Triệu Thư Hòa hiểu rõ: Dù ở thời đại nào, cũng không thể dựa dẫm mãi vào người khác. Chỉ có năng lực thật sự nằm trong đầu mình mới là thứ người ta không thể cướp đi. Không muốn bị thời đại đào thải, không muốn chỉ làm việc chấm bài và trông giờ tự học, thì phải trở thành một người có ích!
Học hành thực sự có thể thay đổi số phận. Không phải học đối phó để lấy tấm bằng, mà phải học thật, biến tri thức thành nền tảng vững chắc của bản thân.
Rửa hộp cơm xong, Triệu Thư Hòa về văn phòng. Cô chẳng quan tâm việc Trương Hồng Mai lôi kéo bè phái, mở sổ ghi chép, yên lặng bắt đầu soạn giáo án. Nhiệm vụ bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh toàn tỉnh rất nặng, cô phải bảo đảm ba tiết dạy của mình thật vững vàng.
Những ngày tiếp theo, cuộc sống của Triệu Thư Hòa rất đều đặn. Một mặt soạn bài ở trường bồi dưỡng giáo viên, mặt khác về nhà nghiền ngẫm những bài toán viện sĩ Tần giao lại, làm việc gì cũng nghiêm túc.
Sáng ngày 12 tháng 7 năm 1978, khoa điện cơ Đại học Giao thông đã tổng hợp xong điểm thi cuối kỳ.
Bành Vĩ dán bảng thành tích đỏ ngay cửa lớp từ sớm. Khi Triệu Thư Hòa tới, bên ngoài đã có một vòng người vây quanh.
Cô chen vào nhìn, tên mình đứng đầu danh sách.
Điểm tổng kết chín mươi hai, bị trừ tám điểm. Giải tích cao cấp trừ ba, vật lý trừ hai, ba điểm còn lại bị trừ ở môn cơ sở kỹ thuật điện, đều do cô bất cẩn viết sai ký hiệu.
May quá, may quá.
Cô nhìn xuống. Lão Lý xếp thứ mười ba, vừa đủ qua chuẩn. Trần Viện Triều xếp thứ hai mươi mốt, Tô Hiểu Yến đứng thứ tám.
Xuống nữa, sau tên hơn mười người có ghi hai chữ “thi lại” bằng màu đỏ.
Triệu Hồng Binh đứng cạnh cô, sắc mặt rất khó coi. Anh trượt cả giải tích cao cấp lẫn vật lý, hai môn cộng lại còn chưa được bốn mươi điểm.
“Xong rồi.” Triệu Hồng Binh cúi đầu. “Về nhà lại bị mắng.”
Lão Lý vỗ vai anh, cũng chẳng biết nên an ủi thế nào.
Đúng mười giờ, Tô Cảnh Hồng và Bành Vĩ vào lớp. Bành Vĩ bước vào liền đóng cửa, giáo sư Tô đứng trên bục giảng nhìn cả lớp.
“Các em xem điểm rồi chứ.” Tâm trạng Tô Cảnh Hồng rất xấu. “Số người trượt môn gần một nửa. Đó là còn trong tình huống Triệu Thư Hòa đã ôn cấp tốc giúp các em mấy ngày.”
Phía dưới không ai dám lên tiếng.
“Tôi không đến để mắng các em.” Tô Cảnh Hồng nói. “Các em cũng chẳng còn nhỏ, nhiều người đã có gia đình, nuôi vợ con, ai cũng khó khăn. Nhưng chính các em phải hiểu, đại học không phải nơi để học qua loa cho xong.”
Ông nói tiếp: “Kiến thức thiếu hụt học kỳ này nhất định phải bổ sung. Nếu không, càng học lên các em càng như đọc sách trời. Vì vậy, hủy kỳ nghỉ hè. Ngày 10 tháng 8 năm 1978 khai giảng sớm. Người trượt môn bắt buộc phải thi lại, người không trượt cũng phải quay về học.”
Trong lớp vang lên vài tiếng thở dài.
“Bành Vĩ, phát bài tập hè đi.” Tô Cảnh Hồng dặn.
Bành Vĩ bê thùng giấy nặng trịch dưới bục lên, bắt đầu chuyền bài tập xuống từng người.
Hai quyển Bài tập tăng cường giải tích cao cấp, hai mươi bộ Đề suy luận cơ sở vật lý, một quyển Phân tích sơ đồ mạch điện. Ai nhận cũng có cả chồng tài liệu dày cộp. Mọi người ôm đống sách mà còn tuyệt vọng hơn lúc thấy điểm thi.
Bành Vĩ phát tới chỗ Triệu Thư Hòa thì bỏ qua cô luôn.
Tô Hiểu Yến nhìn mặt bàn trống trơn của Triệu Thư Hòa, rồi nhìn chồng tài liệu trước mặt mình, nhỏ giọng hỏi: “Thư Hòa, bài tập của cậu đâu?”
Tô Cảnh Hồng trên bục trực tiếp lên tiếng: “Triệu Thư Hòa, em không cần làm những bài cơ bản này. Tan họp em đến văn phòng tôi lấy ít tài liệu. Những người khác nhận bài tập xong thì về chuẩn bị. Ngày 10 tháng 8, không ai được thiếu mặt.”
