Ngày đông tối nhanh. Gió lạnh vừa nổi lên, ống khói của từng nhà trong thôn mới đã phả lên những làn khói trắng.
“Cha với chị cả về rồi!” Trương Tiểu Bình đang ngồi nhặt rau cạnh cửa reo lên.
Chỉ thấy Triệu Thủ Điền và chị cả Triệu Thư Lan lần lượt bước vào sân. Hai người tay xách nách mang, bên trái là giỏ trứng, bên phải là gà nhà nuôi, còn có mấy miếng thịt hun khói buộc dây rơm.
“Cha, chị cả, hai người đi đâu vậy? Sao mang nhiều đồ về thế?” Triệu Thư Hòa vội bước tới cùng Lục Cảnh Phong nhận lấy.
Triệu Thủ Điền thở dài, sải bước vào gian nhà chính, ngồi xuống chiếc ghế đẩu nhỏ.
“Toàn là bà con trong thôn, với mấy họ hàng xa quen biết ở phía nhà chị cả con mang tới. Có từ chối cũng không được!” Triệu Thủ Điền nhận cốc nước nóng Lý Quỳnh Tiên đưa, uống liền mấy ngụm.
Triệu Thư Lan gom đồ vào góc tường rồi cũng ngồi cạnh bàn: “Đúng thế. Em út, lần này em giúp mọi người có nhà gạch ngói tốt như vậy, ai cũng mang ơn. Vừa nghe em từ tỉnh lỵ về, họ tranh nhau mang những thứ ngon nhất nhà vốn không nỡ ăn đến biếu đấy.”
Triệu Thư Hòa nhìn đống đồ, trong lòng xúc động: “Bà con khách sáo quá. Cuộc sống mọi người mới khá lên chút ít, những món này quý lắm.”
“Thư Hòa này.” Triệu Thủ Điền đặt cốc xuống nhìn con gái út. “Hôm nay cha nói thật với con. Lần này về, con ở nhà năm sáu hôm rồi mau theo Cảnh Phong về tỉnh lỵ đi, đừng ở lâu.”
Vừa nghe vậy, cả nhà bỗng im phăng phắc.
Triệu Thư Hòa ngơ ngác nhìn cha: “Cha, sao thế ạ? Khó khăn lắm con mới xin được kỳ nghỉ dài, thôn mới còn chưa ngắm kỹ, cha đã muốn đuổi con đi rồi sao?”
Lục Cảnh Phong không lên tiếng. Đầu óc anh xoay chuyển nhanh, nhìn sắc mặt cha vợ là đoán được tám chín phần.
Triệu Thủ Điền thở dài: “Con nghĩ những người tới biếu quà đều vì biết ơn thật sao? Thư Hòa à, bây giờ con nổi tiếng quá rồi! Con cứ ra huyện hỏi xem, ai mà chẳng biết Triệu Thư Hòa của thôn Tiểu Thạch Đầu lên tỉnh lỵ đoạt giải nhất toàn quốc, kéo theo cả thôn đổi đời?”
“Hôm nay cha ở đầu thôn, chỉ riêng việc từ chối đám họ hàng xa chẳng biết từ đâu chui ra đã nói khô cả miệng! Người thì muốn vay tiền, người nhờ con lo việc chính thức ở huyện cho con trai họ, thậm chí có người quá đáng hơn, đòi con giúp chuyển hộ khẩu cả đội sản xuất của họ xuống ngoại ô! Cha chỉ nói con vừa xong việc lớn của tỉnh, khó khăn lắm mới về nghỉ mấy ngày, không gặp bất cứ ai!”
Triệu Thư Hòa ngẩn người. Cô không ngờ chính sách vừa được thực hiện, những chuyện này đã ùn ùn kéo đến.
“Thư Hòa, đời là vậy đấy.” Triệu Thủ Điền nghiêm giọng khuyên nhủ. “Con bây giờ như miếng thịt béo, ai cũng muốn cắn một miếng. Cha chặn được hôm nay chứ không chặn được mãi. Con ở thôn lâu, sớm muộn cũng bị những mối quan hệ khó từ chối ấy làm phiền đến chết. Nghe cha, mau về tỉnh lỵ, khuất mắt thì đỡ phiền lòng.”
