Tám giờ tối, máy bay hạ cánh xuống sân bay tỉnh lỵ.
Lục Tân Dân lái xe chờ sẵn ở cửa ra. Thấy Triệu Thư Hòa bước ra, anh đón lấy chiếc va li vải bạt trên tay cô trước tiên. La Cường Ba và Quách Xuân Lệ theo sát hai bên, cả ba đều mệt đến mức chẳng muốn nói chuyện.
Xe chạy vào Khánh Phong Uyển, đèn phòng khách vẫn sáng. Lục Cảnh Phong nghe tiếng động liền từ trong nhà đi ra, phía sau là hai đứa nhỏ mặc túi ngủ liền quần. Khóa kéo kéo lên tận cổ, đi đứng lắc lư như hai chú chim cánh cụt.
“Mẹ!” Minh Phi nhào tới ôm chân cô. “Con ngủ ba mươi lần rồi!”
Minh Triệt đứng cạnh sửa lời em: “Hai mươi chín lần thôi, giấc ngủ trưa hôm qua của em không tính.”
Triệu Thư Hòa ngồi xổm xuống, mỗi tay ôm một đứa, hôn lên má hai con một cái. Một tháng không gặp, Minh Triệt dường như lại cao thêm, còn hai má Minh Phi đầy đặn hơn một chút.
Lục Cảnh Phong kể với cô rằng gia đình anh cả đã chuyển về đường Nhân Dân sau mùng 10. Cha mẹ cũng sang bên ấy ở một tháng, mới về đây hôm kia. Giờ hai ông bà đã đi ngủ.
Triệu Thư Hòa làm việc quần quật ở Kinh Thị suốt một tháng. Về đến nhà mình, tắm rửa xong, vừa nằm lên giường chưa được hai phút cô đã ngủ thiếp đi.
Sáng hôm sau, cô đến căn cứ.
Cửa phòng thí nghiệm tầng bốn đang mở. Phạm Hạo Thần ngồi xổm cạnh máy đúc băng làm nguội nhanh, thấy Triệu Thư Hòa đến liền chào: “Chị cả, chị về rồi.”
Triệu Thư Hòa nhận lấy đoạn băng kim loại trong tay cậu, nhẹ nhàng bẻ cong. Một tiếng “rắc” vang lên, dải băng gãy thành hai đoạn.
Phạm Hạo Thần chán nản: “Ba lượt thử rồi, lần nào cũng thế.”
Chu Mẫn ôm một chồng phổ nhiễu xạ từ phòng trong đi ra, trải lên bàn. Trên mỗi đồ thị, cạnh phần đỉnh tù bè rộng đều nhô lên mấy đỉnh nhọn. Dải kim loại chưa hoàn toàn chuyển sang trạng thái vô định hình, bên trong đã kết tinh thành hạt nên hễ bẻ cong là gãy.
“Suốt tháng qua bọn em thay ba loại công thức phối liệu, chỉnh vòi phun hai lần, cả tốc độ trục lăn đồng cũng tăng rồi. Chị cả, hợp kim mẹ chỉ còn hơn hai ký. Đây là vật liệu độ tinh khiết cao do bộ đặc biệt cấp, nếu còn làm hỏng nữa, bọn em thật chẳng còn mặt mũi gặp chị.”
Triệu Thư Hòa nhìn hai mươi chín người trẻ tuổi trong phòng, ai nấy đứng im không nói. Trước khi đi, cô đã bảo lần này để họ tự bắt tay thực hiện. Họ quả thực đã dồn hết sức, muốn làm ra chút thành tích cho cô xem: “Trước hết, mang toàn bộ ghi chép gốc của ba lượt thử đến cho tôi.”
Ghi chép còn chưa xem xong, Trương Minh Huy đã tìm đến.
Ông đóng cửa lại, vẻ mặt không tốt lắm: “Tổng công trình sư Triệu, có chuyện rồi. Tuần trước, phó viện trưởng Tưởng của Viện Nghiên cứu Thép đã gửi một bản báo cáo lên bộ.”
