Từ đó, mỗi sáng Triệu Thư Hòa đến trường dạy tiếng Anh cho lớp mới rồi tự học, chiều lại có mặt đúng giờ tại phòng Trịnh Thanh Học. Cách dạy của ông có một đặc điểm, tuyệt đối không để cô giải đi giải lại những bài giống nhau. Mỗi khi cô làm xong một bài, ông đều có thể chỉ ra ba bốn chỗ chưa ổn.
“Ở đây em lại đi đường vòng rồi.” Trịnh Thanh Học gõ bút lên bài làm. “Ba bước là ra, em lại viết tới năm bước.”
“Thầy Trịnh, vào phòng thi em viết đủ bước một chút thì giám khảo dễ cho điểm hơn ạ.”
“Giám khảo chấm dựa vào đúng sai, không phải bài dài hay ngắn.” Trịnh Thanh Học đặt bút xuống. “Nhớ cho kỹ, thi càng khó thì thời gian càng quý. Khi người khác còn mắc kẹt giữa chừng, em đã giải xong, kiểm tra xong và đặt bút xuống, đó mới là bản lĩnh.”
Triệu Thư Hòa gật đầu ghi nhớ.
Tối về cô còn luyện tiếng Anh. Lỗ Hưng Tồn nói đúng, môn này trong tỉnh không ai đủ khả năng hướng dẫn cô nâng cao, chỉ có thể tự học. Cô nghe đi nghe lại chương trình phiên dịch năm ba đại học trong đầu ba lần, ghi kín cả một cuốn sổ.
Lục Cảnh Phong thấy cô chăm chỉ như vậy cũng không khuyên nhiều, chỉ tối nào cũng đều đặn mang đến một cốc sữa nóng: “Uống rồi ngủ đi, đừng thức khuya.”
Ngày tháng cứ thế trôi qua. Sắc mặt Trịnh Thanh Học ngày một tốt hơn, Lý Thục Cầm cũng dần thư thái. Có hôm Triệu Thư Hòa tan học muộn, bà còn giữ cô ở lại phòng ăn một bát mì.
Chớp mắt đã tới ngày 20 tháng 5 năm 1977, ngày lên đường. Đội ngũ lần này đông hơn hẳn. Hiệu trưởng Chu đích thân dẫn đoàn, cả bốn người đến ga tàu. Trong tay hiệu trưởng là một xấp giấy giới thiệu và văn bản, ông đếm đi đếm lại tận ba lần.
“Hiệu trưởng, thầy đếm gì thế?” Cao Bằng ghé tới hỏi.
“Đếm công văn! Mất tờ nào cũng là chuyện lớn!”
Cao Bằng bĩu môi: “Lần này long trọng thật đấy! Năm ngoái chỉ có ba thầy trò chúng ta, năm nay đến hiệu trưởng cũng đích thân ra trận. Thầy đi cùng, áp lực của tôi tăng lên gấp bội rồi!”
“Cậu biết gì mà nói! Quy mô cuộc thi năm nay khác hoàn toàn năm ngoái.” Hiệu trưởng Chu trừng mắt.
“Hôm qua sở tỉnh còn gọi tôi đến trao đổi riêng.” Hiệu trưởng Chu hạ giọng. “Cuộc thi năm nay do Bộ Giáo dục đứng ra chủ trì. Các tỉnh đều đưa những học sinh xuất sắc nhất ra tranh tài.”
Triệu Thư Hòa đứng bên cạnh, vẫn đeo chiếc túi quân dụng quen thuộc. Ngoài tài liệu ôn tập, trong túi còn có một cuốn sổ mỏng do Trịnh Thanh Học chép tay đưa cô trước lúc đi.
“Thư Hòa, em đừng tạo áp lực cho mình.” Giọng hiệu trưởng Chu lập tức dịu lại. “Chỉ cần phát huy đúng trình độ giáo sư Trịnh đã dạy là được. Những chuyện khác không cần bận tâm.”
Triệu Thư Hòa gật đầu: “Hiệu trưởng yên tâm, em biết chừng mực ạ.”
“Lên tàu nào! Bắt đầu soát vé rồi!” Lỗ Hưng Tồn cầm bốn tấm vé toa giường nằm mềm gọi mọi người.
Tàu chuyển bánh, hướng về Kinh Thị. Vẫn là hành trình hai ngày một đêm. Theo nhịp tàu lắc lư, bốn người ổn định chỗ ngồi trong khoang.
Cao Bằng vừa ngồi xuống đã lôi tài liệu toán từ túi ra: “Triệu Thư Hòa, ta ôn lại bài cuối khó nhất giáo sư Trịnh giảng tối qua nhé.”