Chị dâu ba Đinh Phượng ngồi cạnh nghe vậy cũng thở dài đồng cảm: “Cha nói trúng quá rồi! Em út không biết người ngoài trơ trẽn thế nào đâu!”
Đinh Phượng bĩu môi: “Cứ lấy nhà mẹ đẻ chị làm ví dụ. Còn chưa chuyển thôn, họ đã tìm tới nhờ chị nói tốt trước mặt em, xin cho em trai chị một suất công nhân chính thức ở huyện!”
Triệu Thư Hòa nhìn Đinh Phượng: “Thế chị ba nói sao?”
“Chị nói sao ấy à? Chị bảo nhà mẹ đẻ rằng, nếu công việc chính thức dễ kiếm thế, đến lượt các người chắc? Chính tôi không biết tranh phần cho mình à?!” Đinh Phượng bây giờ tỉnh táo lắm. Cuộc sống tốt đẹp của gia đình đều nhờ em chồng đem lại, cô tuyệt đối không vì nhà mẹ đẻ mà mở miệng nhờ vả.
Nghe Đinh Phượng nói, nỗi buồn phiền trong lòng Triệu Thư Hòa cũng vơi đi ít nhiều: “Cha, mẹ, vậy mấy ngày tới chúng con cứ lặng lẽ ở trong thôn thôi. Ngày mai con đưa Cảnh Phong sang nhà chị cả ở một hôm, tránh bớt sóng gió.”
Triệu Thư Lan vừa nghe đã vui mừng: “Được chứ, em út! Em sang nhà chị ở hai hôm đi! Nghe tin hai đứa về, trước khi tới đây chị đã dọn phòng sạch sẽ, thay cả chăn đệm mới, để riêng cho em với Cảnh Phong!”
Thế là mọi người thống nhất. Bữa tối vẫn náo nhiệt, hòa thuận, nhưng những chuyện được mất tình người đã khiến Triệu Thư Hòa cảm thấy khó chịu trong lòng.
Ăn tối xong, Triệu Thư Hòa và Lục Cảnh Phong không ở nhà họ Triệu thêm lâu. Hai người xách ít đồ vệ sinh cá nhân, sang thẳng nhà chị cả.
Nhà chồng Triệu Thư Lan được phân ở phía sau thôn, cách nhà Triệu Thủ Điền chừng trăm mét. Khi họ đến, Lý Vĩnh Phát vừa đi chạy xe nên không có nhà, chị cả nhiệt tình chuẩn bị nước rửa mặt và chỗ ngủ cho hai người.
Đêm xuống, Triệu Thư Hòa cởi áo bông. Lục Cảnh Phong kiểm tra hơi nóng từ bức tường sưởi rồi mới cởi áo ngoài, vén chăn nằm xuống.
Trong chăn, Triệu Thư Hòa rúc vào lòng chồng, tựa đầu lên lồng ngực vững chãi của anh, thở dài một hơi.
“Sao thế? Thở dài ghê vậy.” Lục Cảnh Phong thuận tay ôm vai cô, tựa cằm lên đỉnh đầu vợ.
“Em chỉ thấy... mọi chuyện khác hẳn em tưởng. Em vốn nghĩ lần này về, ai cũng có cuộc sống tốt rồi, cả nhà vui vẻ sum họp thì hay biết mấy. Sao cuối cùng lại giống người trốn nợ thế này, về nhà mà cứ phải giấu giấu giếm giếm.”
Lục Cảnh Phong vỗ nhẹ lưng cô: “Có gì mà không hiểu. Người ta nghèo quá lâu, nghèo đến phát sợ! Trước kia không có lối ra, chỉ biết cam chịu. Em lại tự tay xé một khe hở giữa bóng tối, để ánh sáng lọt vào. Thấy cơ hội đổi đời như thế, họ chẳng tìm đủ mọi cách bám lấy sao?”