Triệu Thư Hòa đặt sổ xuống: “Báo cáo chuyện gì?”
“Ông ta nói căn cứ chúng ta đóng cửa tự nghiên cứu hợp kim vô định hình, từ chối hết các chuyên gia trong nước đã theo đuổi lĩnh vực này suốt năm năm, rồi để đám trẻ mới tốt nghiệp đem trục lăn đồng nhập khẩu và nguyên liệu độ tinh khiết cao ra luyện tay. Báo cáo còn bảo, nguyên liệu căn cứ chúng ta làm hỏng trong một tháng đủ cho Viện Nghiên cứu Thép thí nghiệm nửa năm.”
Triệu Thư Hòa biết người này. Trong danh sách Trương Minh Huy trình lên trước Tết, Viện Nghiên cứu Thép chiếm bảy suất, dẫn đầu là Tưởng Lập Quần. Sau khi cô trả danh sách về, bên ấy chẳng còn động tĩnh gì.
Trương Minh Huy kể luôn chuyện phía sau. Viện Nghiên cứu Thép đã nghiên cứu băng hợp kim vô định hình suốt năm năm, trước đây bộ luôn hứa giao dây chuyền sản xuất lõi máy biến áp cho họ. Năm nay, phần lớn kinh phí vật liệu của bộ lại phân về phía Triệu Thư Hòa.
Nếu căn cứ làm thành công, đề tài năm năm của Viện Nghiên cứu Thép sẽ thành kẻ chạy theo, kinh phí và dây chuyền sản xuất sau này đều phải phân chia lại. Nếu căn cứ thất bại, Tưởng Lập Quần có thể đường hoàng đưa người vào, tiếp quản dự án: “Bộ nói không cần để ý ông ta, chúng ta cứ làm thí nghiệm trước đã.”
Sau đó, Triệu Thư Hòa ngồi xổm trước máy đúc băng làm nguội nhanh suốt một buổi chiều.
Vấn đề không chỉ có một. Sờ lên bề mặt trục lăn đồng thấy hơi ráp. Nhìn sát mới thấy một lớp màng ôxit cực mỏng. Khi kim loại nóng chảy tiếp xúc, nhiệt truyền đi chậm. Khe hở giữa miệng vòi phun và mặt trục lăn là không phẩy tám mi-li-mét, quá xa. Kim loại nóng chảy vừa rơi xuống đã mất một phần nhiệt giữa không trung, không thể tạo thành vùng kim loại lỏng mỏng và đều.
Tốc độ tuyến tính bề mặt trục lăn chỉ đạt mười tám mét mỗi giây, tốc độ làm nguội thiếu quá nhiều. Nhiệt độ nung chảy cũng hơi thấp, bên trong vẫn còn những cục nhỏ chưa tan hết, trở thành nơi các tinh thể bắt đầu xuất hiện.
Triệu Thư Hòa ghi từng vấn đề vào sổ.
“Tháo trục lăn đồng ra đánh bóng lại. Sau khi đánh bóng, toàn bộ quá trình đúc băng phải dùng khí argon bảo vệ, không cho trục bị ôxi hóa nữa. Giảm khe hở vòi phun xuống không phẩy ba mi-li-mét, nâng tốc độ tuyến tính lên hai mươi tám mét mỗi giây. Tăng độ quá nhiệt của kim loại lỏng thêm một trăm hai mươi độ, kéo dài thời gian giữ nhiệt lên năm phút.”
Chu Mẫn nhìn những con số trên bảng: “Chị cả, không phẩy ba mi-li-mét, vòi phun chỉ cần rung nhẹ là đập vào bề mặt trục rồi.”
“Vì thế giá đỡ vòi phun cũng phải sửa, đổi thành loại có thể vi chỉnh.” Triệu Thư Hòa dùng phấn vẽ thêm một phác thảo bên cạnh. “Mai tìm các bác thợ lành nghề ở xưởng, trong ba ngày phải làm xong.”
