“Hóa ra cả nhà chỉ có mình em coi chuyện này là khó như lên trời thôi sao? Mười chín tuổi đã học lái xe tải lớn, chính ủy Từ đúng là dạy anh đủ thứ.” Nói xong, Triệu Thư Hòa càng quyết tâm phải lấy cho được một tấm bằng.
“Ngày trước trong quân đội, biết thêm một nghề là có thêm một con đường sống.” Lục Cảnh Phong đưa khăn cho cô, định mang nước đi đổ. “Nếu em thực sự muốn học, anh sẽ tìm cách lo chỉ tiêu. Đến lúc đó mời viện trưởng Trương với hiệu trưởng Lý ăn bữa cơm, nhờ họ giúp đỡ.”
“Không cần đâu, em thuộc biên chế Đại học Giao thông. Chuyện này em nhờ nhà trường là danh chính ngôn thuận.”
Trưa hôm sau, Triệu Thư Hòa tranh thủ chút thời gian, không ăn tại Viện số 20 mà nhờ bác tài Chu chở về Đại học Giao thông một chuyến.
Cửa phòng làm việc của hiệu trưởng Lý khép hờ. Thấy Triệu Thư Hòa đẩy cửa bước vào, ông liền nói: “Ôi, Thư Hòa đấy à! Hôm nay mặt trời mọc đằng tây hay sao mà giữa trưa em lại về trường thế? Có phải mấy ông già ở Viện số 20 bắt nạt em không?”
“Không có đâu, hiệu trưởng Lý. Mọi người trong viện đối xử với em rất tốt.” Triệu Thư Hòa tự kéo ghế ngồi xuống. “Hôm nay em tới đây vì muốn đề đạt một nguyện vọng nho nhỏ với nhà trường.”
“Nguyện vọng à? Em nói đi! Muốn kinh phí, muốn sách hay muốn bổ sung lương thực loại tốt cho gia đình?” Hiệu trưởng Lý phất tay đầy hào sảng. “Việc nào làm được, lão Lý này tuyệt đối không chần chừ!”
Triệu Thư Hòa: “Em muốn... thi lấy bằng lái xe.”
Hiệu trưởng Lý: “Thi bằng lái? Học lái ô tô ấy hả?”
“Vâng. Em thấy ngày nào cũng phải để xe đơn vị đưa đón, phiền mọi người quá. Hơn nữa... bản thân em cũng muốn học.” Triệu Thư Hòa thấy vẫn nên cố gắng tranh thủ. “Không biết bên trường còn chỉ tiêu học tập trung và giấy giới thiệu nào không ạ?”
Ban đầu Triệu Thư Hòa cứ tưởng hiệu trưởng Lý sẽ cho rằng cô không chuyên tâm nghiên cứu, thậm chí mang chuyện khoa học là quan trọng ra giáo huấn.
Ai ngờ hiệu trưởng Lý lại phản ứng hoàn toàn ngoài dự đoán: “Đúng rồi đấy! Em cứ yên tâm nghiên cứu dự án vũ khí điện từ của mình! Đợi phần khung chính của dự án lần này hoàn tất, thầy sẽ đích thân đến cơ quan quản lý giao thông tỉnh xin chỉ tiêu đặc biệt cho em! Thầy cho em nghỉ phép hưởng nguyên lương một tháng rưỡi, chuyên tâm học lái! Lý thuyết hay sửa xe cũng thế, thiếu dụng cụ thì trường cấp, thiếu huấn luyện viên thì thầy bảo lão Trịnh ở phòng hậu cần đích thân dẫn em đi tập!”
Ra khỏi phòng hiệu trưởng, Triệu Thư Hòa vẫn thấy đầu óc lâng lâng. Mọi chuyện thuận lợi đến mức cô không ngờ.
Còn hiệu trưởng Lý thì không ngồi yên nổi. Triệu Thư Hòa vừa đi khỏi, ông đã bưng ca trà chạy một mạch sang phòng bên cạnh, đá cửa phòng Tô Cảnh Hồng mà xông vào.