Lục Cảnh Phong rất tỉnh táo: “Con người là vậy. Em giúp hơn năm mươi hộ trong thôn, nhưng bên ngoài còn hàng nghìn hàng vạn người nghèo chưa được chia nhà. Họ không quan tâm em khó xử thế nào, chỉ nghĩ đã có bản lĩnh như vậy, kéo họ thêm một tay thì sao chứ?”
Triệu Thư Hòa biết Cảnh Phong nói đúng. Cô có thể nhờ kiến thức vượt trước thời đại chỉ một con đường sáng cho quê hương, nhưng không thể cứu hết mọi người nghèo, càng không thể lấp đầy lòng tham của con người.
“Cảnh Phong, lúc nãy chị cả bảo mai lại làm gà cho chúng mình ăn.” Triệu Thư Hòa trở mình. “Nhưng em mới về được một ngày, không muốn đi nhanh thế.”
Lục Cảnh Phong nắm tay cô ủ trong chăn: “Tối nay ở nhà chị một đêm là đủ rồi. Sáng mai ăn xong, mình về nhà cha mẹ. Ở lâu, chị cả sẽ khó xử.”
“Chị cả khó xử? Sao vậy?” Triệu Thư Hòa không hiểu.
“Em nghĩ xem, em có họ hàng thì chị cả không có sao? Nhà họ Lý cũng là cả gia đình lớn. Họ hàng bên ấy biết em ở đây, thế nào cũng kéo đến vây kín cửa sân. Chị cả đuổi hay không đuổi? Đuổi thì mất hòa khí nhà chồng. Không đuổi thì chẳng khác nào đẩy em lên lửa.” Lục Cảnh Phong phân tích rành rẽ từng mối quan hệ.
Nghe xong, Triệu Thư Hòa biết mình đã suy nghĩ thiếu chu đáo.
“Chẳng lẽ mai em phải đi mua vé về tỉnh lỵ luôn sao? Xin nghỉ hết cả rồi.” Triệu Thư Hòa hơi bực bội.
Lục Cảnh Phong bật cười: “Anh vừa tính lúc ăn cơm. Dù sao đang mùa đông, ruộng nghỉ, mọi người chẳng có mấy việc. Hay chúng ta đừng ở trong thôn nữa, mời thẳng cha mẹ, chị cả cùng các chị dâu lên tỉnh lỵ chơi vài hôm!”
Triệu Thư Hòa lập tức phấn chấn: “Đưa cha mẹ với chị cả lên tỉnh lỵ sao?”
“Đúng vậy.” Lục Cảnh Phong kéo chăn cho cô. “Em chẳng phải còn nửa tháng nghỉ phép à? Ở đây lắm chuyện phiền phức, chi bằng đón mọi người lên tỉnh lỵ hưởng phúc mấy hôm. Nhà mới chúng ta có hai giường khách còn trống, nhà cũ cũng còn hai phòng phía tây, hoàn toàn đủ chỗ ở.”
“Lên tỉnh lỵ, chúng ta dẫn cha mẹ đi dạo cửa hàng bách hóa, tham quan công viên. Ở đó chẳng ai biết họ, cứ thanh thản vui chơi mười ngày nửa tháng. Chẳng tốt hơn ở đây phải trốn tránh sao?”
Triệu Thư Hòa nghe mà như được khai thông. Đúng là một cách vẹn cả đôi đường, vừa tránh những mối quan hệ phiền toái trong thôn, vừa cho cha mẹ làm ruộng cả đời được mở mang tầm mắt ở thành phố lớn.
“Cảnh Phong, anh nhanh trí thật đấy!” Triệu Thư Hòa vui vẻ ghé sát, hôn mạnh một cái lên má anh.
“Tất nhiên, chồng em vẫn có chút bản lĩnh giải quyết vấn đề mà.” Lục Cảnh Phong thuận thế ôm chặt cô hơn. “Ngủ đi, sáng mai chúng ta bàn với cha mẹ và chị cả.”
