Ngay chiều hôm gọi điện cho chị cả, Triệu Thư Hòa đến phòng hậu cần Đại học Giao thông, lấy danh nghĩa hỏi thăm nhà ở cho cán bộ giảng viên để dò la. Sau đó, trên đường về Viện số 20, cô lại kín đáo tìm chủ nhiệm Trịnh và lão Chu quen biết. Nhưng hỏi cả một vòng, câu trả lời đều giống hệt nhau: nhà ở dành cho cán bộ nhà trường đều phải xếp theo thâm niên, đến phó giáo sư còn phải xếp hàng chờ.
Còn mua bán tư nhân ư? Lão Trịnh tận tình khuyên: “Thư Hòa, trong đầu cô đang nghĩ những gì thế? Nhà cửa và đất đai đều là tài sản công! Tự bỏ tiền ra mua bán bên ngoài là đầu cơ trục lợi, đào góc tường xã hội chủ nghĩa! Bị bắt được là phải đưa vào lớp học tập đấy!”
Tối đó, Triệu Thư Hòa về nhà cũ, Lục Cảnh Phong nghe chuyện cũng lắc đầu liên tục. Mấy ngày nay anh cũng không ngồi không trong nhà máy thuốc lá. Anh đã nhờ đồng đội cũ chuyển ngành sang cơ quan quản lý nhà đất quận, thậm chí còn biếu thuốc cho mấy bà tổ trưởng dân phố ở phía nam và phía bắc thành phố để hỏi thăm.
Lục Cảnh Phong kể: “Bây giờ cả những căn nhà đất nện hở gió ngoài ngoại ô cũng đứng tên đội sản xuất hoặc công xã. Cá nhân muốn cầm tiền mặt làm thủ tục sang tên còn chẳng có nơi nào đóng dấu cho! Có tiền cũng không mua nổi.”
Ăn tối xong, hai người trở về gian nhà phía tây, đóng cửa lại. Triệu Thư Hòa bất lực nói: “Cảnh Phong, em biết khó, nhưng không ngờ lại chẳng có cửa nào hết. Xem ra chuyện của chị cả, chỉ có tiền cũng không giải quyết được. Em nghĩ... hay em viết báo cáo xin cho chị một chỉ tiêu đất hoặc nhà tái định cư?”
Lục Cảnh Phong vừa trêu hai con vừa nói: “Thư Hòa, anh thấy em nên xin luôn hai suất.”
Triệu Thư Hòa nghi hoặc: “Hai suất? Không phải một suất là đủ rồi sao?” Nói được một lúc, cô chợt hiểu ra. “Nhà mình cũng cần à? Chẳng phải khu dân cư công nhân đã có căn ba phòng ngủ rồi sao? Nhà cũ cũng còn giữ phòng cho chúng ta, cần lắm nhà thế để làm gì?”
“Nhà ở khu dân cư công nhân là căn hộ. Sau này Minh Triệt với Minh Phi lớn rồi, chẳng lẽ cứ chen nhau mãi trong một phòng? Hơn nữa em làm nghiên cứu, nhà phải có một phòng sách riêng mà không ai được tùy tiện bước vào chứ? Hai đứa nhỏ sau này đi học, làm bài tập, lẽ nào cứ nằm bò trên bàn ăn mà viết? Không gian căn bản không đủ xoay xở.” Lục Cảnh Phong phân tích cho vợ.
“Còn nhà cũ này nữa. Thư Hòa, năm xưa cha đã chia vĩnh viễn gian phía tây cho chúng ta. Nhưng bao năm nay anh cả và chị dâu cả giúp mình nuôi hai đứa nhỏ, chưa từng cãi vã một lời. Anh vốn không định giành căn nhà cũ ấy. Sau này chúng ta có nhà rộng rãi ở chỗ khác, cứ để hẳn nhà cũ cho gia đình anh cả, chị dâu cũng dễ chịu trong lòng! Biến đường lui của mình thành một phần tình nghĩa.”
Triệu Thư Hòa gật đầu không ngớt. Bản lĩnh tính trước ba bước dù mới đi một bước của chồng mình, đúng là không phục không được.
Đêm đó, Triệu Thư Hòa bước vào không gian học tập, nhập vào kho tìm kiếm tư liệu những từ khóa “tỉnh lỵ tỉnh S” và “xu hướng lịch sử thị trường bất động sản”.
Đường cong trên màn hình liên tục vọt lên khiến Triệu Thư Hòa suýt hồn bay phách lạc!
