Triệu Thư Hòa bước vào nhà chính, đặt túi xuống rồi nhìn quanh: “Cha mẹ đâu rồi? Sao chẳng thấy ai ở nhà?”
Triệu Mãn Trụ đang chui vào bếp, nghe vậy ngoái đầu đáp: “Mẹ được người ta mời đi đỡ đẻ từ sáng sớm, nhà họ Lưu bên kia núi. Đến giờ vẫn chưa về. Cha thì lên đội họp, cuối năm phải quyết toán công điểm với lương thực, ông làm kế toán bận tối mắt tối mũi.”
Triệu Thư Hòa gật đầu. Mẹ đi đỡ đẻ là chuyện thường, chỉ có điều giữa trời rét thế này, trèo qua núi rồi về chắc hai chân cũng đông cứng: “Vậy chúng ta dọn phòng trước đi.”
Triệu Bảo Thương bảo: “Phòng em vẫn giữ nguyên. Nửa tháng mẹ lại mang chăn đệm ra phơi một lần, em cứ vào ở thôi.”
Triệu Thư Hòa mở cửa căn phòng nhỏ của mình. Mọi thứ không thay đổi bao nhiêu, trên bàn vẫn còn chiếc đèn dầu cô dùng hồi học cấp hai. Chăn đệm xếp ngay ngắn, đến góc gối cũng được vuốt phẳng phiu. Cô đưa tay sờ chăn, thấy mùi nắng thơm ấm.
“Mẹ em ngoài miệng chẳng nói gì, nhưng đôi tay chưa lúc nào ngơi nghỉ đâu.” Trương Tiểu Bình đứng ở cửa góp lời.
Sống mũi Triệu Thư Hòa cay cay. Cô cúi đầu thu xếp đồ đạc.
Lục Cảnh Phong đang đứng bên cạnh thì Triệu Mãn Trụ vỗ vai: “Em rể, mấy hôm đầu cứ ngủ ghép với thằng Thành. Vài ngày nữa nhà anh chuyển sang nhà mới, căn phòng ấy sẽ để cho em.”
Triệu Thành thò đầu ra: “Em rể của chú ba ngủ với cháu à?”
“Gọi là dượng!” Triệu Mãn Trụ vỗ đánh bốp vào gáy thằng bé.
Triệu Thành ôm đầu lẩm bẩm: “Cô út đã đăng ký kết hôn đâu, sao cháu phải gọi dượng?”
Cả sân bật cười. Lục Cảnh Phong cũng cười, đặt hành lý vào gian phía đông rồi ngồi xuống cài lại khuy áo bông cho Triệu Thành: “Được, không vội. Đợi cô út cháu đăng ký kết hôn rồi hãy đổi cách gọi. Dượng chờ được.”
“Vậy còn đợi đến bao giờ?”
“Sắp rồi.”
Triệu Thư Hòa nghe câu ấy từ trong phòng, bàn tay đang dọn đồ khựng lại. Cô vừa trải giường xong thì ngoài cổng vang lên tiếng Lý Quỳnh Tiên: “Vợ thằng hai, đã đun nước chưa? Tay mẹ rét cứng, sắp không duỗi ra được nữa rồi!”
Trương Tiểu Bình vội gọi: “Mẹ! Mẹ xem ai về này!”
Lý Quỳnh Tiên còn xách giỏ tre nhỏ. Bên trong lót rơm khô, phía trên đặt bảy tám quả trứng tròn, là quà cảm ơn gia đình sản phụ tặng bà.
Bà ngẩng đầu, bắt gặp Triệu Thư Hòa đang bước ra. Vừa đặt giỏ lên bàn, bà đã đi nhanh tới nắm tay con gái: “Ôi con bé Thư Hòa của mẹ! Trời rét thế này sao còn về?”
Triệu Thư Hòa cười, nắm lại đôi tay mẹ: “Được nghỉ đông nên con về thăm nhà. Cảnh Phong cũng về cùng con.”
Lục Cảnh Phong vừa từ nhà phía đông đi ra, cất tiếng gọi: “Mẹ.”
Lý Quỳnh Tiên nhìn đôi trẻ, hài lòng vô cùng. Sau đó bà ngắm Triệu Thư Hòa từ trên xuống dưới mấy lượt: “Đúng là thành phố nuôi người! Nhìn cái mặt này, vừa trắng vừa đầy đặn. Vào thành học chưa đầy nửa năm mà cứ như biến thành người khác!”
Triệu Thư Hòa đang cầm hạt dưa định cắn, nghe thế liền dừng tay. Mập lên rồi sao? Cô cúi nhìn eo, lại sờ mặt rồi nói: “Mẹ, con đâu có mập, là mặc nhiều áo nên trông người to hơn thôi.”
Lý Quỳnh Tiên không đồng tình: “Mặc nhiều cái gì, mặt con tròn hơn hẳn một vòng kia kìa. Thế mới là tướng có phúc! Hồi ở nhà gầy như cây sào.”