“Lão Tô! Tin mừng lớn đây!” Hiệu trưởng Lý vừa vào đã hô.
Tô Cảnh Hồng đang sửa một bản báo cáo đề cương nghiên cứu của học viên cao học, giật mình đến run tay: “Lão Lý! Ông gần sáu mươi tuổi rồi mà còn hấp tấp thế, ra thể thống gì? Trời sập hay bộ lại tới giành người nữa?”
“Đừng nhắc mấy chuyện xúi quẩy ấy! Triệu Thư Hòa vừa tới tìm tôi, chủ động đưa ra yêu cầu muốn học lái xe! Ông xem! Cấp trên cứ dặn phải giúp con bé xây dựng sự tự tin, dám nghĩ dám làm. Lần này cuối cùng nó cũng thông suốt rồi! Đợi dự án điện từ xong, tôi lập tức ký giấy cho nó đi học!”
Vừa nghe ba chữ “bằng lái xe”, sắc mặt Tô Cảnh Hồng lập tức tối sầm. Ông quay đầu tiếp tục xem báo cáo: “Ra ngoài, đóng cửa lại.”
Hiệu trưởng Lý ngây người: “Lão Tô, thái độ gì thế? Học trò tiến bộ, ông không vui thay à?”
“Tự tin là tốt, nhưng mấy chữ học bằng lái xe, sau này ông ít nhắc trước mặt tôi thôi.” Tô Cảnh Hồng đen mặt. “Tôi không muốn nghe.”
Hiệu trưởng Lý nghe vậy liền bật cười, chỉ vào Tô Cảnh Hồng mà trêu: “Lão Tô ơi là lão Tô, ông đúng là bụng dạ bé bằng đầu kim! Chẳng phải tháng 12 năm 1977 ông thi sửa xe trượt ba lần sao? Bao nhiêu năm rồi mà vẫn còn thù dai?”
Tô Cảnh Hồng lập tức nổi cáu: “Thế nào là trượt liền ba lần? Tại bộ chế hòa khí bên cơ quan quản lý xe cố tình chơi xấu tôi! Động cơ tự dưng chết máy, họ cứ nhất quyết bảo tôi đạp chân côn chưa hết! Còn phần kiểm tra tìm lỗi nữa, giữa mùa đông nhiệt độ âm mấy độ mà bắt tôi chui xuống gầm xe vặn ốc. Tôi là người làm chuyện ấy sao?”
“Được rồi được rồi, kỹ năng không bằng người ta thì đừng đổ cho bộ chế hòa khí. Tôi cũng đâu có bằng lái, ông thấy tôi có tức không?”
Tô Cảnh Hồng: “Tôi mà so với ông được à? Ông còn chẳng phải người có bằng cao học! Tôi là giáo sư từng du học nước ngoài đàng hoàng, còn ông ngày xưa chỉ học đại học rồi chuyển sang làm cán bộ. Ông có thể lấy cùng một tiêu chuẩn để so với tôi sao?”
Lần này hiệu trưởng Lý không vui nữa: “Lão Tô, ông đang phân biệt trình độ học vấn đấy! Quá đáng rồi nhé! Tôi không học cao học thì sao? Ông giỏi đến mấy, thi bằng lái chẳng vẫn trượt ba lần à? Người ta còn chẳng cho ông chạm vào vô lăng!”
“Lý Kế Hồng! Ông đừng có nhắc đúng chuyện tôi không muốn nghe! Ra ngoài, về phòng ông đi!”
“Ái chà, chọc đúng chỗ đau nên nổi cáu rồi phải không? Tôi không đi đấy! Tôi còn phải sang phòng bảo vệ dặn trước, khi nào Thư Hòa rảnh thì cho con bé mượn chiếc Jeep cũ của trường tập lái, để ông thèm chết!”
Con thuyền tình bạn của hai người lập tức lật úp ngay trong phòng làm việc.
