Vừa nằm xuống tối hôm ấy, Triệu Thư Hòa chợt nảy ra một ý. Nếu kiến thức năm 2025 quá mới, vậy có tài liệu ở giai đoạn giữa không? Những năm chín mươi, tám mươi, thậm chí chỉ muộn hơn hiện tại chừng mười năm cũng được, còn hơn cách biệt hơn bốn mươi năm.
Cô lật tìm từng môn một... Không có, không có, tất cả đều không có.
Gói tư liệu mà linh hồn đến từ tương lai để lại thật sự quá “hào phóng”. Với ý định để cô tiếp cận những kiến thức tốt nhất, tiên tiến nhất, người ấy chỉ lưu lại toàn những khóa học phiên bản mới nhất sau năm 2020!
Trước kia, học kiến thức cấp hai, cấp ba thì vài chục năm cũng chẳng thay đổi bao nhiêu. Định lý Pythagore đến năm 2025 vẫn là định lý Pythagore, ngữ pháp tiếng Anh cũng vẫn là những quy tắc ấy. Cùng lắm cô chỉ giải bài nhanh hơn, phương pháp khéo léo hơn, thầy cô thấy vậy cũng chỉ khen cô thông minh.
Nhưng bây giờ, khi đụng đến giáo trình kỹ thuật công nghiệp trình độ đại học, chuyện hoàn toàn khác!
Tốc độ phát triển công nghệ công nghiệp của Trung Quốc trong vài chục năm tới thật sự vượt xa tưởng tượng. Năm 1978, ngành kỹ thuật điện vẫn phải tính toán thủ công, vẽ hình bằng thước và compa. Còn những gì cô học trong đầu là thuật toán ma trận đã hoàn thiện và tư duy máy tính của hơn bốn mươi năm sau.
Không thể quay lại được nữa. Tư duy khoa học của cô đã quen với những bài giảng cấp cao. “Đại học này... rốt cuộc phải học thế nào đây?”
Ngày 1 tháng 3 năm 1978.
Tám giờ sáng, giảng đường lớn 201, tòa giảng đường số Hai, Đại học Giao thông tỉnh S.
Triệu Thư Hòa đeo túi quân dụng, cam chịu bước vào lớp. Hôm nay là buổi họp chung đầu tiên của học kỳ mới. Ngành Kỹ thuật điện cơ năm nay tuyển tổng cộng tám mươi bảy sinh viên, chia làm hai lớp nhỏ. Buổi họp hôm nay gộp cả hai lớp lại.
Triệu Thư Hòa chọn một chỗ trong góc gần cuối lớp rồi ngồi xuống.
Đúng tám giờ, hai người đàn ông, một già một trẻ, bước vào. Người trẻ chừng hai mươi bảy, hai mươi tám tuổi, cầm sổ điểm danh. Ông cụ đi trước khoảng sáu mươi tuổi.
“Chào các em. Tôi là Bành Vĩ, cố vấn học tập của ngành Kỹ thuật điện cơ.” Người đàn ông trẻ đứng trên bục giảng, mỉm cười tự giới thiệu. Sau đó anh giới thiệu vị cao tuổi bên cạnh. “Còn đây là chủ nhiệm khoa Điện cơ, đồng thời là giáo sư phụ trách chính các môn chuyên ngành của các em, giáo sư Tô Cảnh Hồng!”
Tiếng vỗ tay nhiệt liệt vang khắp lớp.
Triệu Thư Hòa ngồi trong góc, thầm cầu khấn: Đừng nhắc đến mình, tuyệt đối đừng nhắc đến mình...
Tô Cảnh Hồng giơ tay ra hiệu cho mọi người im lặng: “Các em, chào mừng đến với Đại học Giao thông. Đất nước đang trong thời kỳ trăm việc chờ khôi phục, ngành nghề nào cũng thiếu nhân tài, đặc biệt là những người hiểu điện và công nghiệp! Các em ngồi ở đây chính là trụ cột tương lai của đất nước!”
Giọng Tô Cảnh Hồng sang sảng, những lời ấy khiến không ít sinh viên phía dưới sôi sục nhiệt huyết.