Cuối những năm chín mươi, cuộc cải cách nhà ở bắt đầu, giá đất tăng vọt! Sau năm 2000, tỉnh thành mở rộng, vùng ngoại ô hoang vắng ngày trước mọc lên đầy trung tâm thương mại, ga tàu điện ngầm, khu nhà ở cao cấp. Giá mỗi mét vuông từ vài chục đồng nhảy lên đến vài vạn đồng?! Mua! Nhất định phải có đất! Hơn nữa phải lấy đủ hai lô!
Sáng hôm sau, Triệu Thư Hòa nhân việc gọi điện báo cáo tư tưởng với Trần Tiến mà thẳng thắn đưa ra yêu cầu.
Cô không đòi biệt thự nhỏ dành cho cán bộ hay căn hộ ngay trung tâm, mà mong được cấp hai chỉ tiêu xây nhà nằm sát nhau. Một lô giải quyết nhu cầu nhà ở tương lai cho gia đình mình, lô còn lại dành cho người thân. Vị trí chỉ cần gần khu dân cư công nhân là được.
Bộ xử lý công việc nhanh vô cùng. Hiện Triệu Thư Hòa nắm trong tay nhiều thành quả nghiên cứu, phía tỉnh đang đau đầu không biết thưởng thế nào để cô càng thích ở lại tỉnh S. Vừa nghe đồng chí Triệu chỉ xin hai nền đất ở vùng xa, lại tự bỏ tiền xây nhà, họ lập tức phê duyệt theo diện đặc biệt!
Đến ngày thứ ba, một phó cục trưởng Cục Lương thực tỉnh cùng viện trưởng Trương tìm đến nhà. Họ cho biết tại khu vực kéo dài về phía nam, cách khu dân cư công nhân hai cây số, có một dãy đất dự trữ vốn quy hoạch cho nhân viên kho lương thực trực thuộc Cục Lương thực góp vốn tự xây nhà. Nay họ đặc biệt tách ra hai nền đất liền kề cho cô.
Mỗi lô có diện tích xây dựng một trăm hai mươi mét vuông, kèm sân riêng hướng nắng hai mươi mét vuông, nằm sát tuyến đường tỉnh dự kiến xây dựng, điện nước đều đã được dẫn tới.
Về chi phí, với tư cách người có cống hiến trong nghiên cứu khoa học, Triệu Thư Hòa được hưởng trợ cấp nội bộ, chỉ cần trả tượng trưng một nghìn đồng tiền quy đổi đất. Còn Triệu Thư Lan có thân phận người kinh doanh cá thể, được tính theo chỉ tiêu đặc biệt, phải nộp thêm bốn nghìn đồng phí sử dụng đất.
Tìm hiểu kỹ với hai người xong, Triệu Thư Hòa lập tức đến cơ quan tỉnh làm thủ tục. Hoàn tất rồi, cô trực tiếp gửi tin và gọi điện tới cửa hàng huyện Thanh Hà.
Nghe tin “nền đất một trăm hai mươi mét vuông, sân hai mươi mét vuông, hai lô nằm sát nhau”, Triệu Thư Lan phấn khích nói ngay: “Em út, chờ đấy! Chị đi chuyến tàu sơn xanh sớm nhất tối nay. Mấy đứa cứ đợi chị ở nhà cũ nhé, chị quen đường rồi, sáng mai chắc chắn tới!”
Sáng hôm sau, Triệu Thư Lan phong trần mệt mỏi xuất hiện trước cổng nhà cũ họ Lục.
Triệu Thư Hòa bắt chị phải ăn sáng rồi mới dẫn đi xem, thế là chị ăn xong trong ba phút! Triệu Thư Lan còn giục Lục Cảnh Phong đạp xe chở Triệu Thư Hòa, vì em gái đạp xe chậm quá. Chị thì mượn chiếc xe đạp nữ của Triệu Thư Hòa, hăm hở chạy đến khu đất được cấp.
Tới nơi, trước mắt là cả một vùng đất rộng được kẻ vạch bằng vôi trắng.
“Cái này... rộng đến thế ư?!” Triệu Thư Lan vừa bước vừa đo đạc. “Một trăm hai mươi mét vuông xây nhà, phía trước còn sân hai mươi mét... Trời ơi, nền đất này còn vuông vức hơn cả khu nhà cũ của chúng ta ở thôn Tiểu Thạch Đầu! Tám người nhà chị ở thoải mái!”