“Cao Bằng!” Hiệu trưởng Chu lập tức đè tập tài liệu xuống. “Hai ngày ngồi tàu không được bắt em ấy xem sách! Phải dưỡng sức, hiểu không? Tàu lắc đến hoa mắt chóng mặt, học sao vào nổi? Nhỡ đến lúc thi đầu óc mụ mị thì sao?”
Sáng ngày thứ ba, tàu vào ga Kinh Thị.
Ra khỏi ga, người đón là một cán bộ trẻ đeo kính. Thấy họ, anh ta vô cùng khách sáo: “Các đồng chí tỉnh S phải không? Xe ở ngoài kia, mời đi theo tôi.”
Lên xe rồi, Triệu Thư Hòa phát hiện đường đi khác trước: “Chúng ta không ở nhà khách năm ngoái nữa sao?”
“Không, không.” Cán bộ trẻ ngoái đầu cười. “Năm nay có thông báo rồi, thí sinh các tỉnh ở thống nhất tại Nhà khách Quốc gia số Hai.”
Cao Bằng nghe vậy bật thẳng người: “Nhà khách Quốc gia số Hai? Cái nào cơ?”
“Chính là nơi thầy đang nghĩ tới đấy ạ.”
Cao Bằng quay sang nháy mắt với Triệu Thư Hòa: “Con bé này, hời quá rồi! Năm ngoái chúng ta có nằm mơ cũng chẳng dám nghĩ đến nơi ấy!”
Xe vào khuôn viên nhà khách. Triệu Thư Hòa xuống xe, ngẩng đầu nhìn. Sân vườn sạch sẽ, sáng sủa, tòa nhà chính cao mấy tầng, kính cửa sổ lau trong veo, ngoài cổng còn có đồng chí mặc đồng phục đứng gác.
Làm xong thủ tục, cán bộ trẻ đưa họ lên lầu.
“Đồng chí Triệu Thư Hòa và cô Lỗ ở phòng này.” Cửa vừa mở, Triệu Thư Hòa đứng sững ở ngưỡng.
Đây không phải căn phòng sáu người ngủ giường tầng năm ngoái. Nó là một căn phòng dạng căn hộ, bên ngoài có ghế sô pha và bàn trà, bên trong là hai giường ngủ sạch sẽ. Ga trải giường trắng đến thế, cô chưa từng thấy ngoài đời. Trong cùng còn một cánh cửa. Cán bộ trẻ tiện tay mở ra: “Đây là phòng vệ sinh. Có bồn cầu xả nước, nước nóng dùng lúc nào cũng được.”
Bồn cầu xả nước!
Năm ngoái đến Kinh Thị, sáu cô gái chen chúc một phòng. Nửa đêm muốn đi vệ sinh phải mò mẫm xuống lầu, trong sân chỉ có một vòi nước công cộng. Còn bây giờ, ngay trong phòng đã có nhà vệ sinh, lại có bồn cầu ngồi được.
Triệu Thư Hòa nhìn cảnh trước mắt. Cô có ký ức tương lai trong đầu, nên không xa lạ gì kiểu phòng và bồn cầu thế này. Nhưng đó chỉ là hình ảnh trong trí óc! Ngoài đời, hai năm qua cô sống ở thôn Tiểu Thạch Đầu và tỉnh thành, dùng toàn nhà xí khô, đốt bếp than tổ ong.
Khi hai thế giới đối lập đến vậy chạm nhau, cô mới thật sự cảm nhận được thời đại đang đổi thay. Những người ở cấp trên đang dùng sự đãi ngộ cao nhất để thể hiện khát vọng đối với nhân tài và tri thức.
“Thư Hòa?” Lỗ Hưng Tồn gọi.
“Em đây, em đây.” Triệu Thư Hòa hoàn hồn. “Cô Lỗ, chỗ này quả thật quá...”
“Quy cách cao, chứng tỏ nhà nước coi trọng.” Lỗ Hưng Tồn đặt hành lý xuống. “Em nghĩ xem, năm ngoái cuộc thi còn đơn giản, năm nay đến nơi ăn ở cũng đổi thành thế này. Cấp trên thật sự muốn tuyển chọn nhân tài.”
Từ phòng bên vang sang giọng oang oang của Cao Bằng: “Hiệu trưởng! Lại đây xem mau! Bồn cầu này xả được nước đấy! Bấm một cái là trôi!”
Tiếng hiệu trưởng Chu đáp lại: “Tôi thấy rồi! Cậu la cái gì!”