Ngay sau đó, ông nói tiếp: “Trước khi chính thức điểm danh, tôi phải long trọng giới thiệu với cả lớp một bạn học đặc biệt! Khoa chúng ta năm nay đã tuyển được một thiên tài thật sự!”
Triệu Thư Hòa bất chợt có dự cảm chẳng lành.
“Bạn học này từng giành giải nhất toàn quốc môn Toán, giải nhì toàn quốc môn tiếng Anh, nhờ thành tích xuất sắc vượt trội nên được tỉnh đặc cách tuyển thẳng vào ngành chúng ta! Các em có mong được học cùng thiên tài ấy không?”
Tô Cảnh Hồng càng nói càng hào hứng: “Thiên tài này không chỉ học giỏi mà năng lực thực tế cũng đứng đầu! Mùa thu năm ngoái, tại Hội chợ Quảng Châu, cô ấy làm phiên dịch chính, giúp tỉnh S lập kỷ lục thu về mười hai vạn đô la ngoại tệ!”
Sinh viên bên dưới sững sờ. Thiên tài cộng với kỳ tích thu ngoại tệ! Đây là thành tích đáng kinh ngạc đến mức nào?
Tô Cảnh Hồng càng nói càng say sưa: “Hơn nữa, người ta giỏi mà không kiêu. Tôi nghe giáo sư Trịnh Thanh Học ở khoa Toán kể, suốt kỳ nghỉ, đồng chí Triệu Thư Hòa chẳng nghỉ ngày nào. Ngày nào cô ấy cũng đến thư viện tỉnh, mượn cả chồng tài liệu chuyên ngành, tự học gần như thông suốt toàn bộ các môn của học kỳ này rồi!”
Triệu Thư Hòa ngồi dưới lớp, ngượng đến mức chỉ muốn dùng ngón chân đào một căn nhà ba phòng ngủ, một phòng khách dưới đế giày.
Giáo sư Tô ơi! Thầy đừng nói nữa! Giáo sư Trịnh hiểu lầm rồi! Em có học trước, nhưng đâu phải kiến thức của học kỳ này. Em học chương trình năm 2025 cơ mà!
Tô Cảnh Hồng gọi thẳng: “Đồng chí Triệu Thư Hòa, đứng dậy cho cả lớp làm quen nào!”
Triệu Thư Hòa đành cắn răng đứng lên, mỉm cười hơi cúi chào những người xung quanh.
“Các em phải học tập đồng chí Triệu Thư Hòa!” Tô Cảnh Hồng nhìn cô, ánh mắt đầy yêu quý và kỳ vọng. “Những lời đồng chí Triệu từng nói với các giáo viên ở trường bồi dưỡng, ban lãnh đạo trường chúng ta cũng đã nghe. Dạy đúng thì học trò mới học đúng! Em cứ yên tâm, đến Đại học Giao thông rồi, những ông già chúng tôi tuyệt đối không giấu nghề. Chúng tôi sẽ dốc hết sức để đào tạo thiên tài như em thành người tài thực thụ!”
Triệu Thư Hòa đứng đó, cười đến cứng cả mặt. Giáo sư ơi, em học nhầm rồi! Thật sự học nhầm rồi! Bây giờ đến cách suy luận Gauss kiểu cũ cơ bản nhất em còn không viết được, thầy đừng kỳ vọng vào em nhiều thế có được không!
Buổi họp chung kết thúc, hai lớp tách ra. Lớp Một chuyển sang phòng 203 bên cạnh để họp riêng.
Bốn mươi bảy sinh viên ngồi kín bốn hàng ghế rưỡi. Bảy nữ sinh tự giác ngồi cùng nhau, chẳng hiểu sao Triệu Thư Hòa lại lọt vào chính giữa. Bên trái cô là một cô gái thắt hai bím tóc, bên phải là cô gái tóc ngắn, làn da rám nắng.
Bành Vĩ đứng trên bục giảng: “Sau này, bốn mươi bảy người lớp Một sẽ ở bên nhau suốt bốn năm. Hôm nay chúng ta làm quen trước. Mỗi người lên nói vài câu, giới thiệu tên, quê quán và dự định sau này. Bắt đầu từ hàng đầu.”
