Kể từ trận tuyết lớn dịp Tết, cả mùa xuân chỉ có một trận mưa phùn, đến bụi trên mặt đường cũng không làm ướt nổi.
Từ ngày mồng năm tháng tư, tiết Lập Hạ, đến nay đã gần hai tháng, chẳng rơi một giọt mưa nào.
Tất cả mọi người ở Đồng Thành đều mong trời mưa, mong những cơn giông mùa hạ với mây đen dày đặc, sấm chớp đùng đùng, mưa xối xả như những năm trước. Nhưng bầu trời trên đầu vẫn mênh mông vô tận, đừng nói mây đen, ngay cả mây trắng cũng chẳng thấy mấy đám.
Rau dại, cỏ dại trên núi dần ngả vàng, héo quắt, cuộn lại. Đất đai nứt nẻ. Con sông nhỏ trước nhà Lãnh gia đã cạn khô, đáy sông nứt toác, chẳng còn lấy một gáo nước.
Mỗi ngày mặt trời đều treo cao, tỏa ánh sáng chói chang bỏng rát. Không khí khô đến mức từ khoang mũi, cổ họng, môi cho đến da, chỗ nào cũng thiếu nước.
Nước rửa mặt buổi sáng của Ôn Noãn Noãn, Lãnh Thần và Lãnh Thiên từ lâu đã không đổ ra ngoài nữa. Họ dùng nước ấy vẩy lên nền phòng để tăng chút độ ẩm, dù hiệu quả chẳng đáng là bao.
“Tiểu đệ, mở cửa.”
Nghe tiếng Lãnh Vân chạy nhanh về phía cổng, Ôn Noãn Noãn rót sẵn một bát trà mát rồi bưng ra khỏi phòng.
Ngoài trời, nắng vẫn gay gắt, chói đến nhức mắt. Lãnh Thiên với vóc dáng nay đã khá vạm vỡ dắt ngựa vào sân, gương mặt sạm đen vì phơi nắng lâu dưới mặt trời đỏ bừng, những giọt mồ hôi lớn lăn xuống liên tục.
“Tẩu tẩu.” Lãnh Thiên lễ phép chào.
Nhìn gương mặt đỏ gay của đại đệ, Ôn Noãn Noãn xót xa đến mức chẳng buồn hỏi tình hình trong thành: “Uống nước trước đi.”
Lãnh Thiên đón bát trà mát, ngửa cổ uống ừng ực.
Đợi Lãnh Vân thu xếp ngựa xong đi tới, ba người mới ngồi trên ghế dài ở gian giữa, nghe Lãnh Thiên kể tình hình trong ngoài Đồng Thành.
Lãnh Thiên lấy tay áo lau mồ hôi trên mặt, vẻ mặt đầy lo lắng: “Đâu đâu cũng toàn người! Không chỉ Đồng Thành chúng ta gặp thiên tai, Nghĩa Dương Quận và Sơn Dương Quận ở gần còn hạn nặng hơn. Từng đoàn người từ hai quận ấy chạy nạn tràn vào Đồng Thành. Bây giờ trong ngoài thành hỗn loạn lắm!”
“Giờ đã có người chạy nạn rồi sao? Ngô và kê mới bắt đầu trổ bông thôi mà, họ không chờ thêm à?” Khuôn mặt Lãnh Vân cũng nhuốm lo âu, nó vội hỏi.
Lãnh Thiên lắc đầu: “Họ không chờ được. Cây trồng chỗ chúng ta còn đang trổ bông, ở chỗ họ đã khô chết hết rồi!
Nghe nói ở hai quận ấy sông cạn, giếng khô, ngoài đồng không còn cỏ xanh, đất nứt nẻ khắp ngàn dặm. Bất đắc dĩ, cả thôn cả làng phải dắt díu nhau, mang theo toàn bộ gia sản bỏ đi lánh nạn.”
