Chuyện Vương Kiến Giao coi như đã được giải quyết. Mấy vị lãnh đạo lần lượt rời đi, văn phòng chỉ còn Triệu Thư Hòa và Lý An.
Triệu Thư Hòa thu dọn các đề thi trên bàn, nhìn sang anh: “Đồng chí Lý An, anh biết làm những gì?”
Lý An lập tức đáp: “Cô giáo Triệu, đề toán lúc nãy Vương Kiến Giao làm, tôi chắc chắn đạt tám mươi điểm.”
Triệu Thư Hòa đánh giá anh: “Thật sao?”
“Thật!” Lý An thành khẩn nói. “Tuy tôi cũng là sinh viên đại học công nông binh, nhưng tôi không sống qua ngày cho xong. Những gì cần học tôi đều học. Gia đình tôi khó khăn, suất đại học là do dân làng cố gắng giành cho. Bố mẹ luôn dặn tôi không được làm bậy.”
Triệu Thư Hòa lấy mấy tờ giấy nháp trong ngăn kéo, cầm bút máy viết nhanh vài bài toán rồi đưa cho anh: “Làm đi.”
Lý An nhận giấy bắt đầu giải. Triệu Thư Hòa không thúc giục, ngồi ở chỗ mình đọc đề cương giảng dạy Ngụy Hòa Bình để lại.
Hơn mười phút sau, Lý An đưa bài: “Cô giáo Triệu, tôi làm xong rồi.”
Triệu Thư Hòa nhận lấy xem. Các đáp án cơ bản đều đúng, chữ viết ngay ngắn rõ ràng, nhìn ra được anh có bỏ công học thật.
“Ừ, khá đấy.” Triệu Thư Hòa thầm thở phào, cô chỉ sợ ở đây toàn những người chẳng biết gì, vậy phải dạy lại từ đầu mất. “Đồng chí Lý An, tôi không khó tính. Chỉ cần anh làm việc nghiêm túc, tôi sẽ không làm khó anh.”
Lý An gật đầu liên tục: “Cô giáo Triệu yên tâm, tôi nhất định làm cho tốt!”
Hai ngày tiếp theo, Triệu Thư Hòa dựa vào tư liệu giảng dạy đời sau lấy ra từ trong đầu, kết hợp trình độ thực tế của giáo viên các huyện lúc này, biên soạn lại một bộ đề cương đơn giản dễ hiểu, đi thẳng vào trọng tâm. Lý An càng đọc các bài giảng ấy càng khâm phục Triệu Thư Hòa. Đến giờ anh mới hiểu thế nào là trình độ của người đứng nhất toàn quốc.
Đến sáng ngày thứ ba.
Triệu Thư Hòa đang cúi đầu viết giáo án thì cửa phòng nghiên cứu ngoại ngữ mở ra. Ngụy Hòa Bình bưng chiếc ca tráng men tróc sơn bước vào.
“Thư Hòa, đang bận à?” Ngụy Hòa Bình tươi cười đến trước bàn cô.
Triệu Thư Hòa dừng bút: “Chủ nhiệm Ngụy tìm tôi ạ? Khóa bồi dưỡng có thay đổi gì sao?”
Ngụy Hòa Bình thở dài, kéo ghế ngồi xuống: “Tình hình đất nước giờ đã đổi. Cấp trên liên tục chỉ thị phải tập trung chấn chỉnh giáo dục, trường bồi dưỡng của chúng ta đang gánh trách nhiệm rất nặng. Chẳng phải tỉnh vừa phân thêm một nhóm sinh viên về trường hay sao?”
Triệu Thư Hòa nghe ra ông còn lời muốn nói, không ngắt lời mà chờ ông nói tiếp.
Ngụy Hòa Bình hơi khó xử: “Nhóm sinh viên này có hoàn cảnh khá phức tạp. Vì những chuyện mấy năm trước, trình độ của họ không đồng đều, nhiều người đến kiến thức nền tảng cũng không vững. Nhưng các phòng nghiên cứu trong trường giờ đều mở lớp, thật sự thiếu người.”