Sáng hôm sau, ăn sáng xong, Triệu Thư Hòa kéo Triệu Thư Lan sang một bên, kể lại toàn bộ chuyện tối qua bàn với Lục Cảnh Phong.
Triệu Thư Lan nghe vậy vui lắm. Cả đời chị đến huyện Thanh Hà còn chưa được mấy lần, đừng nói tỉnh lỵ: “Lên tỉnh lỵ? Hay quá! Chị cũng đang lo mấy ngày nay họ hàng đông, em ở đây không thoải mái!”
Triệu Thư Lan quyết ngay: “Chị đi! Chị đưa An Tân theo. An Tân mới ba tuổi, vẫn còn phải bế. Còn An Vĩ và An Tình, mấy đứa lớn đang học ở công xã, không được nghỉ học ngày nào. Cứ để ông bà nội ở nhà trông là được.”
Thống nhất xong, hai chị em cùng Lục Cảnh Phong về sân nhà họ Triệu.
Nghe kế hoạch, ban đầu Triệu Thủ Điền và Lý Quỳnh Tiên còn do dự, sợ lên tỉnh lỵ làm phiền nhà thông gia. Nhưng Lục Cảnh Phong nhiệt tình thuyết phục, lại có Triệu Thư Hòa góp lời, cuối cùng hai người cũng gật đầu.
Triệu Thư Hòa nhìn hai chị dâu đang dán hộp giấy: “Chị hai, chị ba, mọi người đi cùng chúng em luôn nhé?”
Trương Tiểu Bình cười xua tay: “Em út, chị hai không đi đâu. Chiều nay Đình Đình, Lỗi Lỗi với Thành Thành tan học còn về ăn cơm. Chúng nó chưa nghỉ, chị đi sao được?”
Đinh Phượng cũng nói: “Đúng đấy! Sau này có dịp nhất định bọn chị sẽ lên xem nhà em. Nhưng sắp thi học kỳ rồi, đúng lúc này chị tuyệt đối không cho Tiểu Hổ với mấy đứa trẻ xin nghỉ!”
“Được! Vậy cha lên công xã xin giấy giới thiệu đi thăm thân mười lăm ngày đây!” Triệu Thủ Điền biết không nên chậm trễ, kéo Lý Quỳnh Tiên đi tìm đội trưởng.
Nửa giờ sau, Triệu Thủ Điền và Lý Quỳnh Tiên cầm giấy giới thiệu trở về. Hai người mặc chiếc áo vải xanh sạch sẽ chỉ dành cho dịp Tết. Chị cả Triệu Thư Lan cũng đeo một túi vải lớn, bế cậu con trai ba tuổi Lý An Tân vội tới.
Thấy mọi người đã chuẩn bị xong, Đinh Phượng còn sốt ruột hơn ai hết. Cô nhìn đồng hồ treo tường, chạy ra cổng ngó một cái rồi quay vào giục liên hồi.
“Cha mẹ nhanh lên! Tranh thủ lúc mấy đứa nghịch như quỷ còn đang học ở công xã!” Đinh Phượng vừa xách hành lý giúp vừa giục. “Chậm thêm chút nữa, đợi Tiểu Hổ với Tiểu Thành tan học, biết ông bà đi tỉnh lỵ là thế nào cũng đòi đi theo! Lúc ấy có muốn đi cũng chẳng thoát được!”
Mọi người đều biết lũ trẻ nghịch ngợm tới mức nào nên cùng bật cười.
“Chị hai, chị ba, việc nhà lại nhờ hai chị chăm nom nhé. Kem Tuyết Hoa với thắt lưng em mua cho hai nhà đều để trên bàn trong nhà, hai chị cứ tự chia.” Triệu Thư Hòa quay đầu dặn.
“Yên tâm! Nhà có bọn chị rồi! Đi đường cẩn thận nhé!” Trương Tiểu Bình và Đinh Phượng đứng ở cổng vẫy tay tiễn.