm Sơn đang đứng cạnh.
Lâm Sơn thuộc nhóm người đầu tiên tới trang viên, được xem là bậc lão làng ở đây. Thực ra ông mới ngoài năm mươi, nhưng tóc đã bạc trắng, lại quanh năm làm việc nặng nhọc nên trông đúng là một ông lão.
Phần lớn những người lớn tuổi thuộc mười tám hộ này đều có gia cảnh khá giả khi còn nhỏ, nhiều người còn có nghề riêng. Chỉ vì bị người trong tộc liên lụy mà phải lưu lạc tới đây.
Lâm Sơn là một trong số ít người từng theo học tư thục, biết đọc biết viết. Trước kia ông còn làm chưởng quầy một cửa hàng. Sau khi trở thành tội nô và bị đưa tới trang viên, ông phải làm những việc chân tay không quen thuộc, hao tổn quá nhiều sức lực, chẳng còn điều kiện hay sức khỏe để dạy đám trẻ học chữ.
Bởi vậy, trong một trăm tám mươi tư người ở trang viên, chỉ có vài người thuộc thế hệ đầu tiên còn biết chữ, tổng cộng chưa tới năm người. Thế hệ trẻ và nhỏ tuổi hơn thì không ai biết chữ cả.
Ở nơi này, chỉ riêng chuyện kiếm đủ thức ăn đã vắt kiệt sức lực của họ, còn đâu thời gian mà học hành.
Khổng Vũ đứng cạnh hào hứng giành trả lời: “Đủ ăn, đủ ăn ạ! Nhà đông nhất ở trang viên chính là nhà tôi, cả già lẫn trẻ có mười bảy người. Ban nãy Lâm lão bá tính giúp, nếu lĩnh ngô và bột mì thì mỗi ngày mỗi người được gần nửa cân đấy!”
“Người lớn ăn nửa cân một ngày tuy chưa no hẳn, nhưng nhà còn mấy đứa bé, chúng không ăn hết chừng ấy. Thêm chút rau, đến mùa xuân đào thêm rau dại, nấu chung thành cháo đặc thì đủ no rồi. Huống chi chủ nhân còn thưởng bao nhiêu thịt, trong bụng có chút mỡ cũng đỡ đói hơn!”
Hơn nữa, họ có thể đổi bột mì trắng và gạo ngon lấy ngũ cốc thô. Một cân gạo trắng hoặc bột mì trắng đổi được hai, ba cân ngũ cốc khác, cả nhà chẳng những ăn no mà còn để dành được một ít.
Nghĩ tới mùa đông có nhà mới, có giường sưởi, có lương thực, hắn cảm thấy cuộc đời không còn đắng chát nữa mà tràn đầy hy vọng.
Nghe vậy, Ôn Noãn Noãn yên tâm được phần nào.
“Vậy thì tốt. Nhưng ta thấy trong phiếu lĩnh toàn ngô, bột mì đen và kê, cứ tưởng chưa đủ ăn. Nếu đã đủ rồi, sao mọi người chỉ lĩnh lương thực thô?”
Lĩnh nhiều ngô cũng bình thường, bởi trang viên vốn trồng một vụ ngô, sản lượng lại cao. Nói thật, ngô khá ngon, nàng cũng rất thích cháo ngô nấu sánh đặc.
Nhưng gần như chẳng ai lĩnh bột mì trắng hay gạo ngon, mọi người đồng loạt chọn bột mì đen với kê.
Kê nấu cùng bí đỏ, táo đỏ và kỷ tử thì rất ngon. Nhưng chắc chắn họ sẽ không nấu như vậy. Thỉnh thoảng ăn cháo kê vào bữa sáng, thêm trứng và rau thì còn được, chứ chỉ nấu cháo kê làm món chính liên tục thì ngán lắm.
Nàng đã nhìn thấy bột mì đen ở đây, phần lớn lẫn vụn cám, thô ráp đến mức rát cả cổ, quả thực rất khó nuốt.
Đương nhiên Ôn Noãn Noãn sẽ không ngây thơ hỏi họ có phải vì không thích nên mới chẳng lấy gạo trắng và bột mì trắng hay không. Hỏi vậy chẳng khác nào kẻ không biết dân đói khổ lại hỏi sao không ăn thịt.
Cơ cấu sản xuất ở Sơn Thủy Gian quá đơn điệu, cây lương thực chiếm tỷ trọng quá lớn. Cần bổ sung các nguồn thực phẩm khác và ngành nghề kiếm tiền, biến nơi này thành một chốn đào nguyên nhỏ có thể tự cung tự cấp.
Vì thế, nàng phải tìm hiểu nguyên nhân, xem thiếu hụt nằm ở đâu rồi mới điều chỉnh cho phù hợp.