Ông bàn bạc với Triệu Thư Hòa: “Thư Hòa, tôi muốn hỏi cô, dù sao dẫn dắt một Lý An cũng là dẫn dắt, cô có thể... tiện tay hướng dẫn thêm vài người được không? Phân cho họ một ít việc, nhân đó chỉ bảo thêm.”
Triệu Thư Hòa nghe xong liền hiểu rõ. Nhóm này chắc là những người mà giáo sư già hay cán bộ kỳ cựu đều không muốn nhận, thành ra Ngụy Hòa Bình chẳng còn cách nào khác, đành đưa sang cô, người mới tốt nghiệp nhưng đang phụ trách dự án trọng điểm.
Triệu Thư Hòa gật đầu: “Lãnh đạo đã mở lời, tôi nhất định nhận việc. Chỉ cần họ có chút kiến thức căn bản, tôi đều sẵn lòng hướng dẫn. Tôi nghĩ người làm công tác văn hóa trước hết phải có nền tảng văn hóa.”
Nói đến đây, cô vẫn nhắc trước: “Nhưng tôi xin nói rõ một điều. Nếu họ cũng như Vương Kiến Giao, mắt để trên đỉnh đầu, coi thường người tốt nghiệp trung cấp như tôi, tôi nhất định không dạy.”
Ngụy Hòa Bình nghe vậy liền vỗ bàn: “Yên tâm! Lần này những người tôi chọn tuyệt đối chịu khó, thật thà!”
Nói xong, Ngụy Hòa Bình quay ra cửa gọi: “Mọi người vào đi.” Ba người bước vào, hai nữ một nam, quần áo giản dị.
“Thư Hòa, cả ba đều là sinh viên đại học được tỉnh phân về. Hai nữ đồng chí là Trương Hồng Mai và Vương Yến, nam đồng chí là Chu Chí Cường.” Ngụy Hòa Bình chỉ từng người giới thiệu. “Tôi đã kiểm tra nền tảng của ba người rồi, học khá tốt, thái độ cũng đúng đắn. Giao cho cô nhé!”
Giao phó xong, Ngụy Hòa Bình chuồn đi ngay như sợ Triệu Thư Hòa đổi ý.
Trong văn phòng, ba sinh viên đại học mới đến đứng rụt rè. Họ đều nghe chuyện Vương Kiến Giao mấy hôm trước làm bộ làm tịch, học chẳng ra sao còn vênh váo, cuối cùng bị cô gái trẻ đưa thẳng lên trước mặt trưởng phòng giáo vụ, bị chỉnh cho một trận nhớ đời.
Triệu Thư Hòa đứng dậy, chỉ chỗ trống bên cạnh, bảo họ đặt túi xuống: “Các đồng chí, tôi biết mọi người đều là sinh viên đại học. Tôi tôn trọng bất cứ ai thật sự có bản lĩnh. Chúng ta là đồng nghiệp, tôi không đặt nhiều quy tắc, chỉ mong mọi người tôn trọng tôi như một con người.”
Bốn trợ giảng gật đầu liên tục, chẳng ai dám lên tiếng.
Triệu Thư Hòa tiếp tục: “Tình thế bây giờ khác trước rồi. Đọc báo chắc mọi người cũng cảm nhận được hướng thay đổi. Không có kiến thức thật trong đầu, sau này khó giữ nổi bát cơm. Theo tôi học, nếu chuyên môn có tiến bộ thực sự thì trước sau cũng là chuyện tốt cho mọi người.”
Trương Hồng Mai và Vương Yến cũng vội bày tỏ: “Cô giáo Triệu cứ yên tâm, chúng tôi nhất định theo cô chăm chỉ học, tuyệt đối không lười biếng.”