Còn lúc này, Triệu Thư Hòa đã về đến Phòng Một của Viện số 20. Trong đầu cô chỉ còn văng vẳng lời hiệu trưởng Lý: “Dự án lần này kết thúc thì lập tức cho nghỉ đi học!”
Vậy còn chần chừ gì nữa? Hoàn thành dự án càng sớm, cô càng sớm được đến trường dạy lái sờ vào vô lăng!
Thế là bắt đầu từ chiều hôm ấy, Triệu Thư Hòa âm thầm đẩy nhanh tiến độ. Trước kia mỗi ngày cô chỉ viết bốn năm trang, công thức được suy luận từng bước một, xong lại làm bộ nhắm mắt dưỡng thần. Giờ thì khác. Cô muốn đi học lái xe mà! Trước kia mỗi ngày nộp năm trang, bây giờ cô nộp mười lăm trang!
Năm giờ chiều, xe bác tài Chu còn chưa tới, Triệu Thư Hòa đã đưa một xấp giấy đầy công thức và bản phác thảo cho chủ nhiệm Triệu: “Chủ nhiệm Triệu, đây là toàn bộ phương trình vi phân riêng phi tuyến của ba cấp đầu bộ phát xung điện từ và thiết kế đường truyền cách điện từ. Mọi người tranh thủ kiểm tra phép tính nhé. Nếu không có vấn đề, ngày mai tôi sẽ bắt đầu viết phần tạo hình chùm sóng của ăng-ten định hướng.”
Triệu Hoài Nhân ngơ ngác: “Cái... cả mô-đun này cô tính xong hết rồi sao?!”
“Vâng, xong rồi.” Triệu Thư Hòa chuẩn bị về nhà. “Tôi nghĩ dựng khung lý thuyết sớm thì tiến độ sẽ nhanh hơn. Các vị lãnh đạo vất vả rồi, tôi xin phép tan làm trước!”
Ba ngày tiếp theo, tất cả mọi người ở Phòng Một, ngoại trừ Triệu Thư Hòa, đều sống trong cảnh nước sôi lửa bỏng.
Mỗi ngày Triệu Thư Hòa giải quyết xong một điểm nghẽn kỹ thuật. Đám chuyên gia của Phòng Một vốn vẫn tự nhận mình thuộc hàng đầu ngành công nghiệp quốc phòng trong nước giờ hoàn toàn bị cô làm cho choáng váng.
Họ tính toán bằng bàn tính, thước tính và máy tính quay tay! Còn những gì Triệu Thư Hòa đưa ra lại toàn là phương pháp giải và hệ phương trình họ chưa từng nghe đến. Các ý tưởng ấy tiên tiến quá mức, hoàn toàn bỏ qua hệ thống cũ học từ Liên Xô, gần như phủ định toàn bộ kiến thức mà họ tích lũy ba mươi năm qua!
Đến đêm thứ tư, đèn Phòng Một sáng suốt đêm không tắt.
Tổ trưởng tổ Hai kêu lên: “Không nổi nữa! Tôi thật sự không tính nổi! Phần tích phân điện tích ở trang bảy, rốt cuộc cô ấy nhảy thẳng từ phương trình sang hao tổn năng lượng bằng cách nào? Ít nhất còn thiếu tám bước suy luận ở giữa! Tôi kiểm tra ba lượt rồi, tính đến mức tim đập thình thịch!”
Một tổ trưởng khác gục trên bàn: “Lão Triệu, ông đã xem trên bàn đồng chí Triệu chưa? Chiều nay trước khi tan làm, cô ấy lại viết thêm cả một đống để đó...”
“Còn ba mươi trang nữa sao?!”
Mấy kỹ sư trong phòng vừa nghe đã thấy trước mắt tối sầm từng đợt.
Làm nghiên cứu thế này khác gì đọc thiên thư! Họ còn chưa hiểu nổi lý thuyết, phía sau đã chồng chất cả việc vẽ bản thiết kế, chế tạo mẫu vật thật, kiểm nghiệm vật liệu. Cứ tiếp tục với tốc độ này, chưa đợi Triệu Thư Hòa viết xong dự án, đám xương già Phòng Một đã phải khiêng nhau vào bệnh viện cấp cứu!