Đinh Phượng vừa cắn hạt dưa vừa ghé tới: “Mẹ nói đúng đấy. Em út bây giờ trông như người trên tranh quảng cáo ấy. Ở thành phố bữa nào cũng ăn gạo, ăn bột trắng, sao chẳng lên cân được? Nhìn gạo với bột mì em rể mang về là biết đời sống ở tỉnh tốt thế nào rồi.”
Trương Tiểu Bình ở bếp gọi lớn: “Em dâu ba, vào giúp chị thái củ cải đi, đừng chỉ đứng đấy nói suông.”
Đinh Phượng phủi vỏ hạt dưa trên tay, lườm một cái rồi đi vào.
Đến chập tối trời đã tối đen, Triệu Thủ Điền mới đẩy cửa bước vào sân. Chiếc áo xanh của ông dính đầy bụi, đầu mũi đỏ ửng vì lạnh. Vừa vào cửa đã thấy trên bàn bát tiên trong nhà chính bày mấy món ngon, ngay giữa còn có đĩa cải thảo xào thịt hun khói: “Hôm nay ngày gì thế? Chưa Tết nhất mà đã đem thịt hun khói ra thái rồi à?”
Lý Quỳnh Tiên bưng bát đũa từ bếp ra, trách yêu: “Ông làm kế toán đến ngớ người rồi hả? Thư Hòa với Cảnh Phong về đấy!”
Triệu Thủ Điền vừa hay nhìn thấy Triệu Thư Hòa bưng chậu nước nóng đi tới. Khuôn mặt ông lập tức rạng rỡ, vội đặt sổ sách xuống: “Thư Hòa về rồi à? Có lạnh không con?”
Lục Cảnh Phong cũng rửa tay đi vào chào hỏi. Cả nhà Triệu Bảo Thương lẫn Triệu Mãn Trụ đều chen vào nhà chính. Hiếm khi đông đủ thế này, người lớn ngồi ghế dài, bọn trẻ đứng ăn.
Mọi người quây quần bên bàn. Triệu Mãn Trụ chẳng bao giờ chịu để miệng nghỉ, vừa ăn vừa khoe tiến độ làm nhà mấy ngày qua.
Triệu Thủ Điền bưng bát cơm chợt hỏi: “Thư Hòa, kỳ nghỉ lần này con định ở nhà mấy ngày?”
Câu hỏi khiến Triệu Thư Hòa sững người. Trong tiềm thức, nơi đây vẫn là nhà của cô, nghỉ học về nhà chẳng phải chuyện đương nhiên sao? Trước kia mỗi khi tan học trở về, chưa ai hỏi cô sẽ ở mấy ngày, bởi ngày nào cô cũng ở đây. Lòng cô bỗng khó chịu không rõ vì sao, đôi đũa trên tay chậm hẳn lại.
Lục Cảnh Phong ngồi bên nhận ra sắc mặt cô khác thường, vội đỡ lời: “Cha, chúng con dự định ở đến ngày hai mươi sáu tháng Chạp rồi trở về.”
Triệu Thủ Điền gật đầu, nâng bát húp một ngụm cháo lớn: “Được, sắp xếp vậy là tốt. Đi ngày hai mươi sáu tháng Chạp, vẫn kịp về đón Tết.”
Triệu Thư Hòa cúi đầu nhai cơm như một cái máy. Giây phút ấy cô mới thật sự nhận ra: mình đã đính hôn, hộ khẩu ở đội sản xuất cũng đã chuyển đi. Trong nhà ở thôn Tiểu Thạch Đầu, giờ chẳng còn phần đất riêng hay khẩu phần lương thực mang tên cô nữa.
Cha và anh hai đã chia nhà. Bây giờ lương thực đều tính theo đầu người. Mười mấy ngày cô về ở thực chất là đang ăn vào khẩu phần của nhà anh hai hoặc anh ba.
Một nỗi chua xót khó tả dâng lên trong lòng. Hóa ra đã bước ra khỏi núi, cô cũng chẳng thể trở về như ngày xưa nữa.
Suốt phần còn lại của bữa ăn, Triệu Thư Hòa không nói mấy, chỉ ngồi nghe hai anh trai uống rượu tán chuyện với Lục Cảnh Phong.
Ăn xong, các anh chị lần lượt về phòng. Triệu Thư Hòa giúp thu bát đũa, bị Lý Quỳnh Tiên đẩy ra: “Đi đi, nghỉ ngơi đi. Tay con giờ là tay lật sách, không phải tay rửa bát.”
“Mẹ, mười mấy năm ở nhà con vẫn rửa bát mà.”
“Bây giờ khác rồi.” Lý Quỳnh Tiên giành lấy bát. “Giờ con là học sinh trung cấp trên tỉnh.”
Triệu Thư Hòa không cãi được, đành trở về căn phòng nhỏ.
Đêm đó, Triệu Thủ Điền và Lý Quỳnh Tiên nằm trên giường đất mà chưa ngủ. Lý Quỳnh Tiên trở mình: “Ông này, chẳng phải ngày nào ông cũng nhớ Thư Hòa sao? Trên bàn ăn nhắc tới, trước lúc ngủ cũng nhắc. Con bé vất vả đường xa trở về, ông lại mở miệng hỏi nó ở mấy ngày. Nghe như đang đuổi con ấy.”
