Sau khi Trình Tử Kiệt và Lý Thủ Chính rời đi, đoàn xe tù diễu phố cũng chầm chậm khuất xa. Trời nắng nóng đến mức mặt đường bốc hơi hầm hập, đám đông hai bên dần rút vào nhà tránh nắng.
Tuy những người vô tội bị hại chẳng thể sống lại, nhưng nhóm họ được tận mắt chứng kiến hung thủ sa lưới và phải gánh hậu quả cho tội ác mình gây ra, trong lòng vẫn rất hả hê.
Đám tiểu tư, hộ viện vốn tụ tập xem náo nhiệt cũng đã vào nhà. Dưới mái hiên chỉ còn Hà Anh Tài, Vương Hoa và người nhà họ Lãnh.
Hà Anh Tài thu đôi mắt tròn khỏi những chiếc xe tù đã đi xa, cảm khái vô cùng: “Trước đây ta cứ tưởng chỉ cần không tham lam, không chiếm lợi nhỏ của người khác thì sẽ không gặp chuyện. Ai ngờ bây giờ ngay cả làm người tốt, việc tốt cũng không thể nữa.”
Vương Hoa đầy vẻ khó hiểu: “Sao Hà huynh lại nói thế?”
“Ngươi thử nghĩ xem, dân làng thu nhận đám ác nhân kia chẳng phải vì lòng tốt sao? Vốn tưởng làm việc thiện sẽ được báo đáp, ai ngờ báo đáp chẳng thấy đâu, còn chẳng tránh được họa diệt cả làng! Nghĩ thôi đã thấy uất ức, lạnh lòng! Ngươi bảo sau này còn làm việc thiện được không?!” Hà Anh Tài nhắc đến là giận bất bình.
Ôn Noãn Noãn: Câu này nàng biết trả lời!
Trước kia nàng thường xuyên xem những bản tin về chuyện như vậy!
Thuở nhỏ, nàng được dạy phải dắt bà cụ qua đường, làm việc tốt không cần để lại tên, cứu người, giúp người và đủ thứ chuyện tương tự.
Đến khi trưởng thành, tin tức nàng thấy lại toàn những vụ người tốt không được đền đáp, giúp người còn bị vu oan tống tiền. Nàng cũng như mọi người, bắt đầu suy ngẫm liệu có phải không nên làm việc tốt nữa? Có phải chỉ cần lo chuyện trước cửa nhà mình là đủ?
Nhưng đặt mình vào hoàn cảnh người khác, nếu bà ngoại nàng bị ngã, nàng cũng mong có ai đó đỡ bà dậy.
Sau này bà ngoại bảo, thời nào cũng có người tốt kẻ xấu. Giúp đỡ người khác là việc tốt, chỉ cần khi giúp phải biết bảo vệ bản thân.
Bà ngoại chỉ là một bà lão sống ở nông thôn nhưng lại có trí khôn từ trải nghiệm cuộc đời.
Nàng nghĩ, đúng vậy. Trước khi đỡ người ngã, nên quan sát quanh đó có camera hay không, hoặc gọi vài người cùng giúp. Phải biết phần lớn mọi người đều thiện lương, nhưng nếu thật sự gặp phải kẻ vu vạ, mình cũng có đủ cách tự bảo vệ, không cho kẻ xấu đạt được mục đích. Đó chính là cách phản công tốt nhất.
“Không phải làm việc tốt không được báo đáp, mà là thế đạo đã khác. Giờ gặp năm mất mùa, thiên hạ loạn lạc, lòng người không còn như trước. Có thể lương thiện, nhưng tiền đề của lòng lương thiện là phải có khả năng tự bảo vệ mình.”
“Tự bảo vệ là thế nào? Làm sao mới tự bảo vệ được?” Hà Anh Tài lần đầu nghe khái niệm này, vô cùng hứng thú hỏi.
Vương Hoa cũng nhìn sang Ôn Noãn Noãn.
Trong đại sảnh phía sau mái hiên, bóng dáng già nua của Tần lão phu tử bước vào.
Ôn Noãn Noãn không biết diễn đạt bằng thuật ngữ chuyên môn, chỉ đành lấy ví dụ đơn giản: “Giả sử huynh dạy con cái, trên đường có người hỏi đường, lại không biết đi thế nào, vậy có phải nên tiện tay chỉ dẫn giúp một chút? Nhưng nếu người ấy là kẻ bắt cóc thì sao? Mà nếu dạy con đừng giúp người khác, huynh lại thấy áy náy, sợ lớn lên chúng thành người ích kỷ chỉ biết nghĩ cho mình, đúng không?”
Mọi người có mặt đều chăm chú nghe, Tần lão phu tử trong đại sảnh cũng lắng nghe vô cùng nghiêm túc.
“Giúp người là việc tốt, nhưng phải trong khả năng của mình. Người lạ hỏi đường thì có thể chỉ, nhưng nếu họ cần dẫn đường, hãy bảo họ tìm người lớn khác giúp, chứ không nên nhờ một đứa trẻ. Đó chính là biết tự bảo vệ.
Dân làng ấy rất thiện lương. Nếu là ngày thường, mời người qua đường uống bát nước chẳng có gì lạ. Nhưng thời thế bây giờ đã khác. Đối với những kẻ chạy nạn đói khát dọc đường, không rõ lai lịch, lòng tốt không chút phòng bị của dân làng lại tạo cơ hội để đối phương tàn ác không kiêng dè! Lương thiện vẫn nên có thêm chút sắc bén.”
“Có thêm sắc bén?” Vương Hoa thắc mắc.