“Hiệu trưởng, thầy sờ thử đệm giường này đi! Mềm kinh khủng!”
“Ngủ thì ngủ, sờ đệm làm gì!”
Lỗ Hưng Tồn ôm trán: “Hai người này đúng là làm mất mặt đến tận Nhà khách Quốc gia số Hai.”
Triệu Thư Hòa bật cười, cất hành lý rồi tắm một trận thật đã. Nước nóng chảy từ vòi sen xuống, cuốn sạch bụi đường sau một ngày ngồi tàu, khiến cả người cô nhẹ nhõm.
Sáng hôm sau, mọi người đến nơi đăng ký.
Năm ngoái bàn đăng ký chỉ có một chiếc bàn và một giáo viên. Năm nay khác hẳn, dọc hành lang kê một dãy bàn chia thành nhiều ô tiếp nhận. Trên tường dán sơ đồ quy trình, nhân viên đều đeo thẻ trước ngực.
Đến lượt mình, Triệu Thư Hòa đọc tên.
Nhân viên bên trong lật danh sách, tới trang của cô liền ngẩng đầu: “Triệu Thư Hòa? Tỉnh S à?”
“Vâng.”
“Người giành giải nhất môn toán năm ngoái?”
“Vâng.”
Nhân viên dùng hai tay đưa thẻ dự thi, mỉm cười: “Thi thật tốt nhé. Chúng tôi đã đọc bài viết về em trên báo rồi.”
Triệu Thư Hòa nhận lấy, cảm ơn rồi bước ra. Cao Bằng đã chờ ngoài hành lang, tay cũng cầm giấy tờ. Thầy kéo cô lại: “Thấy chưa, em nổi tiếng rồi đấy!”
Triệu Thư Hòa cúi nhìn thẻ dự thi. Số phòng và số ghế đều khác năm ngoái.
“Đông người không thầy?” Cô hỏi.
Cao Bằng lấy từ túi ra một tờ giấy: “Thầy vừa hỏi được tin nội bộ từ ban tổ chức! Năm nay thi toán có hai trăm hai mươi tám người, hơn năm ngoái một trăm lẻ tám người! Mỗi phòng hai mươi thí sinh, chia thành mười hai phòng!”
Triệu Thư Hòa tặc lưỡi: “Gần gấp đôi luôn sao?”
“Còn kinh hơn nữa! Môn tiếng Anh có hai trăm lẻ bốn người! Cũng hai mươi người một phòng! Năm ngoái chỉ hơn tám mươi, năm nay gần gấp ba!”
Lỗ Hưng Tồn nghe xong nói: “Các tỉnh đều chú trọng giáo dục rồi. Năm nay chắc chắn ai cũng có chuẩn bị.”
“Sợ không?” Hiệu trưởng Chu đi tới hỏi.
Triệu Thư Hòa suy nghĩ rồi lắc đầu: “Không sợ. Người đông chứng tỏ cuộc thi có giá trị. Nếu chỉ vài chục người thi, giành hạng nhất cũng chẳng đáng nói.”
Hiệu trưởng Chu cười, vỗ vai cô: “Tâm lý tốt lắm! Cứ thế mà thi!”
Buổi trưa ăn ở nhà ăn của Nhà khách Quốc gia số Hai, mỗi bàn tám người, bốn món ăn một món canh. Cao Bằng vừa ăn vừa lo: “Hai trăm hai mươi tám người, không biết có bao nhiêu học sinh trường trung học trọng điểm. Nghe nói đội từ Hộ Thị có trưởng tổ nghiên cứu giảng dạy của trường trung học số Một thành phố dẫn đoàn...”
“Thầy Cao.” Triệu Thư Hòa gắp rau. “Thầy ăn xong rồi hẵng lo được không? Đồ ăn sắp nguội cả rồi.”
“Thầy đang sốt ruột mà!”
“Thầy có sốt ruột cũng vô ích. Dù sao ngày 25 tháng 5 năm 1977 phát đề, biết làm vẫn biết, không biết vẫn không biết.” Triệu Thư Hòa nói rất thản nhiên. “Đối thủ của em chưa bao giờ ở bàn ăn, mà ở trong phòng thi.”
Lỗ Hưng Tồn bật cười: “Thầy Cao, thầy không học được học trò mình chút nào à?”
Cao Bằng hừ một tiếng, cúi đầu ăn liền mấy miếng: “Được rồi, được rồi, không lo nữa, ăn cơm!”
Chiều không có việc gì, Triệu Thư Hòa về phòng ôn lại các công thức trong đầu rồi duyệt qua bài nói tiếng Anh hai lần.