“Tổng công trình sư Hứa!” Chủ nhiệm Triệu cũng căng thẳng, quay sang ông Hứa. “Ông là tổng công trình sư, phải lên tiếng đi chứ! Bọn tôi... sắp không chống đỡ nổi rồi!”
Hứa Vạn Dân cũng thức đến đỏ ngầu hai mắt. Ông nhìn đống tài liệu rồi lại nhìn các cán bộ nòng cốt sắp sùi bọt mép trong phòng, thở dài nặng nề: “Đúng là tạo nghiệp... Mấy hôm trước còn sợ cô ấy làm chậm, giờ con bé tăng tốc lên là thật sự muốn lấy mạng người khác! Sáng mai tôi sẽ nói chuyện với nó.”
Sáng hôm sau, tám giờ rưỡi.
Triệu Thư Hòa vừa ngân nga một khúc nhạc vừa bước vào phòng làm việc, đặt túi xuống, định hôm nay viết thêm hai mươi trang nữa, cố gắng hoàn thành trước cuối tháng 8 để đi học lái.
Có tiếng gõ cửa.
Đêm qua Hứa Vạn Dân chỉ ngủ ba tiếng, bây giờ có cảm giác hồn vía còn chưa theo kịp thân xác, nhưng vẫn phải đến nói chuyện: “Đồng chí Thư Hòa, lại đây. Ăn sáng chưa? Tôi nhờ nhà ăn luộc hai quả trứng, còn pha cho cô ít bột mạch nha sữa nữa.”
Nhìn bộ dạng kiệt sức của ông Hứa, Triệu Thư Hòa nghĩ có lẽ ông nên tự ăn mới phải: “Tổng công trình sư Hứa, ngài sao thế...”
Hứa Vạn Dân thở dài, sắp xếp lại lời nói: “Thư Hòa à, cái này... nghiên cứu khoa học quân sự của chúng ta ấy mà, quan trọng nhất là sự chặt chẽ, vững chắc, đi từng bước một. Có đúng không?”
“Đúng ạ.” Triệu Thư Hòa gật đầu. “Vì vậy tôi tính toán số liệu rất tỉ mỉ, cũng không bỏ sót bước nào.”
“Đúng, cô không bỏ sót, nhưng cô chạy quá nhanh.” Hứa Vạn Dân hết cách thật rồi. “Lão Chu của tổ Ba đêm qua tính phương trình dòng điện từ đến bốn giờ sáng, bị hạ đường huyết, vừa phải khiêng tới trạm xá truyền đường glucose đấy.”
Triệu Thư Hòa giật mình: “Sao cơ? Thầy Chu không sao chứ?”
“Người thì không sao, chỉ là đầu óc không chịu nổi nữa.” Hứa Vạn Dân thở dài. “Đồng chí Thư Hòa, phương pháp của cô tiên tiến quá. Đám già chúng tôi phải vừa học vừa tiêu hóa. Những gì cô đổ ra ba ngày nay đủ cho chúng tôi nghiền ngẫm ba tháng rồi! Hôm nay cô lại quăng thêm ba mươi trang nữa thì ngày mai cả Phòng Một chẳng còn ai đi làm nổi.”
Tổng công trình sư Hứa bây giờ không phục cũng không được: “Chậm lại một chút đi, đồng chí Thư Hòa. Coi như lão Hứa này cầu xin cô, chậm lại một chút! Để chúng tôi hiểu kỹ hơn đã. Không thể đến cuối cùng cả Phòng Một chỉ mình cô hiểu nguyên lý, mọi người khác đều không theo kịp, thế chẳng phải công sức đổ sông đổ biển sao? Chúng ta không gấp, thật đấy. Có chậm mới làm ra việc tinh tế!”
“Vậy... được ạ.” Xem ra vô lăng của cô vẫn phải quay trong mơ thêm hai tháng nữa rồi.