Những thứ này trong không gian học tập đều được giảng giải rõ ràng. Giảng viên của bài đông đặc nhanh năm ấy đã cầm một chiếc máy đúc băng tháo rời, phân tích từng linh kiện và những trục trặc của nó. Trong những đêm bị đám người ở Kinh Thị ép làm việc đến khuya, cứ nhắm mắt là cô lại xem đi xem lại mấy bài giảng ấy.
Trong khoảng thời gian tiếp theo, đèn tầng bốn vẫn tắt đúng năm giờ chiều.
Triệu Thư Hòa không cho bất cứ ai thức đêm làm thêm. Trục lăn đồng đưa đến xưởng đánh bóng mất hai ngày. Giá đỡ vòi phun sửa đi sửa lại ba lần. Lần đầu lắp vào lệch không phẩy một mi-li-mét. Phạm Hạo Thần cầm thước cặp đo đạc suốt buổi sáng, rồi lại tháo ra làm lại. Hai ký hợp kim còn lại được chia thành năm phần.
Triệu Thư Hòa chỉ cho phép họ chạy một mẻ.
Kim loại nóng chảy từ vòi phun chảy xuống. Trục lăn đồng xoay vun vút, một dải băng mỏng sáng loáng văng ra từ đầu kia, rơi soạt xuống máng hứng. Chu Mẫn đeo găng tay, nhặt một đoạn lên, gập đôi lại cho hai đầu chạm vào nhau.
Dải băng không gãy.
Cô mở ra rồi gập lại, lại mở ra. Liên tiếp gập đi gập lại năm, sáu lần, dải băng chỉ xuất hiện thêm vài nếp gấp.
Chiều hôm đó, kết quả nhiễu xạ được đưa ra. Trên đồ thị chỉ có một phần đỉnh rộng trơn mượt, không hề có một đỉnh nhọn nào. Quy trình chế tạo hợp kim vô định hình bằng phương pháp đông đặc nhanh cuối cùng đã thành công.
Công nghệ được giao cho một nhà máy máy biến áp ở miền bắc thử sản xuất. Tên của cả hai mươi chín người trẻ tuổi trong căn cứ đều được ghi vào báo cáo dự án.
Tối hôm ấy, Trương Minh Huy ngồi trong phòng hội thảo, sắp xếp từng tập tài liệu kết thúc đề tài: “Tổng công trình sư Triệu, cả bốn hướng vật liệu đều đã hoàn thành. Dự án tiếp theo, cô định làm gì?”
Triệu Thư Hòa nghĩ một lúc: “Dự án tiếp theo cứ để sau đã. Tôi muốn nghỉ hai tháng, ở nhà với các con.”
Trương Minh Huy bật cười: “Câu này cô nói suốt ba năm rồi.”
Tối về Khánh Phong Uyển, hai đứa nhỏ đã ngủ.
Triệu Thư Hòa tắm xong, tựa lưng vào đầu giường. Bên cạnh, Lục Cảnh Phong đang xem báo cáo tháng này của xưởng nội thất. Cô kể anh nghe vài chuyện ban ngày, kể một lúc mí mắt đã nặng trĩu.
Sau khi ngủ, cô lại bước vào căn phòng học quen thuộc.
Bục giảng trống không, chẳng có giáo viên. Những công thức trên bảng đen cũng biến mất. Một nửa dãy đèn tuýp trên trần đã tắt, khiến cả khoảng phía sau lớp học chìm trong bóng tối.
Triệu Thư Hòa có dự cảm không lành. Mười một năm rồi, căn phòng học này chưa từng thay đổi hình dạng.
Giọng máy móc đã rất lâu không nghe thấy lại vang lên giữa lớp học vắng lặng: “Phương án bồi thường B sắp hết hạn. Thời gian mở cửa còn lại của không gian học tập: bảy ngày.”