Mấy nam sinh phía trước lần lượt lên giới thiệu. Có người xuất thân từ quân đội, có người từng làm thợ nguội trong nhà máy bảy năm, còn có một người lái máy kéo ở công xã. Anh ta nói mình lái máy kéo năm năm rồi, chỉ muốn hiểu rốt cuộc cái khối sắt ấy vận hành như thế nào.
Đến lượt hàng thứ hai, cô gái thắt bím tóc ngồi bên trái là người đầu tiên đứng lên, mở miệng bằng giọng Bắc Kinh đặc sệt: “Xin chào mọi người, tôi tên Tô Hiểu Yến, người thủ đô, năm nay mười bảy tuổi.”
Phía dưới có người ồ lên. Mười bảy tuổi, trong lớp này cũng thuộc hàng nhỏ tuổi.
Tô Hiểu Yến chẳng để tâm, tiếp tục: “Trước khi đăng ký học, tôi đã nghe nói đến đồng chí Triệu Thư Hòa. Tôi từng làm đề thi Toán toàn quốc năm ngoái, được chín mươi mốt điểm, còn cô ấy đạt điểm tuyệt đối. Lúc ấy tôi đã nghĩ nhất định phải gặp người này.”
Nói một hồi, mặt cô ấy đỏ lên: “Trước khi đến Đại học Giao thông, tôi chưa bao giờ nghĩ mình có thể học cùng lớp với đồng chí Triệu Thư Hòa! Vừa nghe giáo sư Tô giới thiệu xong, tôi đã xác định một điều. Đồng chí Triệu Thư Hòa chính là mục tiêu của tôi, tôi nhất định sẽ học tập cô ấy!”
Lớp học im lặng một thoáng, rồi nhóm nam sinh cười ồ lên, thậm chí có người còn huýt sáo.
Tô Hiểu Yến quay lại trừng mắt, lúc ngồi xuống còn mím môi cười với Triệu Thư Hòa.
Triệu Thư Hòa đáp lại bằng một nụ cười, nhưng lòng bàn tay đã đổ mồ hôi.
Cô gái tóc ngắn bên phải lập tức đứng lên: “Tôi tên Lâm Tuệ Lan, đến từ Phúc Kiến. Tôi từng xuống nông thôn lao động bốn năm.”
Giọng cô ấy mang chút âm sắc miền Nam: “Tôi cũng giống đồng chí Tô Hiểu Yến, lấy đồng chí Triệu Thư Hòa làm mục tiêu phấn đấu.”
Triệu Thư Hòa tối sầm mặt mày.
Lâm Tuệ Lan đưa mắt nhìn một lượt đám nam sinh phía dưới: “Lớp chúng ta có bốn mươi bảy người, nữ chỉ có bảy. Lúc mới vào, tôi nghe một người phía sau nói rằng phụ nữ học máy điện làm gì, đến vặn ốc vít còn chẳng đủ sức.”
Một nam sinh ở hàng sau tự vỗ vào miệng mình.
“Hôm nay tôi nói rõ ở đây.” Giọng Lâm Tuệ Lan cao hẳn lên. “Việc đàn ông làm được, phụ nữ chúng ta cũng làm được. Đồng chí Triệu Thư Hòa giành giải nhất toàn quốc, chúng ta cũng không kém. Phải cho các nam đồng chí thấy, phụ nữ cũng gánh được nửa bầu trời!”
Mấy cô gái ở hàng thứ hai vỗ tay trước, những người khác cũng hưởng ứng.
Lâm Tuệ Lan ngồi xuống, quay sang Triệu Thư Hòa: “Đồng chí Thư Hòa, sau này nữ sinh chúng ta sẽ theo cậu phấn đấu.”
Triệu Thư Hòa: “Được... cùng nhau cố gắng.” Thiên tài? Kỳ tích ngoại tệ? Tấm gương của nữ giới? Mục tiêu để cả lớp đuổi theo? Triệu Thư Hòa thầm thở dài. Hình tượng của cô đã bị giáo sư và bạn học nâng lên tận mây xanh, chẳng còn bậc thang nào để bước xuống nữa.