“Theo thiển ý của ta, giống như trong năm mất mùa bất ổn, phải trông chừng tiền bạc, lương thực, đóng kỹ cửa nẻo, cầm sẵn vũ khí. Làm vậy không chỉ có trách nhiệm với bản thân, mà còn với người khác và già trẻ trong gia đình. Bởi nếu thật sự xảy ra chuyện xấu, người phải chịu khổ đâu chỉ có một mình ta.” Ở trong thôn, Ôn Noãn Noãn cũng đã làm như thế.
Tiền bạc và lương thực phải cất kỹ, không phô trương. Thức ăn mang cho Lãnh Tiêu và Lãnh Thần chủ yếu là rau rừng, thú rừng cùng lương thực thô. Ở trong thôn, gia đình nàng sớm ngừng nấu những món hầm thơm nức, sợ nhà khác không có gì ăn mà nhà mình lại tỏa hương thức ăn, khiến kẻ khác thèm muốn!
Vợ chồng thím Uông để lộ của cải, dẫn đám cướp tới. Cũng may nhà họ đã sớm phòng bị, luôn cảnh giác, mới chịu tổn thất và thương tích ít nhất trong toàn bộ sự việc.
Con người mà, khi không có ai che chở, phải tự mình bảo vệ lấy mình.
Hà Anh Tài và Vương Hoa ngẩn người hồi lâu.
Hà Anh Tài hiểu ra, lẩm bẩm: “Phải rồi. Nếu khi đám ác nhân đi qua làng ấy, chúng thấy nhà nào nhà nấy đều cầm vũ khí nấp sau cửa sổ cửa ra vào, nhìn chằm chằm đề phòng. Đám người đó chắc chắn không dám nảy lòng xấu với ngôi làng nghèo xơ xác ấy, mà phải đi tìm con mồi thích hợp khác.”
Không phải làm việc tốt là sai, chỉ là thời điểm và đối tượng không đúng.
Việc thiện vẫn nên làm, nhưng phải xem tình hình.
“Lãnh phu nhân có kiến giải rất độc đáo.”
Phía sau vang lên giọng nói già nua từ đại sảnh.
Ôn Noãn Noãn ngạc nhiên xoay lại cùng mọi người. Hóa ra là Tần lão phu tử.
Đó vốn chẳng phải tài năng gì của nàng. Dù sao nàng không sinh ra và lớn lên ở đây. Ở nơi nàng sống, thông tin bùng nổ, thấy nhiều nên mới hiểu ra.
“Ta chỉ nghĩ thời thế nay đã khác, trước tiên phải bảo vệ được mình, sau đó mới giúp người. Bởi nếu để kẻ xấu lợi dụng lòng tốt, mình nhìn lầm người mà mất mạng đã đành, còn kéo theo cha mẹ, vợ con chịu họa thì không nên.” Ôn Noãn Noãn vốn muốn nói thẳng rằng muốn tự tìm đường chết thì cứ việc, nhưng xin đừng liên lụy người khác.
Tuy nhiên, người đối diện là Tần lão phu tử văn vẻ, lại thương xót chúng sinh, nên cẩn thận lời ăn tiếng nói vẫn hơn.
Hơn nữa, Tần lão phu tử không hề là mọt sách, mà cũng là cao thủ tranh biện. Nếu ông trực tiếp bác bỏ, đưa ra luận điểm mới, Ôn Noãn Noãn không biết mình có cãi lại được không.
Dù sao quan niệm của nàng khá hiện đại, không biết người xưa tiếp nhận được đến đâu.
Điều hiếm thấy là Tần lão phu tử không phản bác. Chẳng biết câu nào gợi lại ký ức của ông, ông cúi đầu im lặng một lúc. Đến khi ngẩng lên, người ông nhìn lại là Lãnh Tiêu. Ông thở dài: “Phu nhân của ngươi nhìn mọi việc rất thấu đáo. Nếu năm xưa...”
Ôn Noãn Noãn đang ngóng mắt nhìn Tần lão phu tử, ai ngờ ông nói nửa câu rồi dừng bặt.
Ôi, lão gia tử, ông nói nốt đi chứ!
Năm xưa thế nào? Rốt cuộc ông nhắc đến nhà họ Ôn hay nhà họ Lãnh? Ít nhất cũng cho nàng biết chuyện gì từng xảy ra đi mà.
“Chuyện đã qua, không nhắc cũng được. Chung quy vẫn phải nhìn về phía trước.” Tần lão phu tử nói xong, gật đầu chào mọi người rồi quay về phòng.
Hà Anh Tài và Vương Hoa nhìn mặt trời, hành lễ rồi cũng trở về.
Ôn Noãn Noãn giận dỗi. Không nhắc thì đừng nhắc từ đầu, sao lại nói nửa chừng như vậy, khiến nàng tò mò đến ngứa ngáy khó chịu.
Nhưng chẳng còn cách nào, nàng chỉ đành tự an ủi mình.
Đường về cũng giống lúc đi, trên phố chẳng mấy người, hơn nửa cửa hiệu đóng cửa. Đối mặt với thiên tai, ai cũng thắt lưng buộc bụng, cố hạn chế tiêu tiền.
Lãnh Tiêu vốn ít nói, im lặng là chuyện bình thường. Nhưng Lãnh Thiên tính tình cởi mở, lúc này cũng chẳng mở miệng.
Lãnh Vân cúi đầu, ngập ngừng nói: “Tẩu tẩu, đây là lần đầu đệ nghe đến cách làm người và sống như thế. Trước kia, trước kia mẫu thân vẫn luôn dạy chúng đệ phải hiền lành, an phận, thật thà.”
Nhưng mẫu thân chưa từng nói, nếu người khác không như thế thì sao?