“Được. Lý An, phát bản thảo bài giảng cho họ. Trương Hồng Mai và Vương Yến phụ trách chép lại tập hợp những câu tiếng Anh thường sai. Chu Chí Cường cùng Lý An kiểm tra lại bảng công thức toán học. Chiều nay mang đến phòng in sắp chữ.” Triệu Thư Hòa bắt đầu phân việc.
Nhưng những ngày yên ổn chưa được bao lâu, Ngụy Hòa Bình lại mang đến một văn bản: “Thư Hòa, số người tham gia khóa bồi dưỡng có thay đổi.”
“Có chuyện gì ạ?” Triệu Thư Hòa nhận tài liệu.
Ngụy Hòa Bình trông rất mệt mỏi: “Ban đầu dự kiến năm mươi người, giờ tăng lên một trăm hai mươi người. Cấp trên còn yêu cầu bảo đảm chất lượng nên quyết định chia thành ba lớp.”
Triệu Thư Hòa mở văn bản: “Bên ngoại ngữ chúng ta có mấy người đứng lớp được?”
“Cô với tôi.” Ngụy Hòa Bình thở dài. “Mỗi ngày chỉ có hai tiết ngoại ngữ, chúng ta còn ứng phó được. Lần này chủ yếu là giáo viên tiểu học, tập trung môn ngữ văn và toán. Bên toán chỉ có bốn người, nên mỗi ngày họ sẽ bố trí cô dạy ba tiết, mỗi lớp một tiết. Ngữ văn chúng ta không cần lo.”
Ngụy Hòa Bình vỗ vai Triệu Thư Hòa: “Thư Hòa, tôi sẽ đứng ra lo chuyện đào tạo lưu động và công tác bên ngoài! Cô ở văn phòng tranh thủ đào tạo mấy người trợ giảng cho khá lên, không thì sau này đến lượt bồi dưỡng giáo viên trung học, chúng ta sẽ mệt chết.”
Triệu Thư Hòa gấp văn bản lại. Cô biết ngoài các tiết ở Trường Bồi dưỡng Giáo viên, còn có những buổi phải đến trường cơ sở trực tiếp giảng dạy. Hiện tại Ngụy Hòa Bình đang phải chạy ngược chạy xuôi suốt ngày.
“Tôi hiểu rồi, chủ nhiệm Ngụy. Tôi sẽ đẩy nhanh việc đào tạo họ.”
Tiễn Ngụy Hòa Bình đi, Triệu Thư Hòa lấy sổ ra điều chỉnh lại kế hoạch giảng dạy.
Ngày đầu khai giảng khóa bồi dưỡng.
Triệu Thư Hòa ôm giáo án bước vào lớp một. Dưới bục có khoảng bốn mươi giáo viên, đủ lứa tuổi, từ những người trung niên ba, bốn mươi đến những thanh niên ngoài hai mươi.
Cô vừa đứng trên bục, chưa kịp nói gì đã nhìn thấy một bóng người quen ở hàng ghế cuối: Lục Quế Chi.
Lục Quế Chi đang cúi đầu, cầm sổ ra vẻ ghi chép, nhưng mắt cứ liếc lên bục giảng.
Triệu Thư Hòa sửng sốt. Chị ba đến tỉnh thành, sao chẳng ai báo với mình?
Cô chợt nhớ lúc dọn nhà mới, chị ba đã gửi một trăm hai mươi đồng mừng nhà. Dù thế nào mình cũng phải mời chị ấy ăn một bữa. Nghĩ vậy, Triệu Thư Hòa thân thiện mỉm cười với Lục Quế Chi.
Cả người Lục Quế Chi cứng đờ. Xong rồi, xong rồi! Nó định lấy mình ra làm gương răn đe! Bao năm nay mình về nhà cứ khóc nghèo để xin đồ, còn bị cả nhà vạch trần. Chắc chắn vợ thằng tư vẫn ghi hận!