Nói rồi Tô Cảnh Hồng xoay người ra khỏi lớp.
Cả lớp đồng loạt nhìn Triệu Thư Hòa bằng ánh mắt đầy ngưỡng mộ. Nhưng cô hiểu, nhiệm vụ giáo sư Tô giao riêng chắc chắn không hề nhẹ nhàng.
Sau đó Bành Vĩ dặn thêm một lúc. Tan họp, mọi người ôm chồng bài tập vừa đi vừa than thở. Triệu Thư Hòa thu dọn cặp sách, đi tới tòa văn phòng.
Cửa văn phòng Tô Cảnh Hồng khép hờ. Cô gõ hai tiếng, đẩy cửa bước vào: “Thưa giáo sư Tô, em đến rồi ạ.”
Ngoài Tô Cảnh Hồng, trong phòng còn có giáo sư Trần và giáo sư Hạ. Ba người ngồi trước bàn, trên đó đặt một túi hồ sơ giấy nâu.
“Thư Hòa, đến rồi à.” Tô Cảnh Hồng chỉ chiếc ghế đối diện. “Ngồi đi.”
Triệu Thư Hòa ngồi xuống, nhìn cái túi trên bàn mà hơi lo. Chẳng lẽ họ định chuyển thẳng hồ sơ sinh viên của cô tới Kinh Thành?
“Thư Hòa, đây là tài liệu bên Kinh Thành gửi tới.” Tô Cảnh Hồng đưa túi cho cô. “Trong này có vài quá trình suy luận, họ muốn em xem hết trong ba ngày, trả lời xem có chỗ nào sai không.”
Triệu Thư Hòa nhận túi, thấy khá nặng: “Đây là tài liệu gì ạ?”
Giáo sư Trần nói: “Cụ thể chúng tôi cũng không biết. Cấp trên bảo đây là tài liệu về một số đề tài của khoa điện cơ. Bên Kinh Thành đang thực hiện một dự án, quá trình suy luận mắc kẹt, họ muốn nhờ em xem giúp.”
Giáo sư Hạ cũng nói: “Tài liệu này rất quan trọng, em phải giữ cẩn thận. Bên trường bồi dưỡng giáo viên, tỉnh đã báo trước rồi. Bốn ngày tới em không phải đi đâu, ở nhà nghiên cứu những tài liệu này. Làm xong thì lập tức giao lại cho chúng tôi.”
Triệu Thư Hòa nhìn túi hồ sơ trên tay, lại nhìn ba vị giáo sư.
“Thư Hòa, tài liệu này rất quan trọng, tuyệt đối không được làm mất.” Tô Cảnh Hồng nhấn mạnh lần nữa. “Bên Kinh Thành chỉ đích danh yêu cầu em đọc, bảo em có đầu óc nhanh nhạy. Tôi thì thấy họ rảnh rỗi sinh chuyện, bao nhiêu viện sĩ, giáo sư không tìm, lại tìm em. Em xem có tìm ra gì hay không cũng chẳng sao, cứ cố gắng hết sức là được.”
Triệu Thư Hòa gật đầu: “Em biết rồi, thưa giáo sư Tô. Về nhà em sẽ xem ngay.”
“Được.” Tô Cảnh Hồng nói. “Ba ngày, cố gắng nhanh một chút. Có kết quả hay không cũng không sao.”
Triệu Thư Hòa ôm túi tài liệu rời văn phòng, dắt xe ra khỏi cổng trường. Khi cô về tới nhà, Lục Cảnh Phong vẫn chưa tan làm, trong nhà vắng vẻ.
Cô đặt túi lên bàn, mở ra xem. Bên trong là cả xấp tài liệu dày, toàn những bước suy luận viết tay, công thức và biểu đồ dày đặc.
Cô lấy trang đầu tiên ra, ngồi đọc.
Đây là một hệ thống tính toán sự phân bố trường điện từ khi động cơ điện vận hành ở tần số cao. Phương pháp suy luận hoàn toàn theo lối cũ, từng bước triển khai, viết kín hai mươi trang.
Triệu Thư Hòa đọc chừng mười phút đã nhận ra vấn đề.
Một điều kiện biên ở trang thứ bảy được đặt sai, khiến tất cả kết quả phía sau lệch đi.
Cô cầm bút đánh dấu bên cạnh trang đó rồi tiếp tục xem. Đến trang mười lăm, cô phát hiện thêm một lỗi. Lần này, khi lấy tích phân đã bỏ sót một hạng tử hiệu chỉnh. Tuy không ảnh hưởng hướng suy luận tổng thể nhưng khiến trị số chênh lệch đáng kể.
Cô lại đánh dấu.
Đọc mãi tới chiều tối, lúc Lục Cảnh Phong về nhà, Triệu Thư Hòa vẫn cúi trên bàn, tay cầm bút, giấy đầy những phép tính.
“Em chưa ăn cơm à?” Lục Cảnh Phong tới gần, liếc đống tài liệu trên bàn.
“Vâng, em quên mất.” Triệu Thư Hòa dụi mắt, đặt bút xuống. “Anh về rồi à?”
“Anh về rồi.” Lục Cảnh Phong kéo cô đứng dậy. “Ăn cơm trước, ăn xong xem tiếp.”