Triệu Thủ Điền vẫn thức nhưng không lên tiếng.
“Sống với ông mấy chục năm, tôi còn không hiểu chút tâm tư ấy sao?” Lý Quỳnh Tiên huých khuỷu tay vào ông. “Nói đi, ông nghĩ gì?”
Triệu Thủ Điền thở dài: “Nhớ chứ, làm sao không nhớ. Nhưng tôi cũng không muốn nó trở về.”
“Sao lại nói thế?”
“Bà nhìn nó bây giờ xem, được chăm tốt biết bao. Mặt tròn ra, tay không còn nứt nẻ, nói năng cũng khác trước. Về làm gì? Về để cùng chúng ta gặm bánh bột ngô sao?” Nói đến đây, Triệu Thủ Điền nghẹn giọng. “Tết nhất, nó nên ở nhà chồng, ăn ngon mặc đẹp, mặc quần áo mới. Đừng theo chúng ta chịu khổ trong núi nữa.”
Nghe xong, mắt Lý Quỳnh Tiên đỏ hoe. Bà gật đầu, lấy tay áo lau khóe mắt.
“Còn một chuyện nữa.” Triệu Thủ Điền nói tiếp. “Nó cứ gửi đồ về nhà từng chuyến, khi thì dầu, khi thì bột, khi thì quần áo. Bà nói xem bên nhà họ Lục có nghĩ gì không? Tiền con dâu kiếm được lại đem từng đống về nhà mẹ đẻ, nhà chồng nào chẳng có chút ý kiến?”
Lý Quỳnh Tiên thở dài: “Phải đấy, lương thực quý lắm. Gạo bột đều phân theo định mức, thời này nhà nào cũng khó khăn.”
“Tôi đâu phải ghét bỏ con.” Triệu Thủ Điền nói. “Cứ mang đồ về mãi, nhà chồng sẽ không vui. Nhưng nó không về thì tôi lại nhớ. Làm cha đúng là đằng nào cũng khó.”
Lý Quỳnh Tiên vỗ cánh tay ông: “Tôi biết. Ông chỉ cứng miệng mà mềm lòng. Nửa năm hơn con bé mới về được một chuyến, mai đừng cứ nghiêm mặt nữa. Để nó vui vẻ ở nhà ít hôm.”
“Biết rồi.” Triệu Thủ Điền trở mình. “Ngủ đi, mai trên đội còn sổ sách phải tính.” Căn phòng yên tĩnh dần, chỉ còn tiếng gió thổi qua mái hiên ngoài cửa sổ.
Trong phòng bên kia, Triệu Thư Hòa cũng trằn trọc mãi. Dù Lục Cảnh Phong đã mang lương thực theo, không cần ăn phần của các anh, nhưng câu cha hỏi “ở mấy ngày” cứ quanh quẩn trong đầu cô.
Cô ngồi dậy, khoác áo ngoài lên vai, lấy từ ngăn trong chiếc túi quân dụng ra mấy chục đồng còn lại. Ban đầu cô định trước Tết lúc đi sẽ lén để tiền lại cho cha mẹ, nhưng giờ xem ra cha chắc chắn không nhận, có khi còn mắng cô nữa. Hay là tới công xã mua ít vải và bông cho cha mẹ?
Cô đang suy tính thì ngoài cửa vang lên hai tiếng gõ. “Thư Hòa, ngủ chưa?” Là giọng Lục Cảnh Phong.
Triệu Thư Hòa khoác áo ra mở hé cửa. Lục Cảnh Phong đứng bên ngoài, tay bưng một bát sứ thô khá lớn: “Chưa ngủ thì uống lúc còn nóng đi. Tối nay em ăn chẳng được mấy miếng.”
Đó là một bát nước đường đỏ trứng gà, bên trong có hai quả trứng. Triệu Thư Hòa vội kéo anh vào, nhận lấy bát, hơi nóng bốc lên khiến mắt cô cay cay: “Anh lấy trứng với đường đỏ ở đâu?”
“Đường đỏ chẳng phải chúng ta mang về sao? Còn trứng là hôm nay mẹ được nhà sản phụ tặng.” Lục Cảnh Phong ngồi bên giường, nói: “Cha nói thế vì sợ em quá lo cho nhà mẹ đẻ mà tự tạo gánh nặng. Người già nghèo khổ cả đời, chỉ mong con gái sống sung sướng hơn. Sao anh lại không hiểu tâm tư ấy được?”
Triệu Thư Hòa ăn một miếng trứng to. Nuốt xuống, cả người cô cũng ấm lên.
Lục Cảnh Phong khẽ cười: “Mau ăn đi. Mai anh đưa em vào núi đặt bẫy thỏ. Anh hai bảo năm nay núi sau tuyết dày, thú rừng cũng nhiều. Mấy hôm nữa anh ba chuyển nhà, chúng ta còn phải tới giúp mừng bếp mới.”
Triệu Thư Hòa sụt sịt mũi, liên tục gật đầu. Giờ đây, cô thật sự đang đi trên con đường đời thuộc về chính mình.