Triệu Thư Hòa chỉ các dấu hiệu trên mặt đất giải thích: “Chị, từ vạch vôi trắng này đến cái cọc cây bên kia là một lô. Bên trong một trăm hai mươi mét, ngoài còn chừa sân hai mươi mét. Lô sát bên y hệt là của em. Chị cả, lô của chị phải đóng bốn nghìn đồng tiền đất, em sẽ đóng cho chị...”
Triệu Thư Lan nghĩ vợ chồng em gái mỗi tháng chỉ có chừng trăm đồng lương cố định, tự chăm lo được cho nhà mình đã tốt lắm rồi: “Bốn nghìn đồng với chị bây giờ không đáng là bao! Thư Hòa, chị buôn bán ở thị trấn huyện, mỗi tháng doanh thu mấy nghìn đồng đấy! Nếu không nhờ phúc của em, dù chị có ôm một trăm thỏi vàng, người ta cũng chẳng cấp cho chị khu đất này!”
Triệu Thư Lan càng xem càng ưng: “Hợp quá! Đúng ý chị quá! Cả đời chị còn chưa từng tự xây một ngôi nhà của riêng mình! Đã xây thì phải xây căn nhà xi măng kiên cố, bề thế nhất tỉnh thành!”
Lục Cảnh Phong đứng bên cạnh cười nói: “Chị cả, khu đất này quy hoạch tổng cộng bảy mươi tám hộ tự xây, đều là hộ nhân viên Cục Lương thực và mấy đơn vị tuyến ba xung quanh được sắp xếp chuyển về. Cục đứng ra thống nhất điều phối công trình. Xi măng, cốt thép, gạch đỏ đều lấy theo phân phối của nhà nước, không phải tự đi xoay phiếu mua vật liệu xây dựng!”
Triệu Thư Lan càng kích động: “Thế thì tốt! Đỡ việc quá đi thôi! Thư Hòa, em học nhiều, đầu óc giỏi, em bảo nhà này nên xây thế nào?”
Trong lòng Triệu Thư Hòa đã sớm hình dung kết cấu nhà tự xây hiện đại: “Em nghĩ xong rồi. Chúng ta không xây nhà một tầng mà phải tính lâu dài. Móng đào sâu, dùng thép gân loại tốt nhất và xi măng đạt tiêu chuẩn cao. Tầng một cao ba mét rưỡi! Các tầng khác cao ba mét hai, xây thẳng bốn tầng!”
“Bốn... bốn tầng?! Cao ba mét rưỡi? Vậy đứng trong nhà chẳng khác gì hội trường lớn sao?” Triệu Thư Lan không dám nghĩ tới.
“Cao mới thoáng, thông gió và lấy sáng tốt, ở không bí bách. Tầng một làm phòng khách lớn, bếp, phòng ăn và phòng cho người già. Tầng hai, tầng ba là phòng ngủ, mỗi người một phòng riêng rộng rãi, còn có nhà vệ sinh độc lập. Tầng bốn làm phòng phơi quần áo và kho chứa đồ. Chị, tầng một có muốn ngăn thêm gian mở cửa hàng không?”
Triệu Thư Lan lập tức lắc đầu: “Không! Nhất quyết không làm mặt bằng buôn bán! Kinh doanh là phải ở nơi người chen người, tiền luân chuyển liên tục. Sau này chị tự thuê cửa hàng gần trung tâm bách hóa hay bến xe! Chỗ này để cả nhà an cư, ngủ nghỉ, quan trọng nhất là yên tĩnh, ổn định. Chỉ dùng để ở, phải ở cho thoải mái!”
Nói xong, Triệu Thư Lan mở chiếc túi da nhỏ, lấy thẳng sổ tiết kiệm đưa cho Triệu Thư Hòa.
“Chị, chị làm gì thế?”
“Trong này có tám nghìn đồng! Bốn nghìn đóng phí đất, bốn nghìn còn lại coi như tiền đặt cọc vật liệu xây nhà! Sau này thiếu thì chị bảo anh rể mang lên!”
Triệu Thư Lan dặn em gái và em rể: “Cửa hàng ở huyện không thể thiếu người, nhà còn mấy đứa con, chị chẳng thể lúc nào cũng ở tỉnh thành trông coi. Chị xây giống hai đứa. Hai đứa xây thế nào, chị xây thế ấy! Hai căn nhà y hệt nhau mới đúng là chị em ruột! Giao toàn quyền cho hai đứa, chị yên tâm!”