Nghe đến đây, lòng Ôn Noãn Noãn chùng xuống. Sông cạn, giếng khô, đồng không cỏ xanh, đất nứt nẻ ngàn dặm, chẳng phải chính là cảnh ngộ sắp tới của Đồng Thành sao? Nói chính xác thì hiện giờ đã bắt đầu rồi!
Trước kia nước giếng múc lên đầy cả thùng, sau đó chỉ còn nửa thùng, giờ múc lên chỉ được một lớp nước mỏng dưới đáy thùng. Nếu tiếp tục hạn, e rằng nước giếng cũng sẽ cạn hẳn.
Không có nước thì tuyệt vọng đến mức nào.
“Có gặp đại ca của đệ không? Nước ở thư viện thế nào? Huynh ấy nói gì?” Ôn Noãn Noãn nhíu mày, hỏi thẳng chuyện quan trọng.
Ba người họ ở nhà còn đỡ, đã tích trữ đủ thức ăn nước uống, không phải lo đói khát.
Nhưng Lãnh Tiêu và Lãnh Thần vẫn ở ngoài, cả nhà không ở cạnh nhau, nàng sao yên lòng được.
“Có gặp! Thư viện hiện vẫn còn thức ăn và nước. Đại ca dặn chúng ta đóng chặt cửa nẻo, ban đêm phải cảnh giác. Huynh ấy bảo tuy dân chạy nạn hiện đang đổ vào thành, nhưng chỉ sợ có những nhóm lưu dân nhỏ lẻ mò đến chỗ chúng ta. Bây giờ chẳng còn mấy nơi an toàn nữa.”
Đúng thế, mấy quận xung quanh đều gặp nạn, đi đâu cũng nguy hiểm như nhau. Bạo loạn do dân chạy nạn gây ra có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Trong ký ức của Ôn Noãn Noãn, đợt đại hạn nghiêm trọng nhất trong lịch sử Hoa Quốc từng kéo dài bảy năm, phần lớn xảy ra dưới hình thức miền bắc hạn hán, miền nam lũ lụt, kéo theo nạn đói, dịch bệnh và tai họa do con người gây ra.
Sau đại nạn thường có đại dịch, bỏ đi lánh nạn là lựa chọn đúng.
Chỉ là con đường chạy nạn ấy gian nan, khổ cực biết bao.
May mà nàng có tủ lạnh và đã dự trữ đầy ắp đồ ăn cùng không ít nước. Nếu không, trước cảnh hạn hán tưởng chừng không thấy hồi kết này, sống ở đây đúng là khiến người ta tuyệt vọng.
Chưa nói chuyện khác, chỉ riêng việc mỗi ngày tìm nước và thức ăn thiết yếu cho cơ thể đã ngốn hết sức lực.
“Đại ca nói Tần lão phu tử đã ấn định mồng sáu tháng sáu làm lễ bái Văn Xương Đế Quân và Khôi Tinh, mồng tám tháng sáu đến nha môn làm giấy dự thi gọi là ‘phù phiếu’ và giấy thông hành của cả nhà. Khi ấy mang cùng hộ tịch, chúng ta sẽ lên đường đến Nhữ Châu sớm!” Lãnh Thiên thầm nghĩ Tần lão phu tử thật không biết tùy cơ ứng biến. Đã đến nước này rồi, muốn bái thì bái nhanh đi, còn chọn ngày lành tháng tốt làm gì? Cứ làm xong sớm để xuất phát chẳng phải tốt hơn sao!
Nhưng hắn không dám nói. Tần lão phu tử là người bảo lãnh cho toàn bộ sĩ tử Đồng Thành lên đường dự thi. Không có chữ ký bảo đảm của ông, ‘phù phiếu’ sẽ không được công nhận.
“Được, đi sớm càng yên tâm.” Ôn Noãn Noãn tán thành.
‘Phù phiếu’ chắc tương đương giấy báo dự thi của thời nàng, nếu không Lãnh Tiêu đâu cần đợi mãi.
So với ngày dự tính ban đầu, họ đã đi sớm hơn hai mươi ngày, vậy là tốt rồi.
Nhữ Châu dù sao cũng là thủ phủ Trung Châu, trị an và việc tiếp tế chắc hẳn tốt hơn Đồng Thành. Hiện tại Ôn Noãn Noãn chỉ lo cho Lãnh Thần, nó vẫn đang một mình ở trong thành!
“Vậy nhị đệ...”
Nàng chưa nói hết câu, ngoài cổng đã vang tiếng gõ cửa.
“Nhà họ Lãnh có ai không?”
“Là Chu đại nương!” Ba người nhìn nhau, Lãnh Vân vội chạy ra mở cổng.
Người vào không chỉ có Chu đại nương mà còn có Giang thẩm. Ôn Noãn Noãn và Lãnh Thiên vội đứng lên mời ngồi, Lãnh Vân rót hai chén nước đun sôi để nguội mang tới.
Chu đại nương và Giang thẩm cảm ơn, rồi nâng chén nhấp từng ngụm nhỏ. Bây giờ nước quý giá lắm, mỗi người trong nhà mỗi ngày chỉ có một chén, thêm nữa cũng chẳng có.
Giang thẩm làm ẩm cổ họng khô khốc rồi nói: “Nhà họ Lãnh, mấy bộ áo sa mà cháu đặt đã may xong. Ta với Chu đại nương tiện đường mang tới, cũng muốn nói với nhà cháu một việc.”
“Thẩm cứ nói, cháu nghe đây.” Ôn Noãn Noãn nhận tám bộ áo sa từ tay hai người, mỉm cười đáp.
“Trưởng thôn quyết định đợi thêm mười ngày. Nếu vẫn không mưa, hoa màu ngoài đồng cũng chẳng sống nổi nữa, sáng ngày mười hai tháng sáu sẽ xuất phát.
Đến lúc ấy, cả thôn cùng nhau chạy nạn. Dọc đường nhiều dân chạy nạn, chuyện thị phi, xung đột, tranh cướp chắc chắn không ít. Ý trưởng thôn là nhờ hai người bọn ta sang hỏi nhà cháu. Tuy Lãnh gia mới đến sau, nhưng nếu muốn đi cùng dân thôn thì cũng được, trên đường có thể trông nom lẫn nhau.” Những nếp nhăn và tóc bạc của Giang thẩm đã nhiều hơn trước Tết không ít. Từ lúc vào đây, lông mày bà chưa hề giãn ra.
Thực ra lời trưởng thôn chẳng khách sáo như thế, mà cũng có một số ít dân làng phản đối, đứng đầu là nhà họ Uông.
Lý do phản đối không gì khác ngoài chuyện nhà họ Lãnh có ba đứa con trai và một người phụ nữ, chỉ Lãnh Tiêu là có thể gánh vác. Mang cả nhà ấy theo là thêm gánh nặng, trên đường chỉ có dân làng lo cho Lãnh gia, chẳng trông mong nhà họ Lãnh giúp được gì.
Nhưng bà và Chu đại nương không nghĩ vậy. Nhà họ Lãnh từng nói mượn xe ngựa phải trả bạc, nhưng họ cũng nói trước rõ ràng, không trộm không cướp, không chiếm lợi của ai và cũng không để ai chiếm lợi của mình. Thế chẳng hơn hẳn nhà họ Uông sao?!
Thế mà trưởng thôn lại cho rằng nhà Uông là dân trong thôn, còn Lãnh gia từ nơi khác tới. Nếu muốn được dân làng che chở trên đường, nhà họ Lãnh phải đóng góp gì đó.
Chẳng hạn hai con ngựa khỏe mạnh ấy, nhất định phải đem ra cho mọi người dùng chung.
Ý đồ của trưởng thôn đã rõ rành rành.
Nhưng những lời ấy, bà và Chu đại nương làm sao nói ra miệng được.
Chỉ có thể hỏi trước xem nhà họ Lãnh định thế nào. Nếu muốn đi chung mới đề cập, còn không định đi cùng thì chẳng nói cũng được.